Makale

Cinsel sağlık konusunda bilgi ve bakım

Son güncelleme: 02.02.2026 15:01

Cinsellik hakkında bakım ve bilgi mi arıyorsunuz? Örneğin, güvenli seks, istenmeyen hamilelik veya cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında. Hollanda'da cinsellikle ilgili bakım ve bilgiler hakkında burayı okuyun.

Cinsel sağlık, vücudunuz ve hislerinizle ilgilidir

Cinsel sağlık, herkesin zevkli ve güvenli cinsel deneyimler yaşaması ve bu deneyimlerden memnun olması anlamına gelir. Cinsel sağlık, cinsellik söz konusu olduğunda vücudunuzla ve duygularınızla ilgilidir. Pek çok konu ile ilgilidir. Örneğin:

  • güvenli seks

  • hamile kalmak ve sizin için hoş olan bir şekilde hamile kalmak

  • bir ilişkide kendinizi duygusal olarak iyi hissetmek

  • seksin nasıl çalıştığını anlamak ve seks için onay vermek

  • transseksüel bireyler için cinsel bakım ve bilgi

Bu yazı, cinsellikle ilgili en çok sorulan konulara odaklanıyor: güvenli seks,

ve istenmeyen gebelik.

Güvenli seks için yapabilecekleriniz şunlardır

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon kapmak istemiyor, birini hamile bırakmak veya hamile kalmak istemiyorsanız, her zaman güvenli seks yapmalısınız. Güvenli seks veya güvenli cinsellik, cinsel ilişkiden önce veya sırasında, hamileliği ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları (CYBE) önleyecek yöntemler kullanmanız anlamına gelir.

Güvenli seks, kendinizi iyi hissettiğiniz, istenmeyen bir hamilelikten veya başkasını istenmeyen şekilde hamile bırakmaktan korunduğunuz bir cinselliktir. Aynı zamanda, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) kapma riskini de önlersiniz. CYBE'ler, güvenli olmayan seks yaptığınızda başkalarına bulaştırabileceğiniz bulaşıcı hastalıklardır. Yaygın CYBE'ler arasında klamidya, bel soğukluğu (gonore), genital siğiller, genital herpes, frengi (sifilis) ve HIV bulunur.

Seks esnasında kendinizi güvende hissetmek için yapabilecekleriniz şunlardır:

  • İstemediğiniz şeyleri yapmayın ve istediğiniz şeyleri yapın.

  • Partnerinize seks yapmak isteyip istemediğini sorun.

  • Partneriz ile hamileliği ve/veya cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek için birlikte neler yapacağınızı görüşün.

  • Seks ensasında kendinizi rahat hissetmediğinizde. Eşinize bunu söyleyin ve durun.

Aşağıda belirtilen durumlarda bilmeniz gereken başka şeyleri buradan okuyun:

Güvenli olmayan bir cinsel ilişkiye girdiyseniz şunları yapabilirsiniz:

  • Güvenli olmayan bir cinsel ilişkiye girdiyseniz, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon (CYBE) kapabilirsiniz. Bunu, birlikte olduğunuz kişilere de bulaştırabilirsiniz. Kendinizde hiçbir belirti olmasa bile. Bir CYBE'niz olup olmadığını anlamanın tek yolu, test yaptırmaktır. Bunu aile hekiminizde veya GGD'de yaptırabilirsiniz. Test olmak herkesin hakkıdır. Cinsel ilişki ile CYBE testi arasında en az 1 hafta olmalıdır. Bir CYBE'niz olup olmadığından ve gerekli tedaviyi alıp almadığınızdan emin olana kadar cinsel temas kurmayın. Bir CYBE için pozitif test ederseniz, size önerilen tedaviyi uygulayın. CYBE'ler antibiyotik veya antiviral ilaçlarla tedavi edilebilir. CYBE testi yaptırıp yaptırmamanız gerektiğinden emin değil misiniz? CYBE kontrolünü yapın

    . Doktora gitmek istemiyor musunuz? Evde yapabileceğiniz testler de mevcut. Ancak tüm evde testler aynı derecede güvenilir değildir. Evde testin nasıl yapıldığını ve hangi CYBE evde testlerinin güvenilir olduğunu soaaids.nl adresinden okuyabilirsiniz: CYBE evde testi. Bir CYBE için pozitif test ederseniz, cinsel partnerlerinizi de bilgilendirmelisiniz. Böylece onlar da test yaptırıp tedavi olabilirler.

  • Acil koruma (ertesi gün hapı): Kadınlar, korunmasız cinsel ilişki sonrasında bu hapı kullanarak hamileliği önleyebilir. Bu hapı eczanelerden ve drogistlerden alabilirsiniz. Bunun için aile hekiminizden reçete almanıza gerek yoktur. Hapı, korunmasız ilişkiden sonra olabildiğince çabuk içmelisiniz. Ertesi gün hapının fiyatı 10 ile 15 euro arasında değişir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek için şunları yapabilirsiniz:

  • Prezervatif kullanın: seks esnasında prezervatif kullanmak, cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasını azaltabilir.

  • Aşılar: Bazı cinsel yolla bulaşan hastalıkları önlemek için aşılar mevcuttur; örneğin HPV virüsüne karşı koruma sağlayan HPV aşısı gibi. Bu virüs, çok sayıda insanda görülen bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur. Örneğin,

    neden olabilir. Çoğu zaman vücudunuz bu virüsü kendi başına temizler, ama bu her zaman gerçekleşmez. Eğer vücudunuz virüsü kendi kendine yok edemezse, ileride rahim ağzı kanseri ve diğer bazı kanser türlerine yol açabilir. Hollanda'da kız ve erkek çocuklar 18 yaşına kadar ücretsiz aşı olabilirler. Çocuklar burada, gençlik sağlığı hizmetlerinden aşıyı olmak için otomatik olarak bir davetiye alırlar. Bu, 10 yaşına geldikleri yıl gerçekleşir. İlk davetiyeyi ilkbaharda, ikincisini ise sonbaharda alırlar. Yani HPV aşısı için kendilerinin randevu alması gerekmez. Davetiyede, çocuğunuzun aşıyı olabileceği bir tarih ve saat belirtilir. Arada altı ay olmak üzere iki doz aşı söz konusudur. Eğer 18 yaşından büyükseniz, kendi isteğinizle aile hekiminizden veya GGD'den aşı olabilirsiniz. Bu durumda aşı ücretsiz değildir. Aşı, özellikle 26 yaşından genç kişiler için faydalıdır. Çünkü aşı, henüz HPV ile enfekte olmamış kişilerde en iyi şekilde etki gösterir. Bu nedenle Hollanda'da tüm çocuklar bu aşıyı çok erken yaşta olabilmektedir. Aşıyı olduktan sonra bile güvenli seks uygulamaya devam etmek gerekir.

  • Cinsel geçmişiniz hakkında konuşmak: Cinsel geçmişiniz ve cinsel yolla bulaşan hastalık durumunuz hakkında partner(ler)inize karşı açık ve dürüst olun. Bu husus, korunmayla ilgili kararlar alırken yardımcı olur.

  • Şırıngaları paylaşmaktan kaçının: İlaç kullanıyorsanız şırıngaları asla paylaşmayın. Bu husus, HIV gibi kan ile bulaşan cinsel yolla bulaşan hastalık riskini azaltır.

Hamileliği önlemek için şunları yapabilirsiniz:

  • Prezervatif: Penisin üzerine takılan ince kauçuk veya plastik bir örtü. Bunları herhangi bir eczaneden, ilaç satan marketlerden ve büyük süpermarketlerden satın alabilirsiniz. Prezervatiflerin raf ömrünün sınırlı olduğuna dikkat ediniz.

  • Doğum kontrol hapı: Her gün aldığınız bir ilaç. Yumurtlamayı önleyen hormonlar içerir.

  • Spiral: Hamileliği önlemek için rahime yerleştirilen küçük bir araç. Hormonlu ve hormonal olmayan sprialler vardır.

Hamileliği önlemek için yapabileceğiniz daha birçok şey vardır. Bir erkek olarak da vardır. Bilgi için aile hekiminize danışınız.

İstenmeyen bir hamileliğiniz varsa şunları yapabilirsiniz.

İstenmeyen hamilelik, istemediğiniz bir hamileliktir. Hamile kalmak istememenizin birçok nedeni olabilir. Örneğin, bir kadın olarak hamile kalmak istemediğiniz birinden hamile kalmanız, hamileliğin planlanmaması veya çocuk büyütmek için gerekli kaynaklara sahip olmamanız.

İstenmeyen bir hamileliğiniz varsa, aile hekiminize başvurabilirsiniz. Aile hekiminiz, hamileliği sürdürme, bebeği evlatlık verme veya kürtaj gibi seçenekler hakkında sizi bilgilendirebilir. Ayrıca, ihtiyacınız olan bakım için sizi bir jinekolog, evlat edinme bürosu veya gebelik kliniği gibi ilgili birime yönlendirebilir. Aile hekiminiz sizi bir karara zorlayamaz; amacı size yardımcı olmak ve doğru bilgiyi sağlamaktır.

Bu Fiom websitesi

, plansız bir hamilelikle karşılaşan kadın ve erkeklerin ihtiyaç duydukları bilgi ve yardımı bulmalarına olanak sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

Hollanda'da kürtaj yasal ve güvenlidir. Kürtajdan sonra yine hamile kalabilirsiniz ve tedavi sonrasında sorun yaşama ihtimaliniz çok düşüktür. Hollanda yasalarına göre hamileliğinizi 24 haftaya kadar, yani fetüsün vücudunuzun dışında yaşayabilecek olmasına kadar sonlandırabilirsiniz. Pratikte doktorlar size 22 haftaya kadar yardımcı olacaktır. Hamileliği sonlandırmaya karar verirseniz ücretsiz duygusal yardım da mevcuttur. Kürtaj işleminde size duygusal olarak yardımcı olabilecek kişiler vardır.

1 Ocak 2025'ten itibaren, kürtaj işlemini aile hekiminiz üzerinden de düzenleyebilirsiniz. Aile hekiminiz, gebeliği sonlandıran ilaçlar (kürtaj hapı) yazarak reçete edebilir. Bu ilaçları eczaneden alabilirsiniz. Bu yöntem, gebeliğin 9. haftasına kadar uygulanabilir. Ancak, tüm aile hekimleri kürtaj işlemi gerçekleştirmez. Bu konuyu kendi aile hekimliği merkezinize sormalısınız. Eğer gebeliğiniz 9 haftadan daha ileriyse, aile hekiminizde kürtaj yaptırma imkanınız yoktur. Bu durumda, bir kürtaj kliniğine veya hastaneye başvurmanız gerekir. Hastane için aile hekiminizden sevk almanız şarttır. Kürtaj kliniğine gitmek için ise sevk gerekmemektedir.

Hollanda'da yaşıyor veya çalışıyorsanız, tedavi için herhangi bir ücret ödemezsiniz. Bir kürtaj kliniğinde veya aile hekiminizde yapılan kürtajın masraflarını devlet karşılar (sübvansiyon yoluyla). Bir hastanede gerçekleştirilen kürtaj ise sağlık sigortanız tarafından karşılanır.

Hoş olmayan cinsel deneyimler yaşayan birçok insan kendini kirli, korkmuş, kızgın ve iğrenç hissediyor. Veya kendilerini suçlu hissedip kendilerini suçluyorlar. Bu sizin hatanız değildir. Ve taslanarak o şekilde öylece dolaşmayın. Kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilecek danışmanlar vardır. Bunun için doktorunuza ya da Centrum Seksueel Geweld'e (Cinsel Şiddet Merkezi) gidebilirsiniz.

PrEP, HIV kapmamanız için kullandığınız haplardır. PrEP'i her gün alabilirsiniz. Ya da sadece cinsel ilişkiden önce ve sonra. Bu seçim size kalmış. İki kullanım şekli arasında geçiş de yapabilirsiniz. PrEP'in sizin için uygun olabileceğini düşünüyor musunuz? O halde aile hekiminizden veya GGD'den bir randevu alın. Doktorunuzla, HIV'den korunmak için PrEP alıp alamayacağınızı görüşün. PrEP hizmetini her aile hekiminden alamazsınız. Sizin hekiminiz size yardımcı olamıyorsa, bunu yapabilen başka bir doktor tanıyıp tanımadığını kendisine sorun. Veya GGD'den tavsiye isteyin.

Hapları almak için, aile hekiminizden veya GGD'den aldığınız reçeteyle eczaneye gidersiniz. Bu haplar Hollanda'da devlet tarafından karşılanmaz. Yani PrEP haplarının maliyetini kendiniz ödersiniz. Fiyat eczaneden eczaneye değişir ve aylık 20 ila 60 euro arasında bir tutara mal olur.

PrEP sadece HIV'ye karşı koruma sağlar, diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaz.

Bu bilgi size yardımcı oldu mu?