Kaynak: Unsplash / Toa Heftiba
Makale

Hollanda'da atık ayrıştırmak

Son güncelleme: 13.04.2026 19:39

Hollanda'da atığınızı genellikle ayrı teslim etmeniz gerekir. Atık ayrıştırmak, hammaddelerin geri dönüştürülmesine ve çevrenin korunmasına yardımcı olur. Peki bu tam olarak nasıl işler? Bu yazıda hangi atığın nereye ait olduğunu ve mahallenizde atık toplamanın nasıl düzenlendiğini okuyabilirsiniz.

Atık ayrıştırma nasıl çalışır?

Sakinlerin ürettiği atığın neredeyse yüzde 60'ı ayrıştırılıyor. Çoğu zaman bunu kendiniz yapmanız gerekir. Nasıl yapacağınız ise belediyeden belediyeye değişir.

Bir köyde yaşıyorsanız

Köylerde genellikle tekerlekli çöp konteynırları alırsınız. Bunlara "kliko" denir. Klikonun rengi içine ne atılacağını gösterir. Haftada bir kez çöp kamyonu tarafından boşaltılırlar. Klikoyu uygun akşam veya sabah saatinde kaldırıma siz çıkarırsınız.

Bir şehirde yaşıyorsanız

Şehirlerde genellikle sokakta büyük ortak çöp konteynırları bulunur. Çöpünüzü kendiniz oraya götürürsünüz. Şehirlerde birçok insanın bahçesi ya da deposu olmadığı için klikolar için yer yoktur. Bu nedenle çöp farklı şekilde toplanır.

Hangi atıkları ayrı teslim etmelisiniz?

Kağıt, cam, organik atıklar (gft), tehlikeli evsel atıklar (dmp), kimyasal atıklar ve tekstil genellikle ayrı toplanır.

Kağıt iyi bir şekilde geri dönüştürülebilir. Gazeteler, broşürler, zarflar, tuvalet kağıdı ruloları ve karton kutular kağıt kutusuna atılır. Büyük kutuları önce küçültün. Dergi ya da reklam ambalajlarındaki plastiği ayırın. Kirli kağıtlar – örneğin yağlı pizza kutuları – normal çöpe (restafval) gider.

Kitaplar kağıt kutusuna atılabilir, ancak onları bir

ya da sokaktaki küçük bir kütüphaneye de götürebilirsiniz.

Boş şişe ve kavanozlar, plastik kapaklarıyla birlikte cam kutusuna atılabilir.
İçecek bardakları, fırın kapları ve vazolar cam kutusuna atılmaz. Onlar farklı türde camdır. Bunları normal çöpe atın ya da hâlâ sağlamlarsa kullanılmış eşya mağazasına götürün.

şişe ve kutuları markete iade edersiniz. Önceden ödediğiniz bedeli geri alırsınız.

GFT, sebze, meyve ve bahçe atığı anlamına gelir. Örneğin meyve kabukları, sebze sapları, kahve telvesi, çay poşetleri, çiçekler, yapraklar ve küçük budama artıkları bunlara dahildir. Küçük kemikler ve balık kılçıkları da eklenebilir.

A ise içecek kartonları, metal ve plastik demek. Bu atıkları birlikte atabilirsiniz. 1 Ocak 2026'dan itibaren kahve kapsülleri ve boş sprey kutuları da DMP atığına dahil. Süt ve meyve suyu kutuları kâğıda değil, DMP'ye girer. Bu kutuların içinde ince bir plastik ya da alüminyum tabaka bulunur.

Kimyasal atık

Piller, LED lambalar ve ampuller kimyasal atıktır. Pilleri her zaman ayrı teslim edin. Boş pillerin içinde hâlâ az da olsa elektrik bulunur. Bu nedenle normal çöpe giderlerse yangın çıkabilir. Küçük kimyasal atıkları genellikle süpermarkete teslim edebilirsiniz. Daha büyük eşyalar ve boyalar için bir atık noktasına götürmeniz gerekir.

Tekstil

Artık giymediğiniz kıyafetleri ve ayakkabıları bir tekstil konteynırına ya da bir giysi torbasına teslim edebilirsiniz. Yıpranmış veya yırtılmış kumaşlar da bunların içine atılabilir. Hâlâ sağlam ve temiz olan giysileri ise bir

da götürebilirsiniz.

Tekstil kumbarasına tahmin ettiğinizden daha fazla şey atabilirsiniz. Havlular, atkılar, çarşaflar, yorganlar, yastıklar, oyuncak hayvanlar, temizlik bezleri ve perdeler de tekstil kutusuna gider. Halı, yatak, yer döşemesi ve bahçe minderi tekstil kutusuna atılmaz. Bunlar büyük hacimli atığa (grofvuil) dahildir.

Ayrıştıramadığınız atıkla ne yaparsınız?

Normal çöp (restafval), geri dönüştürülemeyen her şeydir. Yani cam, kâğıt, GFT ya da DMP'ye girmez. Örneğin kedi kumu, yağlı pizza kutuları, bebek bezleri, ıslak mendiller, pamuklu çubuklar, jiletler, diş fırçaları ve strafor parçaları.

Şehirlerde normal çöpü çöp torbalarında sokağa koyarsınız ya da torbaları yer altı konteynırına atarsınız. Köylerde genellikle gri bir kliko kullanılır.

Normal çöp yakılır ya da çöplükte depolanır.

Bir şey ne zaman büyük hacimli atık olur?

Büyük hacimli atık, çöp torbasına sığmayan normal çöptür; örneğin mobilyalar, yataklar, halı, buzdolabı ya da çamaşır makinesi. Büyük hacimli atığı kendiniz bir geri dönüşüm noktasına götürürsünüz ya da toplama gününde dışarıya koyarsınız. Belediyenizin web sitesinden çevrimiçi randevu alarak kapınızdan aldırabilirsiniz.

Atık için ne ödersiniz?

Hollanda'da herkes atığın toplanması ve işlenmesi için katkıda bulunur. Bu, atık toplama vergisi (afvalstoffenheffing) aracılığıyla olur. Bu vergi belediye vergisinin bir parçasıdır ve yılda bir kez ödenir. Ne kadar ödeyeceğiniz, hane halkınızın büyüklüğüne ve belediyenize bağlıdır. Ev sahipleri genellikle kiracılardan farklı bir miktar öder.

Son olarak, atık hakkında bilmeniz gerekenler

Kıyafetler, bisikletler, oyuncaklar ve elektrikli cihazlar çoğu zaman hâlâ tamir edilebilir durumdadır. Kendiniz tamir konusunda pek yetenekli değil misiniz? Yakınınızdaki bir Tamir Kafesi'ne (Repair Café)

gidin. Oradaki gönüllüler size ücretsiz yardım eder.

Tuvaleti çöp kutusu gibi kullanmayın. Sadece dışkı, idrar ve tuvalet kâğıdı gider. Islak mendiller, temizlik mendilleri, tamponlar ve pedler normal çöpe (restafval) girer.

Yağı ve kızartma yağını tekrar şişesine doldurup teslim edin. Teslim noktası yoksa kapalı şişeyi normal çöpe atın.

Eski ilaçları eczaneye geri götürün.

Evde tadilat mı yapacaksınız? İnşaat atığı büyük hacimli atık olarak alınmaz. Malzemeleri mümkünse yeniden kullanın ya da ayrıştırarak götürün.


Bu bilgi size yardımcı oldu mu?


Bu platformda bulduğunuz bilgiler, insan hakları kuruluşu Hollanda Mülteci Yardım Kuruluşu (VWN) tarafından, iş birliği yaptığı ortaklarla birlikte sağlanmaktadır.
Contentful ile işbirliği içinde