Hollanda'da deniz, yelken ve gemilerle ilgili deyimleri nasıl kullanırsın?

Hollanda'nın su ve denizcilikle uzun bir geçmişi vardır. Bu nedenle, yelken, gemiler ve denizle ilgili pek çok Hollandaca deyim bulunur. Özellikle

O dönemde birçok insan gemilerle çalışıyordu; örneğin denizci, tüccar veya liman işçisi olarak. Hollanda içinde de ulaşım genellikle nehirler ve kanallar aracılığıyla su üzerinden yapılırdı.

Denizdeki yaşam zorlu ve tehlikeliydi. İyi iş birliği yapmak ve hızlı kararlar almak gerekiyordu. Bu nedenle o dönemde, bir durumu hızla açıklığa kavuşturan sözler ve kısa ifadeler ortaya çıktı. Hollandalılar hâlâ o dönemden kalma deyimleri, riskler, iş birliği ve zorlu durumlar hakkında konuşmak için kullanıyor. Aşağıda bu deyimlerden bazılarını açıklıyoruz.

'Met iemand in zee gaan' (Biriyle yola çıkmak / Biriyle işe koyulmak)

Bu deyim, biriyle iş birliği yapmaya başladığın veya biriyle bir anlaşma yaptığın anlamına gelir. Bir şeyi birlikte yapmayı seçersin, genellikle işte veya ticarette.

Örnek: 'Na een goed gesprek besloot het bedrijf met die nieuwe leverancier in zee te gaan.' (İyi bir görüşmenin ardından şirket, o yeni kişiyle yola çıkmaya karar verdi.)

'Water naar de zee dragen' (Denize su taşımak)

Bu deyim, gereksiz bir şey yaptığın, hiç anlamı olmayan bir işle uğraştığın anlamına gelir. Zaten yeterince olan bir yere bir şey daha ekliyorsundur.

Örnek: 'Nog meer uitleg geven aan die expert is als water naar de zee dragen, want hij weet er al alles van.' (O uzmana daha fazla açıklama yapmak denize su taşımaktır, çünkü o zaten her şeyi biliyor.)

'Recht door zee zijn/gaan' (Dosdoğru / Dürüst ve açık sözlü olmak)

Bu deyim, birinin dürüst, net ve doğrudan olduğu anlamına gelir. Kişi, düşündüğünü olduğu gibi söyler.

Örnek: 'Hij is altijd recht door zee, dus je weet meteen wat hij van iets vindt.' (O her zaman dosdoğrudur, yani bir şey hakkında ne düşündüğünü anında anlarsın.)

'Over stag gaan' (Fikrini değiştirmek)

Bu deyim, birinin fikrini değiştirdiği anlamına gelir. Önce biri bir şeyi istemez, ama sonra yine de evet der ya da katılır.

Örnek: ‘Eerst wilde hij niet mee op vakantie, maar later ging hij toch over stag.’ (Önce tatile gelmek istemiyordu, ama sonra fikrini değiştirdi.)

‘Kantje boord' (Kıl payı / Ucu ucuna)

Bu deyim, bir şeyin zar zor başarıldığı ya da ucu ucuna doğru gittiği anlamına gelir.

Örnek: ‘Ik moest rennen voor de trein, maar ik heb het gehaald. Dat was kantje boord!’ (Trene yetişmek için koşmak zorundaydım, ama son anda bindim. Bu gerçekten kıl payıydı!)

'Alle hens aan dek' (Tüm eller güverteye)

'All hands on deck' (Tüm eller güverteye) denizcilikten gelen bir deyimdir ve genellikle acil bir durumda veya kötü havada herkesin hemen yardım etmesi gerektiği anlamına gelir. Felemenkçedeki "hens" kelimesi İngilizce'deki "hands" (eller) kelimesinden gelir ve denizciler veya tayfa anlamına gelir. 'Dek' (güverte) ise bir geminin tabanıdır. Bu deyim, örneğin fırtınada veya denizde bir tehlike anında herkesin birlikte çok çalışması gerektiğini gösterir.

Örnek: ‘Toen de zaal ineens vol gasten stond en er nog veel geregeld moest worden, was het alle hens aan dek in het restaurant.’ (Salon birdenbire misafirlerle dolduğunda ve hâlâ yapılacak çok şey varken, restoranda tüm eller güverteye çağrılmıştı.)

'En iyi kaptanlar karadadır'

Bu deyim, insanların genellikle kendileri işin içinde olmadıkları hâlde kolayca eleştiri yaptığı veya tavsiye verdiği anlamına gelir.

Örnek: ‘Tijdens de voetbalwedstrijd riepen de supporters vanaf de tribune wat de trainer anders moest doen. De beste schippers staan aan wal.’ (Maç sırasında tribündeki taraftarlar, teknik direktörün başka ne yapması gerektiğini bağırarak söylüyorlardı. En iyi kaptanlar karadadır.)

'Iemand zit in mijn vaarwater' (Birisi benim suyumda yürüyor)

Bu deyim, birinin sana engel olduğu veya yoluna taş koyduğu anlamına gelir. Ayrıca birinin senin yaptığın bir işe karıştığı anlamına da gelebilir.

Örnek: ‘Die nieuwe collega zit in mijn vaarwater, hij bemoeit zich overal mee.’ (O yeni iş arkadaşı benim suyumda yürüyor, her şeye burnunu sokuyor.)

'Het loopt de spuigaten uit' (İşler çığırından çıkıyor)

Bu deyim, birinin kontrolü kaybettiği veya bir durumun giderek kötüleşip büyüdüğü anlamına gelir.

Örnek: ‘Eerst had ik mijn financiële problemen nog onder controle, maar nu heb ik veel schulden. Het loopt de spuigaten uit.’ (Önce mali sorunlarımı hâlâ kontrol altında tutabiliyordum, ama şimdi çok fazla borcum var. İşler iyice çığırından çıktı.)

'De wind van voren krijgen' (Ağır eleştiri almak / Paylanmak)

Bu deyim, birinin sert sözler veya çok fazla eleştiri aldığı anlamına gelir. Genellikle biri yanlış bir şey yaptığında olur.

Örnek: ‘Toen hij voor de 3e keer te laat op zijn werk kwam, kreeg hij van zijn baas flink de wind van voren.’ (İşe üçüncü kez geç geldiğinde, patronundan fena hâlde payını aldı.)

'Het roer omgooien' (Rotayı değiştirmek)

Bu deyim, birinin hayatında, işinde veya planlarında büyük bir değişiklik yaptığı anlamına gelir. Kişi, artık her şeyin farklı olması gerektiği için bilinçli olarak başka bir yön seçer.

Örnek: 'Na jaren op kantoor te hebben gewerkt, gooide ze het roer om en begon ze haar eigen bakkerij.' (Yıllarca ofiste çalıştıktan sonra rotayı değiştirdi ve kendi pastanesini açtı.)

'Overstuur raken/zijn' (Altüst olmak / Çok kötü olmak)

Bu deyim, birinin çok duygusal, üzgün veya panik içinde olduğu anlamına gelir. O kişi artık sakin değildir ve örneğin ağlayabilir, titreyebilir veya düzgün düşünemeyebilir.

Örnek: 'Toen ze hoorde dat haar broertje een ongeluk had gehad, raakte ze helemaal overstuur en begon ze meteen te huilen.' (Küçük kardeşinin kaza geçirdiğini duyunca tamamen altüst oldu ve hemen ağlamaya başladı.)

'Alle zeilen bijzetten' (Tüm yelkenleri açmak / Elinden gelen her şeyi yapmak)

Bu deyim, bir şeyi başarmak için elinden gelen her şeyi yaptığın anlamına gelir. Başarmak önemli olduğu için tüm zamanını, enerjini ve gücünü kullanırsın.

Örnek: 'In de laatste week voor het examen moest ik alle zeilen bijzetten om alles nog op tijd te leren.' (Sınavdan önceki son hafta, her şeyi zamanında öğrenebilmek için tüm yelkenleri açmak zorundaydım.)

'Ergens mee opgescheept zitten' (Bir şeyle yükümlü kalmak / Bir şey sırtına kalmak)

Bu deyim, memnun olmadığın ve kurtulması zor olan bir şeye veya birine sahip olduğun anlamına gelir. Genellikle aslında istemediğin bir görev, bir kişi veya bir durum söz konusudur.

Örnek: 'Omdat niemand anders wilde helpen, zat zij ineens met het hele project opgescheept.' (Kimse yardım etmek istemeyince, bir anda bütün proje onun sırtına kaldı.)

'Onder zeil moeten' (Yatması gerekmek / Rüzgâra teslim olmak)

Bu ifade, birinin yorgun olduğu ve uyumak için yatağa gitmesi gerektiği anlamına gelir. Bu, denizcilikten gelen bir deyimdir ve yelkenleri açılmış bir geminin yol alması veya hareket etmesi anlamına gelir.

Örnek: 'Na die lange dag op school en voetbaltraining moest ik echt vroeg onder zeil.' (Okulda geçen uzun bir günün ve futbol antrenmanının ardından gerçekten erken yatmak zorundaydım.)

'Gemiyi temizlemek' (Schoon schip maken)

Bu deyim, sorunları, hataları veya eski kavgaları çözüp yeniden başlamak istediğin anlamına gelir. Dürüst olmak ve her şeyin yeniden açık ve sakin bir hale gelmesini sağlamak istersin.

Örnek: 'Na weken van ruzie besloten ze eindelijk schoon schip te maken en eerlijk met elkaar te praten.' (Haftalarca süren kavganın ardından sonunda gemiyi temizlemeye ve birbiriyle dürüstçe konuşmaya karar verdiler.)

Aan lagerwal raken (Bataklığa saplanmak)

Bu deyim, birinin giderek daha kötü bir duruma düştüğü anlamına gelir. Genellikle para sorunları, işteki problemler veya hayattaki diğer zor durumlarla ilgilidir.

Örnek: 'Na jaren van slechte keuzes en geldproblemen raakte hij aan lagerwal en kon hij zijn huur niet meer betalen.' (Yıllarca süren kötü kararlar ve para sorunlarının ardından bataklığa saplandı ve kirasını artık ödeyemez hale geldi.)

'Iemand de wind uit de zeilen nemen' (Birinin rüzgarını kesmek)

Bu deyim, bir konuşmada ya da durumda birinin daha az güçlü durmasını sağladığın anlamına gelir.

Örnek: 'Hij wilde klagen dat niemand hem had geholpen, maar toen zijn collega liet zien hoeveel werk zij al had gedaan, nam zij hem meteen de wind uit de zeilen.' (Kimsenin ona yardım etmediği için şikayet edecekti, ama iş arkadaşı ne kadar iş yaptığını gösterince, ona hemen rüzgarını kesti.)

'Driemaal is scheepsrecht' (Üçüncü defa, şans işte)

Bu deyim, bir şeyin üçüncü seferde mutlaka başarılacağı anlamına gelir. Bir şey iki kez olmadıysa, üçüncü seferde düzeleceğini umarsın.

Örnek: 'De eerste 2 keer zakte hij voor zijn rijexamen, maar de 3e keer slaagde hij. Driemaal is scheepsrecht.' (İlk iki denemesinde ehliyet sınavından kaldı, ama üçüncü denemesinde geçti. Üçüncü deneme şans getirir.)

'Iemand een hart onder de riem steken' (Birine moral vermek, yüreğine su serpmek)

Bu deyim, birine destek, cesaret veya teselli verdiğin anlamına gelir. Karşındaki kişinin kendini daha iyi, daha güçlü veya daha sakin hissetmesini sağlayacak bir şey söyler ya da yaparsın.

Örnek: 'Vlak voor haar moeilijke gesprek met haar baas, stak haar vriendin haar een hart onder de riem door te zeggen dat ze goed voorbereid was en het zeker kon.' (Patronuyla zorlu görüşmesinden hemen önce, arkadaşı ona "İyi hazırlanmışsın, kesin başarabilirsin" diyerek moral verdi, yüreğine su serpti.)

'Het voortouw nemen' (Öncülüğü üstlenmek)

Bu deyim, birinin ilk başlayan kişi olup liderliği ele aldığı anlamına gelir. O kişi beklemez, diğerlerinin de işe koyulmasını sağlar.

Örnek: 'Tijdens het groepswerk nam Fatima het voortouw: zij verdeelde de taken en zorgde ervoor dat iedereen aan de slag ging.' (Grup çalışması sırasında Fatima öncülüğü üstlendi: görevleri paylaştırdı ve herkesin işe koyulmasını sağladı.)

'Stille wateren hebben diepe gronden' (Durgun sular derin akar)

Bu deyim, sakin ve sessiz insanların genellikle ilk bakışta görünenden daha fazlasını bildiği, hissettiği veya düşündüğü anlamına gelir. Biri pek bir şey söylemiyor olabilir, ama yine de zeki, hassas veya sıra dışı olabilir.

Örnek: 'In de klas zei Sara bijna nooit iets, maar toen ze haar presentatie gaf, was iedereen onder de indruk. Stille wateren hebben diepe gronden.'

'Pompen of verzuipen' (Ya hep ya hiç, son çare olarak)

Bu deyim, hızlı ve çok çalışman gerektiği, aksi takdirde her şeyin ters gideceği anlamına gelir. Bekleyecek vakit yoktur.

Örnek: 'Een uur voor het feest viel de stroom uit en moest alles opnieuw geregeld worden. Het was echt pompen of verzuipen om alles nog op tijd klaar te krijgen.' (Partiye bir saat kala elektrikler kesildi ve her şeyin yeniden ayarlanması gerekiyordu. Her şeyi zamanında yetiştirebilmek gerçekten bir "ya hep ya hiç" durumuydu.)

'Een kop/hoofd als een boei hebben' (Yüzü kıpkırmızı olmak (pancar gibi olmak)

Bu deyim, birinin yüzünün çok kızardığı anlamına gelir.

Voorbeeld: 'Na het rennen door de regen kwam hij binnen met een hoofd als een boei en moest hij eerst even bijkomen.' (Yağmurda koştuktan sonra içeri pancar gibi bir yüzle girdi ve önce biraz nefes alması gerekti.)

'Spijkers op laag water zoeken' (Gözünde büyütmek, kılcal işlerle uğraşmak)

Bu deyim, birinin küçük ve önemsiz şeyler hakkında zorluk çıkardığı anlamına gelir. Birisi küçük bir şeyden büyük bir problem yarattığında bu deyimi kullanırsın.

Örnek: 'De tekst was bijna perfect, maar hij bleef maar praten over 1 komma en een klein typefoutje. Hij was echt spijkers op laag water aan het zoeken.' (Metin neredeyse mükemmeldi, ama o sadece bir virgül ve küçük bir yazım hatası hakkında durmadan konuşup durdu. Gerçekten de gözünde büyütüyordu.)

Hollandacayı daha iyi anlamak istiyor musunuz? O halde deyimleri ve atasözlerini de öğrenin. Bunlar Hollanda'da çok önemlidir ve konuşmalarda sıkça kullanılır.

Bir cümleyi anlamadın mı? Lütfen sor. Örneğin, birinin bir şeyi gerçek anlamda mı yoksa mecazi olarak mı kastettiğini sorabilirsin. Ayrıca duruma ve bağlama da dikkat et.

Çalışmaya devam et ve hata yapmaktan korkma. Böylece adım adım daha çok şey öğrenirsin. Hollanda dili ve kültürü hakkında daha fazla bilgi edinmek için RefugeeHelp platformumuza da göz atabilirsin.