مبلغ ودیعه: چرا برای یک بطری یا قوطی خالی پول پس می‌گیرید؟

در هلند برای موارد زیر مبلغ ودیعه دریافت می‌شود:  

• بطری‌های پلاستیکی کوچک (کمتر از ۱ لیتر): ۰٫۱۵ یورو  

• بطری‌های پلاستیکی بزرگ (۱ لیتر یا بیشتر): ۰٫۲۵ یورو  

• قوطی‌های نوشیدنی‌های الکلی: ۰٫۱۵ یورو 

• بطری شیشه‌ای آبجو (بطری ۳۰ سانتی‌لیتری): ۰٫۱۰ یورو  

• بطری درب‌چفتی (۴۵ سانتی‌لیتر): ۰٫۲۰ یورو 

• جعبهٔ کامل آبجو (جعبه + ۲۴ بطری): ۳٫۹۰ یورو 

• جعبه آبجو خالی (بدون بطری): ۱.۵۰  

مبلغ ودیعه فقط برای بطری‌های پلاستیکی و قوطی‌هایی دریافت می‌شود که نشان ودیعه روی آن‌ها درج شده باشد. این نشان به این شکل است:

ایدهٔ پشت مبلغ ودیعه این است که مردم بسته‌بندی‌ها را کمتر دور بیندازند، وقتی بدانند در ازای پس دادن آن‌ها پول دریافت می‌کنند. اگر در سوپرمارکت بطری یا قوطی‌ای بخرید که شامل مبلغ ودیعه باشد و خودتان بارکد آن را اسکن کنید یا صندوقدار بارکد آن را اسکن کند، صندوق به‌طور خودکار مبلغ ودیعه را به قیمت اضافه می‌کند. روی هر محصولی که شامل مبلغ ودیعه باشد، نشان ودیعه درج شده است. از روی این نشان می‌توانید ببینید که برای محصول مبلغ ودیعه در نظر گرفته شده است. بنابراین می‌دانید که باید مبلغی اضافی بابت آن پرداخت کنید.  

اگر بطری یا قوطی خالی باشد، می‌توانید آن را پس بدهید. در این صورت، مبلغی را که پرداخت کرده‌اید، پس می‌گیرید.  

بطری‌ها و قوطی‌های خالی را کجا می‌توان تحویل داد؟
می‌توانید بطری‌ها و قوطی‌ها را در سوپرمارکت‌ها و گاهی نیز در پمپ‌بنزین‌ها یا ایستگاه قطار تحویل دهید. معمولاً در نزدیکی محل زندگی شما مکان‌های دیگری نیز برای تحویل آن‌ها وجود دارد. در این وب‌سایت

دستگاهی که بطری را در آن تحویل می‌دهید، بطری یا قوطی را اسکن می‌کند. این دستگاه بارکد و شکل بطری یا قوطی را بررسی می‌کند. به این ترتیب، بسته‌بندی را شناسایی می‌کند و مبلغ درست را به شما برمی‌گرداند. یک رسید دریافت می‌کنید. مبلغی که به شما برگردانده می‌شود، روی رسید درج شده است. می‌توانید این رسید را به صندوق تحویل دهید. سپس مبلغ را دریافت می‌کنید.   

دستگاهی که بطری را در آن تحویل می‌دهید، بطری یا قوطی را اسکن می‌کند. این دستگاه بارکد و شکل بطری یا قوطی را بررسی می‌کند. به این ترتیب، بسته‌بندی را شناسایی می‌کند و مبلغ درست را به شما برمی‌گرداند. یک رسید دریافت می‌کنید. مبلغی که به شما برگردانده می‌شود، روی رسید درج شده است. می‌توانید این رسید را به صندوق تحویل دهید. سپس مبلغ را دریافت می‌کنید.  

شرکت‌ها از بسته‌بندی‌های تحویل‌داده‌شده، بطری‌ها و قوطی‌های جدید تولید می‌کنند. برخی از بطری‌ها را نیز چندین بار دوباره استفاده می‌کنند.   

هدف اصلی مبلغ ودیعه، کاهش زباله‌های رهاشده در محیط‌زیست است. سوپرمارکت‌ها و

دولت هلند سیستم مبلغ ودیعه را در درجهٔ اول برای این طراحی کرده است که زباله‌های رهاشده در محیط‌زیست کمتر شوند. بطری‌های پلاستیکی مواد شوینده، شامپو یا محصولاتی که برای تمیز کردن استفاده می‌شوند، معمولاً در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به همین دلیل، این بطری‌ها کمتر به‌عنوان زباله در خیابان‌ها رها می‌شوند. بنابراین، برای آن‌ها مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود. 

در مورد بسته‌بندی‌های نوشیدنی نیز استثناهایی وجود دارد. همچنین، در گذشته برای برخی بطری‌های شیر یا ماست، آبمیوه یا شربت مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شد، اما اکنون برای آن‌ها مبلغ ودیعه دریافت می‌شود. به همین دلیل، گاهی تشخیص این موضوع دشوار است. برای بعضی از بطری‌های پلاستیکی مبلغ ودیعه دریافت می‌شود و برای بعضی دیگر نه. دولت در آیندهٔ نزدیک بررسی خواهد کرد که چگونه می‌توان این موضوع را واضح‌تر کرد. اما در حال حاضر، با نگاه کردن به نشان ودیعه روی بطری یا قوطی می‌توانید ببینید که آیا شامل مبلغ ودیعه می‌شود یا نه.

چرا برای بطری‌های شراب مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود؟

شراب را نیز مردم معمولاً در خانه می‌نوشند. به همین دلیل، بطری‌های شراب کمتری در خیابان‌ها رها می‌شوند. علاوه بر این، مردم اغلب خودشان بطری‌های شراب را در مخازن مخصوص جمع‌آوری شیشه می‌اندازند. بنابراین، برای بطری‌هایی که می‌توان آن‌ها را در مخزن مخصوص جمع‌آوری شیشه انداخت، نیز مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود. دولت همچنین مخزن جمع‌آوری شیشه را راه مناسبی برای استفادهٔ دوباره از شیشه می‌داند.

بسیاری از مردم متوجه می‌شوند که دستگاه گاهی یک قوطی آسیب‌دیده را قبول نمی‌کند. دلیل آن این است که دستگاه باید بتواند بررسی کند که آیا واقعاً این بسته‌بندی شامل مبلغ ودیعه است یا نه. بنابراین، دستگاه باید بتواند بارکد را بخواند و شکل قوطی را بررسی کند. اگر قوطی خراب شده باشد یا فرورفتگی داشته باشد، اغلب این کار امکان‌پذیر نیست.

به‌طور کلی، سیستم مبلغ ودیعه در هلند عملکرد خوبی دارد. از زمانی که برای بطری‌ها و قوطی‌ها مبلغ ودیعه در نظر گرفته شده است، مردم بطری‌ها و قوطی‌های بیشتری را تحویل می‌دهند. به‌طور متوسط، مردم ۷۱ درصد از تمام بطری‌ها را به فروشگاه برمی‌گردانند و ۷۵ درصد از قوطی‌ها را. از سال ۲۰۲۳ تاکنون، این تعداد به میلیاردها بطری و قوطی رسیده است.

اما همهٔ مردم بطری‌ها و قوطی‌های خود را تحویل نمی‌دهند. مردم هنوز بطری‌ها و قوطی‌های زیادی را در سطل زباله می‌اندازند یا در خیابان رها می‌کنند. در برخی مکان‌ها نیز تعداد مکان‌هایی که می‌توان بطری‌ها و قوطی‌ها را در آن‌ها تحویل داد، کافی نیست. گاهی دستگاه‌های تحویل نیز به‌درستی کار نمی‌کنند. دولت هلند می‌خواهد مردم ۹۰ درصد از بطری‌ها و قوطی‌ها را دوباره تحویل دهند. به همین دلیل، مکان‌های بیشتری برای تحویل دادن این بسته‌بندی‌ها ایجاد می‌شود و قوانین واضح‌تری وضع خواهد شد. به این ترتیب، مردم بهتر می‌دانند کدام بطری‌ها و قوطی‌ها را می‌توانند تحویل دهند.

می‌توانید بطری‌ها و قوطی‌های مشمول مبلغ ودیعهٔ خود را به افراد دیگر نیز بدهید.

از آنجا که در ازای تحویل بطری‌ها و قوطی‌ها پول دریافت می‌کنید، بسیاری از مردم خودشان نیز به دنبال بطری‌ها و قوطی‌های خالی می‌گردند. به‌ویژه در شهرهای بزرگ، افراد زیادی هستند که می‌توانند از مبلغ ودیعه استفاده کنند؛ زیرا پول کمی دارند یا بی‌خانمان هستند. به همین دلیل، بسیاری از مردم بطری‌ها یا قوطی‌های خالی خود را روی سطل زباله یا کنار آن می‌گذارند تا افراد دیگر بتوانند آن‌ها را بردارند و تحویل دهند و با پول آن چیزی برای خوردن یا نوشیدن بخرند.

به این ترتیب، مبلغ ودیعه یک مشکل هم دارد. از آنجا که مردم به دنبال بطری‌ها و قوطی‌های خالی می‌گردند، اغلب کیسه‌های زباله و سطل‌های زباله را باز می‌کنند. آن‌ها فکر می‌کنند ممکن است بطری‌ها و قوطی‌های خالی نیز داخل آن‌ها باشد. در بسیاری از موارد نیز همین‌طور است. اما وقتی کیسه‌های زباله را باز می‌کنند، دوباره مقدار زیادی زباله در خیابان پخش می‌شود که ممکن است با وزش باد پراکنده شود. در حالی که هدف از سیستم مبلغ ودیعه این بود که زبالهٔ کمتری در خیابان‌ها رها شود.

به همین دلیل، بسیاری از شهرداری‌ها در حال بررسی سطل‌های زبالهٔ جدیدی هستند که می‌توانند این مشکل را حل کنند. برای مثال، سطل‌هایی که یک دریچهٔ اضافی برای بطری‌ها و قوطی‌های خالی دارند.