Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer) iltica konusundaki daha sıkı yasalara onay verdi: şimdi Senato (Eerste Kamer) karar vermeli

İltica Acil Önlemler Yasası, Hollanda'daki ilticacılar ve mülteciler için kuralların sıkılaştırılmasını ele alıyor. Bu yasa teklifi, PVV'li eski iltica bakanı Faber tarafından Çift Statülü Sistem yasa teklifiyle birlikte hazırlandı. Amaç, Hollanda'da iltica izni almayı zorlaştırmak ve insanların ülkede daha kısa süre kalmalarını sağlamaktır.

Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer), yasayı yapılan oylama sonucunda kabul etti. Ayrıca, yasaya birkaç önerge (motie) ve değişiklik önerisi (değişiklik önergesi – amendement) kabul edilerek eklenmiştir.

• Bir önerge (motie) ile Temsilciler Meclisindeki partiler ne düşündüklerini veya ne istediklerini ifade ederler. Böylece bir görüş ya da talep dile getirilmiş olur. Meclis bir önergeyi kabul etse bile, hükümet bu önergeyi her zaman uygulamak zorunda değildir. Bazı durumlarda hükümet, önergeyi neden uygulamadığını açıklayan bir mektup gönderir.

• Bir tadilat önerisi (amendement), yasada yapılan değişiklik veya eklemedir. Tadilat önerisi, yasayı gerçekten değiştirir. Bu yüzden bir önergeden (motie) daha önemlidir.

Kabul edilen önerilerin çoğu yasayı daha sert hale getirmektedir. Örneğin, yasadışı olmanın suç sayılacağını ve yasadışı kişilere yardım etmenin de suç olacağını belirten tadilat önerisi gibi.

Temsilciler Meclisi’nden sonra, şimdi de Senato (Eerste Kamer) yasanın kabulü için oy kullanacaktır. Senato üyeleri yasada artık herhangi bir değişiklik yapamazlar. Yalnızca yasayı onaylayabilir veya reddedebilirler. Eğer Senato da yasayı onaylarsa, yasa yürürlüğe girer.

Senato (Eerste Kamer), yasa tasarısı hakkında yaz tatilinden sonra oy kullanacak. Eylül başında Senato önce yasa hakkında daha fazla görüşme yapacak. Ancak bu görüşmelerde henüz oylama yapılmayacak. Senato üyeleri, yasa tasarısını tartışmadan ve oylamadan önce daha fazla bilgi sahibi olmak için uzmanları davet edebilir. Ayrıca senatörler, yasa hakkında yazılı sorular da yöneltebilir. Senato, aynı zamanda Danıştay'ın, yasadışı kalmanın ve oturma izni olmayan kişilere yardım etmenin suç sayılmasına ilişkin görüşünü bekliyor.

Senato yasayı kabul etse bile, yasa hemen yürürlüğe girmez. Kabine, yasanın yürürlüğe gireceği tarihi belirten bir yazı gönderecektir. Bu tarih, oylamadan kısa bir süre sonra olabilir.

Senatonun da Sığınma Acil Durum Tedbirleri Yasası'nı da kabul etmesi halinde, yeni kurallar yürürlüğe girdiği anda;

1. O tarihten itibaren belirli süreli iltica oturum izni en fazla 3 yıl için verilir. Şu anda bu süre 5 yıldır. Bu 3 yılın sonunda, tekrar 3 yıllık bir iltica oturum izni alıp almayacağın yeniden değerlendirilir.

2. Süresiz iltica oturum izinleri artık verilmeyecek.

3. Hollanda’da oturum izni bulunan kişiyle evli olmayan ve sonradan gelen eşlere artık iltica oturum izni verilmez. Aynı şekilde, 18 yaşından büyük olan çocuklarına da iltica oturum izni verilmez.

4. Kişiler artık kolayca ikinci bir iltica başvurusu yapamayacak. İkinci (veya daha fazla) kez iltica başvurusu yapan kişiler için bir 'kusur değerlendirmesi' getirilecek.

   IND
   , ikinci başvurunun gerekçesini veya sunulan belirli belgeleri neden ilk başvuruda belirtmediğini ya da ibraz etmediğini araştırır. Bu gerekçeyi ilk başvuruda sunabilecek durumda olduğun tespit edilirse, başvurun işleme alınmaz.

5. Hollanda’da yasadışı olarak bulunan kişiler gözaltına alınabilir ve altı aya kadar hapis cezası alabilir.

6. 'Niyet prosedürü’ (voorneemprocedure) iltica prosedüründen çıkarılır. Bu, IND’nin mültecilere iltica başvurusunu reddetme niyetini bildirme zorunluluğunun kalmadığı anlamına gelir. Bu niyette, iltica başvurusunun neden reddedileceğine dair gerekçeler belirtilir. Bu da mültecinin reddedilme kararına ilişkin görüşünü artık sunamaması demektir.

Bu konuda birçok soru aldığınız için, yukarıdaki noktalardan birkaçını açıklığa kavuşturuyoruz

1. Eğer yasa kabul edilirse, statü sahibi kişiler her 3 yılda bir yeni bir iltica izni başvurusunda bulunmak zorunda kalacaklardır. IND’nin (Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi) tüm izinleri yeniden inceleyecek zamanı yoktur. IND bunu sadece izin belgenizi yeniden gözden geçirmek için özel bir neden olduğu halde yapacaktır. Bu durum örneğin, kendi ülkenizdeki durumun kalıcı olarak iyileşmesi halinde geçerlidir. Eğer böyle bir neden yoksa, IND mevcut izin belgenizi doğrudan uzatacaktır. Yani yeni bir mülakat yapılmayacaktır. Şu anda 5 yıllık bir oturum iznine sahipseniz ve yasa kabul edilirse, sizin için ilk etapta hiçbir şey değişmeyecektir. Oturum izninizin üzerinde geçerlilik tarihi belirtilmiştir ve bu tarih geçerli kalacaktır. Ancak bu 5 yıllık sürenin sonunda izniniz sona erdiğinde, size 3 yıllık yeni bir oturum izni verilecektir. Bundan sonra verilecek tüm yeni izinler ve uzatılan izinler 3 yıllık olacaktır.

2. Eğer Senato (Eerste Kamer) İltica Acil Önlemler Yasası’nı kabul ederse, Hollanda devleti artık süresiz (belirsiz süreli) oturum izni vermeyecektir. Yani her zaman belirli süreli, 3 yıllık bir oturum izniniz olacak. Bu durumda artık Hollanda vatandaşı da olamayacaksınız. Çünkü Hollanda vatandaşı olmak isteyen bir kişinin önce süresiz oturum iznine sahip olması gerekmektedir. Ancak bazı istisnalar vardır. Vatansız kişiler şu anda da Hollanda’da 3 yıl ikamet ettikten sonra Hollanda vatandaşlığına başvuruda bulunabilmektedir. Ve bu durum değişmeyecektir. Bu başvuruyu IND (Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi) değerlendirir. Devletin artık 5 yıllık ya da süresiz oturma izni vermeyecek olması, bu durumu etkilemeyecektir.

3. Yasa tasarısında, bundan sonra sadece 18 yaş altı çocuklar için aile birleşimine izin verileceği belirtiliyor. Tweede Kamer herhangi bir geçiş süreci düzenlemedi. Bu nedenle, Eerste Kamer yasayı onaylarsa, yasa muhtemelen geriye dönük olarak uygulanacak.

Görevine son verilmiş olan kabine, iki statülü bir sistem getirmek ve aile birleşimi kapsamındaki sonradan gelme kurallarını sıkılaştırmak istemektedir. İki statülü sistemle kabine, aşağıdaki gruplar arasında bir ayrım yapmayı hedeflemektedir:

• A-stütüsü: etnik kökeni, cinsel yönelimi veya dini inancı nedeniyle bizzat tehlike altında olduğu için kaçan kişiler ile

• B statüsü: savaş ve (doğal) şiddet nedeniyle kaçan kişiler.

Mevcut statünüzün ileride değiştirileceği konusunda endişelenmenize gerek yok. Çünkü zaten şu anda da iki statülü bir sistem mevcuttur. Hollanda'da kalma izni aldığınızda size verilen kararda, A statüsüne (mülteci sözleşmesi) mi yoksa B statüsüne mi sahip olduğunuz şimdiden belirtilmektedir. Dolayısıyla, A statüsü ile B statüsü arasındaki bu ayrım zaten var. Tek fark, şu an itibarıyla her iki statü sahibinin hakları aynıdır.

Değişecek Olanlar

Eğer B statüsüne sahipseniz, Senato (Eerste Kamer) yasayı onaylarsa A statüsüne sahip birinden daha az hak alacaksınız. Bu durumda örneğin kendi ülkenizdeki durum düzelirse daha çabuk geri dönmeniz gerekecek.

Aile birleşimi tüm statü sahipleri için zorlaşacak. Eğer İki Statülü Sistem Yasası Senato'da (Eerste Kamer) de onaylanırsa, size bağımlı reşit çocuklarınız, evlat edindiğiniz çocuklarınız ve evli olmadığınız partneriniz artık Hollanda'ya gelemeyecek. B statüsüne sahipseniz, çok daha sıkı şartlar uygulanacak ve aile birleşimi ya çok zor hale gelecek ya da çok uzun sürecek. Şu anda B statüsüne sahipseniz ve aile birleşimi başvurusu yapıyorsanız, Senato yasayı onaylarsa yeni kurallar sizin için de geçerli olacak. Bu değişiklikler yalnızca Senato'nun onayı halinde yürürlüğe girecek. Mevcut statünüz değişmeyecek, ancak devam eden başvurularınız yeni kurallara göre işlenecek.

Yeni yasaların geriye dönük geçerliliği belirsizliğini koruyor

Bu, yeni yasaların sadece yeni başvurular ve izinler için mi geçerli olacağının net olmadığı anlamına geliyor. Eğer yasalar geriye dönük etkiye sahip olursa, halihazırda yapılmış başvurular ve mevcut izinler için de geçerli olacaklar. Tweede Kamer'de milletvekillerinin geçiş süreci önerilerinin tamamı reddedildi. Bu nedenle yasaların tüm başvuru ve izinler için geçerli olması mantıklı görünüyor. Ancak bakan daha önce, İki Statülü Sistem Yasası'nın aşamalı olarak (önce küçük bir grup için) uygulanabileceğini belirtmişti. Bunun gerçekten uygulanıp uygulanmayacağı ve her iki yasadaki kurallar için geçerli olup olmayacağı ise şu an belirsizliğini koruyor. Dolayısıyla, yeni yasaların geriye dönük etkisi olup olmayacağını henüz bilmiyoruz.

2 Temmuz’da,

Oy vermesinin ardından Hollanda'da büyük bir huzursuzluk baş gösterdi. Birçok politikacı ve kuruluş, Sığınma Acil Önlemler Yasası'nın bir bölümüne öfkelendi. Bu yasaya göre, artık yalnızca oturum belgesi olmadan Hollanda'da bulunmak suç sayılmayacaktı. Aynı zamanda oturum izni olmayan kişilere yardım etmek de suç olacaktı. Aile hekimleri, kiliseler, belediyeler, polis ve sivil toplum kuruluşları, bu kişilere yardım ettikleri takdirde suç işlemiş sayılabilirdi. Bakan'a göre yasanın amacı bu değildi. Fakat bu durum yasada açıkça belirtilmediği için bazı partiler yasayı desteklemedi.

Temsilciler Meclisi'nde bu yasalar lehinde oy kullanan partiler,

23 Aralık 2025 Güncellemesi Sığınma ve Göç Bakanı, son aylar üzerinde bir 'novelle' (küçük değişiklik yasası) üzerinde çalıştı. Bu, yasadışı göçmenlere yardım etmenin suç olmadığını düzenleyen yasaya bir ek mahiyetinde. Söz konusu novelle, geçtiğimiz hafta Temsilciler Meclisi tarafından, öncesinde ana yasaya karşı oy kullanan partilerin de desteğiyle kabul edildi. Şimdi yasa Senato'ya gidiyor. Muhtemelen orada yasa üzerinde oylama Ocak 2025'te yapılacak. Dolayısıyla, Tweede Kamer'de kabul edilmiş olsalar da, bu yasalar henüz yürürlükte değil. Önce Eerste Kamer'in de oy vermesi gerekiyor.

Yasalara Karşı İmza Kampanyaları

GroenLinks/PvdA, yasalara karşı bir kampanya başlattı (bu kampanyayı yalnızca Hollandaca okuyabilirsiniz).

Yasalar hâlâ engellenebilir mi?

Mülteci olarak siz neler yapabilirsiniz?

Birçok mülteci, Senato'daki oylamayı etkilemek için kendilerinin yapabileceği bir şey olup olmadığını soruyor. Doğrudan bir etkiniz yok, ancak tabii ki gösteri yapabilirsiniz. Ve fikrinizi her zaman dile getirmeniz iyidir. Örneğin Senato üyelerine, ayrıca yaşadığınız yerdeki gazete, radyo veya televizyon kanallarına başvurabilirsiniz. Bu yasaların sizin için ne anlama geldiğini ve hayatınızı nasıl etkileyeceğini anlatın. Ve elbette yukarıda bahsettiğimiz imza kampanyalarını desteklemek de faydalı olacaktır.