Aletta Jacobs: Hollanda'nın Kadın Hakları İçin Savaşan İlk Kadın Doktoru

Aletta Jacobs, 9 Şubat 1854'te, Groningen eyaletinde bir köy olan Sappemeer'de dünyaya geldi. On çocuklu kalabalık bir ailede büyüdü. O dönemde, üniversitede okuma izni neredeyse sadece erkeklere veriliyordu. Ama Aletta'nın kafasında babası gibi doktor olmak vardı.

Daha küçük bir kızken, üniversitede okumak için izin istediği bir mektup yazdı dönemin bakanına. Bakan bu izni verdi. 1871 yılında Aletta, Groningen Üniversitesi'nde okumaya hak kazandı. Bu, onu Hollanda'da bir üniversiteye resmen kabul edilen ilk kadın yaptı.

23 yaşında Amsterdam'da kendi muayenehanesini açtı. Kadınlar için ücretsiz danışma saatleri düzenledi. Doğum kontrolü ve gebelik hakkında bilgiler verdi. O günler için oldukça sıra dışıydı bu yaptığı. Çok sayıda gebelik geçiren kadınların birçoğu ciddi sağlık sorunları yaşıyordu ve Aletta onların kendi hayatları üzerinde daha fazla söz sahibi olmasını istiyordu.

Aletta Jacobs, 1893'te kurulan Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (Kadınların Oy Hakkı Derneği)'nin başkanı oldu. O zamanlar herkes oy kullanamıyordu. Sadece erkeklerin bir kısmı oy hakkına sahipti. Genelde bu hak, yeterli parası olan ve

1917'de erkekler için genel oy hakkı getirildi. Kadınlar içinse 1917'de ilk etapta sadece pasif oy hakkı geldi. Bunun anlamı, kadınların milletvekili adayı olabilmesi ve siyasetçi olarak seçilebilmesiydi; fakat bizzat kendileri henüz oy kullanamıyordu.

1919'da kadınlara oy hakkı tanıyan bir yasa çıkarıldı. Aletta Jacobs yıllardır bunun için mücadele ediyordu ve bu teklifin şekillenmesinde de fikirleriyle katkıda bulundu. 1922'de aktif kadın oy hakkı, resmen Anayasa

Aletta Jacobs, genç kadınların mağazalarda gün boyu ayakta çalışmak zorunda kalmasını doğru bulmuyordu. Ona göre bu durum, hem sağlıkları için kötüydü hem de adil değildi.

Bu yüzden bu kadınlar için mücadele etti. 1894'te Hollanda'daki mağazalardan, kendileri için çalışan kadın ve kızlara oturacak yer temin etmelerini talep etti. Kızların, günde 11 ila 15 saat ayakta kalmaktan kaynaklanan fiziksel rahatsızlıklarına dikkat çekti.

Bu farkındalık sayesinde daha sonra bir yasa çıktı. 1902'de gelen bir düzenlemeyle mağazalar, kadın çalışanlarına oturma imkanı sunmakla yükümlü kılındı.

1915'te, Birinci Dünya Savaşı sürerken, Aletta Jacobs Lahey'de Uluslararası Kadınlar Kongresi'ni düzenledi. Hollanda o zamanlar tarafsızdı, savaşa dahil olmamıştı. Bu sayede, birbirleriyle savaş halindeki ülkeler dahil, farklı ülkelerden kadınlar Lahey'de bir araya gelebildi.

12 ülkeden yaklaşık 1100 kadın toplandı. Barışı konuştular ve savaşı önlemek için ortak planlar yaptılar. Ardından önerilerini dönemin önemli dünya liderlerine sundular.

Aletta Jacobs mesela Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Başkan Woodrow Wilson'la görüştü. Wilson daha sonra, 1918'de, barışı birlikte koruyacak bir ülkeler organizasyonu kurulmasını savundu. Onun fikirleri, kongrenin önerileriyle benzerlik gösteriyordu. 1919'da, daha sonra

Aletta Jacobs halen Hollanda'da önemli bir figür olarak görülüyor. 2006'dan beri Hollanda Tarih Kanonu'nda

Aletta Jacobs'ın kişisel arşivi, Ekim 2017'de UNESCO Dünya Belleği Programı

Ayrıca Groningen Üniversitesi, 1990'dan beri her iki yılda bir Aletta Jacobs Ödülü (Aletta Jacobsprijs) veriyor. Bu ödül, akademik eğitim almış ve kadınların toplumdaki konumunun iyileştirilmesine

Sokakta Aletta'nın ismine birçok yerde rastlamak mümkün. Hollanda'nın pek çok şehir ve kasabasında onun adını taşıyan cadde ve meydanlar var.

Aletta Jacobs, 10 Ağustos 1929'da hayatını kaybetti. Ölümüne dek kadın hakları ve dünya barışı için çalışmaya devam etti. Onun önemi, kadınların da tıpkı erkekler gibi aynı fırsatlara sahip olması gerektiğini göstermesinden geliyordu. Kadınların okuyup çalışabilmesinin önünü açtı ve kadınların oy hakkı mücadelesinde kilit rol oynadı. Sağlık ve kadın hakları gibi, o dönemde neredeyse kimsenin konuşmaya cesaret edemediği konulara dikkat çekti. Bu yüzden Aletta Jacobs, Hollanda'da hâlâ bir öncü ve rol model olarak kabul ediliyor.