Jetten Kabinesi Göreve Başladı: Mülteciler İçin Hangi Planlar Var?

D66, VVD ve CDA'dan oluşan yeni kabine, 23 Şubat 2026'da yemin ederek resmen göreve başladı. Bir kabinenin yemin töreni, yeni bakanlar ve devlet sekreterlerinin, Kral'a yasalar önünde sorumluluklarını yerine getireceklerine ve görevlerini layıkıyla yapacaklarına dair söz vermelerinin ardından, görevlerine resmen başladıkları andır.

Bu bir azınlık hükümeti. Bunun anlamı,

Önemli bakanlar ve görevleri şöyle:

• Rob Jetten (D66): Başbakan (Genel İşler Bakanı)

• Dilan Yeşilgöz (VVD): Savunma Bakanı ve Birinci Başbakan Yardımcısı

• Bart van den Brink (CDA): İltica ve Göç Bakanı ve İkinci Başbakan Yardımcısı

• Tom Berendsen (CDA): Dışişleri Bakanı

• Sjoerd Sjoerdsma (D66): Dış Ticaret ve Kalkınma İşbirliği Bakanı

• David van Weel (VVD): Adalet ve Güvenlik Bakanı

• Eelco Heinen (VVD): Maliye Bakanı

Kabinenin diğer partilerin desteğine ihtiyaç duyması nedeniyle, Temsilciler Meclisi ve Senato'da (Eerste Kamer) yapılacak görüşmeler ve müzakereler sırasında planlar değişebilir.

Koalisyon partileri daha önce bir

Avrupa Birliği'ne Yönelik Planlar: Dış Sınırda Sığınma, Geri Dönüş ve Prosedürler

Hollanda, AB bünyesinde 'yeni bir göç modeli' geliştirilmesi için çalışacak.

• Koalisyon, bir Avrupa iltica zirvesi toplamayı hedefliyor. Bu zirvede ülkelerin, sığınma başvurularının nasıl yapılacağı ve işleme alınacağı konusunda ortak kurallar belirlemesi planlanıyor. Tasarlanan modelde, sığınma başvurularının Avrupa sınırları içinde yapılıp sonuçlandırılması yerine, Avrupa'nın dış sınırlarında ele alınması öngörülüyor.

• Hollanda, geri dönüşle ilgili yeni AB düzenlemelerinin oluşturulmasını destekliyor; bu kapsamda, sınır dışı edilmeden önce kişilerin geçici olarak

  kapalı barınma merkezlerinde
  tutulabilmesi ihtimali de var.

• AB Göç Paktı
  kapsamında kazanma şansı düşük görülen başvurular için, kapalı barınma merkezlerinin de dahil olduğu bir dış sınır prosedürü uygulanacak.

• Hollanda burada 'güvenli ve insan onuruna yaraşır' barınmaya katkı sunmak istiyor; ülkedeki barınma sistemi düzene girene kadar ise Hollanda, Pakt çerçevesindeki yükümlülüklerini sığınmacı fiilen kabul etmekten ziyade ağırlıklı olarak maddi katkıyla yerine getirmeyi planlıyor.

Koalisyon, Halihazırda Meclis’te Bekleyen İltica Yasalarını Uygulamaya Koymak İstiyor

Koalisyon protokolünde şu ifade yer alıyor:

Daha sıkı sığınma yasa tasarıları ve bunun ne anlama gelebileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz? O zaman RefugeeHelp'te okumaya devam edin.

Sürecin Senato'da şu anki işleyişi hakkında daha fazla bilgiyi RefugeeHelp'te bulabilirsiniz.

Sığınma Başvurularında Hızlı Artış Halinde Aile Birleşimine Ek Tedbirler Gelebilir

Protokole göre, sığınma başvurularının kısa sürede ciddi oranda artması durumunda aile birleşimi konusunda ilave önlemler devreye sokulabilecek. Bu, başvuru sayılarının öngörülemeyecek biçimde ve hızla yükselmesi, Hollanda'nın buna hazırlık yapamaması ve barınma ile prosedürlerin tıkanması halinde geçerli olacak. Protokolün verdiği örnek şu: geçici koruma altındaki kişilerin aile fertlerinin getirilmesine geçici bir süre ara verilebilir. Çok istisnai ve zorlu durumlarda ise farklı bir uygulama söz konusu olabilir.

Aile birleşimi hakkında daha fazla bilgi için RefugeeHelp'e bakın.

İltica Prosedürünü Değiştirme Planları

Protokol,

• Kayıt görüşmesi
  , zorunlu sağlık raporu ve
  niyet bildirimi prosedürü
  gibi zorunlu aşamaların kaldırılması.

• Başvuru sahibinin prosedüre uyum göstermemesi halinde GİB'in başvuruyu reddedebilmesi.

• Tekrarlanan sığınma başvurularının daha sıkı denetime tabi tutulması.

• Mahkemeye itiraz süresi olan

  temyiz sürelerinin
  , AB Göç Paktı'nın asgari kurallarına göre düzenlenmesi. Buna göre temyiz süresi çoğu durumda en az 2 hafta (en fazla 1 ay) olacak. Hızlandırılmış veya özel prosedürlerde bu süre daha kısa olabilir (yaklaşık 5-10 gün).

• Devlet tarafından oturum izni alma ihtimali düşük görülen sığınmacılar, avukat desteğini ancak başvuruları reddedildikten sonra alabilecek. Bu ön değerlendirme GİB tarafından, örneğin menşe ülke ve benzer başvurulara dair geçmiş veriler temel alınarak yapılacak. Nihai karar ise ancak başvurunun içeriğinin detaylı incelenmesinden sonra verilecek.

Barınma Merkezlerinde Danışma Saatleri Sunulacak

Koalisyon partileri protokole,

Rahatsızlık ve Suçta Sert Tedbir

Protokolde, sık sık rahatsızlık veren ya da yasaları ihlal eden sığınmacılara yönelik planlar yer alıyor. Örneğin:

• Bir kişi iltica prosedürü sırasında mahkûm edilirse, koalisyon bunun GİB'in kararında daha ağırlıklı bir faktör olmasını istiyor.

• Yetkililer nezdinde 'çoklu suçlu' olarak bilinen,

  en riskli kişiler listesinde (top-x-lijst)
  yer alanlara yönelik daha sert bir yaklaşım benimsenecek.

• Koalisyon,

  Yoğunlaştırılmış Gözetim Merkezleri (VTL)
  ve
  Prosedüre Hazır Bulunma Merkezleri (PBL)
  gibi ekstra gözetimli ve katı kurallı barınma merkezlerinin sayısını artırmayı hedefliyor.

• Kayıt merkezine sahip belediyelere, çevre bölgelerde daha fazla polis ve düzenli devriye gibi ek emniyet gücü tahsis edilebilecek.

• Koalisyon ayrıca barınma merkezlerindeki kişilerin çalışma, dil kursu veya günlük aktivite gibi meşguliyetlerinin olmasını istiyor. Gereken durumlarda travma veya bağımlılık konusunda daha iyi destek sağlanması da hedefler arasında.

Daha Az Acil Durum Barınması, Daha Fazla Kalıcı Yer

Protokolde, barınma sisteminin 'bir an önce düzene sokulması' gerektiği vurgulanıyor. Bu doğrultuda koalisyonun hedefleri şunlar:

• IND ve COA gibi iltica ve barınmadan sorumlu kuruluşlara çok yıllı finansman sağlamak.

• Acil durum barınma merkezlerini kapatarak bunların yerine düzenli barınma alanları oluşturmak.

• Dağılım Yasası'nı
  (Spreidingswet) şimdilik yürürlükte tutmak.

Barınma Merkezlerinde Hassas Gruplara Ekstra Koruma

Protokolde, barınma merkezlerindeki LGBTİ+ bireyler, çocuklar ve din değiştirmiş kişiler gibi hassas gruplar için ek koruma önlemlerinden bahsediliyor. Ayrıca, refakatsiz küçük mültecilerin gerektiğinde daha uzun süre rehberlik alabilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda, rehberlik hizmeti 18 yaş yerine 21 yaşına kadar sağlanabilecek.

Statü Sahipleri ve Sosyal Konut

Protokole göre, yeterli bir alternatif bulunana kadar belediyeler, statü sahiplerine sosyal konut tahsisinde öncelik tanıma konusunda kendi politikalarını oluşturmak için geçici olarak daha fazla esnekliğe sahip olacak. Koalisyon ayrıca belediyelerle,

Koalisyon protokolünde entegrasyon konusunda da planlar mevcut. Koalisyon, yeni gelenlerin dil eğitimi ve iş hayatı gibi alanlarda Hollanda toplumuna daha hızlı adapte olmasını amaçlıyor. Protokolde öne çıkanlar şöyle:

• Oturum izni alma ihtimali yüksek görülen sığınmacılar, iltica prosedürlerinin 3. ayından itibaren çalışma hakkına sahip olacak. Başvurusu kazanma şansı düşük görülen sığınmacılar ise bu haktan yararlanamayacak.

• Koalisyon, çalışma izni yerine alternatif bir model getirerek işe girişi kolaylaştırmak ve bürokrasiyi azaltmak istiyor.

• Başvurusu olumlu sonuçlanma ihtimali yüksek sığınmacıların, iltica prosedürünün en başında dil kursuna başlaması planlanıyor.

• Koalisyon, daha büyük barınma merkezlerinde

  meedoenbalie
  (katılım danışma noktası) kurmayı hedefliyor. Buralarda kişiler dil kursu, gönüllülük veya ücretli iş bulma konusunda destek alabilecek.

• Ukraynalılar 2027 yılına kadar Geçici Koruma Yönergesi kapsamında olacak. Koalisyon, 2027'den itibaren onlar için geçici bir oturum statüsü oluşturmayı planlıyor.

• Mülteciler için 'başlangıç işleri' (startbanen) ile ilgili deneme uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu işler, normal istihdama geçişte bir basamak olarak dil eğitimi ile birleştiriliyor.

• Koalisyon, Hollanda vatandaşlığına geçiş kurallarını sıkılaştırmak istiyor. Protokole göre bu süre, iki kez geçici oturum iznine sahip olduktan sonra ve B1 seviyesinde Hollandaca bilmek koşuluyla 6 yılı bulabilecek. İstisnai durumlarda farklı uygulama söz konusu olabilir.

Şu an için doğrudan değişen bir şey yok. Koalisyon protokolünde yer alan planların önce müzakere edilip somutlaştırılması gerekiyor. RefugeeHelp, alınan kararları takip ediyor ve prosedürün, barınma koşullarının ya da haklarının etkilenmesi durumunda güncellemeler yayımlıyor.