مجلس نمایندگان قوانین سختگیرانه‌تر پناهندگی را تصویب کرد: اکنون سنا باید تصمیم بگیرد

قانون اقدامات اضطراری پناهندگی درباره سخت‌تر کردن قوانین برای پناهجویان و پناهندگان در هلند است. این پیش‌نویس قانون همراه با پیش‌نویس قانون نظام دوگانه توسط وزیر پیشین پناهندگی، فابر از حزب PVV تهیه شده است. هدف این است که گرفتن اجازه اقامت پناهندگی در هلند سخت‌تر شود و مردم نتوانند برای مدت طولانی‌تری در هلند بمانند.

مجلس نمایندگان پس از رأی‌گیری قانون را تصویب کرده است. چند پیشنهاد و اصلاحیه نیز تصویب و به قانون افزوده شده‌اند:

• با یک طرح پیشنهادی (motie)، احزاب در مجلس نمایندگان نظر یا خواستهٔ خود را بیان می‌کنند. آنها دیدگاه یا خواسته‌ای را مطرح می‌کنند. اگر مجلس این طرح را تصویب کند، دولت همیشه مجبور نیست آن را اجرا کند. گاهی دولت نامه‌ای می‌فرستد و توضیح می‌دهد چرا آن را اجرا نمی‌کند.

• یک اصلاحیه (amendement) تغییر یا افزودنی به قانون است. یک اصلاحیه قانون را واقعاً تغییر می‌دهد. بنابراین از یک طرح پیشنهادی (motie) مهم‌تر است.

بیشتر پیشنهادهایی که تصویب شده‌اند، قانون را سخت‌گیرانه‌تر می‌کنند. برای مثال، اصلاحیه‌ای که می‌گوید اقامت غیرقانونی جرم محسوب می‌شود. کمک به افراد غیرقانونی نیز جرم خواهد بود.

پس از تصویب در مجلس نمایندگان، اکنون مجلس سنا نیز باید درباره این قانون رأی‌گیری کند. نمایندگان مجلس سنا دیگر نمی‌توانند تغییری در متن قانون ایجاد کنند. آن‌ها فقط می‌توانند قانون را تصویب یا رد کنند. و اگر مجلس سنا نیز این قانون را تصویب کند، قانون لازم‌الاجرا خواهد شد.

مجلس سنا (Eerste Kamer) تا بعد از تعطیلات تابستانی درباره این قانون رأی‌گیری نخواهد کرد. اوایل سپتامبر، ابتدا بحث‌ها درباره این قانون در مجلس سنا ادامه پیدا می‌کند، اما هنوز رأی‌گیری انجام نخواهد شد. مجلس سنا می‌تواند همچنان کارشناسانی را دعوت کند تا اطلاعات بیشتری درباره پیشنهادهای قانونی ارائه دهند، تا سناتورها پیش از بررسی و رأی‌گیری درباره قانون، اطلاعات بیشتری در اختیار داشته باشند. همچنین، اعضای مجلس می‌توانند به صورت کتبی سؤالاتی درباره این قانون مطرح کنند. مجلس سنا همچنین منتظر نظر شورای حکومتی (Raad van State) درباره جرم‌انگاری اقامت غیرقانونی و کمک به افراد بدون مجوز اقامت است.

اگر مجلس سنا این قانون را تصویب کند، قانون فوراً اجرایی نمی‌شود. دولت سپس نامه‌ای ارسال می‌کند که در آن تاریخ اجرای قانون اعلام می‌شود. این تاریخ ممکن است به‌زودی پس از رأی‌گیری باشد.

در صورتی که مجلس سنا نیز قانون اقدامات اضطراری پناهندگی را تصویب کند، اجرایی شدن قوانین جدید، بدان معناست که:

1. اجازه اقامت پناهندگی برای مدت معین حداکثر ۳ سال خواهد بود. در حال حاضر این مدت ۵ سال است. پس از آن ۳ سال، مجدداً بررسی می‌شود که آیا اجازه اقامت پناهندگی برای ۳ سال دیگر صادر شود یا خیر.

2. اجازه اقامت پناهندگی برای مدت نامحدود دیگر صادر نخواهد شد.

3. شرکای همراه که با شریک خود که اجازه اقامت در هلند دارد ازدواج نکرده‌اند، دیگر اجازه اقامت پناهندگی دریافت نخواهند کرد. همچنین فرزندان بالای ۱۸ سال آنها نیز دیگر اجازه اقامت پناهندگی دریافت نخواهند کرد.

4. مردم دیگر به آسانی نمی‌توانند درخواست پناهندگی دوم خود را ثبت کنند. برای کسانی که بار دوم (یا بیشتر) درخواست پناهندگی می‌دهند، یک «آزمون مسئولیت‌پذیری» اضافه می‌شود.

   IND
   بررسی می‌کند چرا دلیل درخواست پناهندگی دوم یا برخی مدارک را دفعه اول نگفته یا نشان نداده‌اید. اگر دلیل را دفعه اول می‌توانستید ارائه دهید، درخواست شما بررسی نخواهد شد.

5. افرادی که به طور غیرقانونی در هلند اقامت دارند، ممکن است دستگیر شده و به شش ماه زندان محکوم شوند.

6. روند «اعلام قصد» از فرایند پناهندگی حذف می‌شود. این بدان معناست که IND دیگر نیازی ندارد که پناهجویان را از قصد خود برای رد درخواست پناهندگی مطلع کند. در این اعلام قصد، دلایلی برای رد درخواست پناهندگی ارائه می‌شود. این به این معنی است که پناهجو دیگر نمی‌تواند نظر خود را درباره رد درخواست بیان کند.

از آنجا که شما درباره این موضوع پرسش‌های زیادی دارید، چند مورد از نکات بالا را توضیح می‌دهیم.

1. اگر این قانون تصویب شود، دارندگان اجازه اقامت (statushouders) باید هر ۳ سال یک بار درخواست مجوز اقامت جدید بدهند. اداره مهاجرت و تابعیت هلند (IND) وقت ندارد تا دوباره همه مجوزها را بررسی کند. تنها در صورتی که دلیل خاصی برای بازبینی مجوز شما وجود داشته باشد، IND مجوز شما را مجدداً بررسی خواهد کرد. برای مثال، اگر وضعیت در کشور خود شما به طور پایدار بهبود یابد، این مورد صدق می‌کند. اگر دلیلی برای بازبینی مجوز وجود نداشته باشد، IND مجوز شما را به صورت خودکار تمدید می‌کند. بنابراین مصاحبه جدیدی برگزار نخواهد شد. اگر در حال حاضر مجوز اقامت ۵ ساله دارید، با تصویب این قانون فعلاً هیچ تغییری برای شما ایجاد نخواهد شد. روی مجوز شما تاریخ اعتبار آن نوشته شده است و این تاریخ بدون تغییر باقی می‌ماند. تنها زمانی که مجوز شما پس از این ۵ سال به پایان برسد، مجوز جدیدی برای ۳ سال دریافت خواهید کرد. تمام مجوزهای جدید و مجوزهایی که تمدید می‌شوند، در آینده فقط به مدت ۳ سال صادر خواهند شد.

2. اگر مجلس سنا (Eerste Kamer) قانون اقدامات اضطراری پناهندگی (Asielnoodmaatregelenwet) را تصویب کند، دولت هلند دیگر مجوز اقامت با مدت نامحدود صادر نخواهد کرد. شما همیشه فقط مجوز اقامت با مدت محدود، یعنی برای ۳ سال، خواهید داشت. بنابراین دیگر نمی‌توانید تابعیت هلند را دریافت کنید، زیرا برای درخواست تابعیت، ابتدا باید مجوز اقامت با مدت نامحدود داشته باشید. با این حال، استثناهایی وجود دارد. افراد بدون تابعیت (staatlozen) می‌توانند بعد از ۳ سال اقامت در هلند درخواست تابعیت کنند و این قانون برای آنها تغییر نخواهد کرد. اداره مهاجرت و تابعیت هلند (IND) این درخواست را بررسی می‌کند. این که دولت دیگر مجوز اقامت ۵ ساله یا با مدت نامحدود صادر نکند، تغییری در این موضوع ایجاد نمی‌کند.

3. در پیش‌نویس قانون آمده است که الحاق خانواده از این پس فقط برای فرزندان زیر ۱۸ سال مجاز خواهد بود. مجلس نمایندگان (Tweede Kamer) هیچ دوره‌ گذار یا مهلت انتقالی تعیین نکرده است. بنابراین، اگر مجلس سنا (Eerste Kamer) این قانون را تصویب کند، احتمالاً این قانون به‌صورت عطف به‌ماسبق اجرا خواهد شد. این بدان معناست که قانون حتی شامل درخواست‌هایی خواهد شد که پیش از تصویب آن ارائه شده‌اند. این قانون شامل کودکان و همسرانی که هم‌اکنون در هلند حضور دارند، نمی‌شود.

دولت مستعفی قصد دارد نظام دوگانه‌ای را اجرا کند و قوانین پیوستن خانواده را سخت‌تر کند. با این نظام دوگانه، دولت می‌خواهد تفاوتی بین موارد زیر قائل شود:

• ستاتوس A: افرادی که به دلیل خطر برای جان خود به خاطر قومیت، گرایش جنسی یا دین‌شان فرار می‌کنند، و

• ستاتوس B: افرادی که به دلیل جنگ و خشونت (طبیعی) فرار می‌کنند.

نیازی نیست نگران باشید که وضعیت فعلی شما تغییر کند. چون همین حالا هم یک نظام دوگانه وجود دارد. در تصمیمی که دریافت می‌کنید و اجازه اقامت در هلند را می‌دهد، مشخص شده است که آیا اجازه اقامت با وضعیت A (کنوانسیون پناهندگان) یا وضعیت B دارید. پس این تفاوت بین وضعیت A و وضعیت B هم‌اکنون وجود دارد. تنها تفاوت این است که در حال حاضر حقوق هر دو گروه یکسان است.

آنچه تغییر خواهد کرد

اگر ستاتوس B داشته باشید، در صورت تصویب قانون توسط مجلس سنا، حقوق کمتری نسبت به فردی با ستاتوس A خواهید داشت. به عنوان مثال، اگر وضعیت در کشور شما بهبود یابد، باید سریع‌تر به کشور خود بازگردید.

پیوستن خانواده برای همه دارندگان اجازه اقامت پناهندگی سخت‌تر خواهد شد. اگر قانون اجرای نظام دوگانه در مجلس سنا نیز تصویب شود، فرزندان بالغ که به شما وابسته هستند، فرزندخوانده ها و همسری را که با او ازدواج نکرده‌اید، دیگر نمی توانید به هلند دعوت کنید. و اگر ستاتوس B دارید، شرایط سخت‌گیرانه‌تری اعمال خواهد شد. در این صورت، پیوستن خانواده بسیار دشوار یا زمان‌بر خواهد بود. اگر اکنون ستاتوس B دارید و در حال درخواست پیوستن خانواده هستید، این قانون جدید در صورت تصویب در مجلس سنا، برای شما نیز اعمال خواهد شد.

نامشخص است که آیا قوانین جدید اثر معکوس خواهند داشت یا خیر.

این بدان معناست که مشخص نیست آیا قوانین جدید فقط برای درخواست‌ها و اجازه‌های اقامت جدید اعمال می‌شوند یا خیر. اگر قوانین اثر معکوس داشته باشند، شامل درخواست‌هایی می‌شوند که قبلاً داده شده‌اند و همچنین اجازه‌های اقامت موجود نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. تمام پیشنهادهای نمایندگان مجلس برای تعیین دوره گذار در مجلس نمایندگان رد شده‌اند. بنابراین منطقی به نظر می‌رسد که قوانین برای همه درخواست‌ها و اجازه‌ها اعمال شوند. اما وزیر پیش‌تر گفته است که اجرای قانون نظام دوگانه ممکن است مرحله‌به‌مرحله باشد، یعنی ابتدا برای گروه کوچکی. در حال حاضر مشخص نیست که این اتفاق واقعاً خواهد افتاد یا خیر، و اینکه این موضوع برای قوانین هر دو قانون صدق می‌کند یا نه. بنابراین ما نمی‌دانیم که قوانین جدید اثر معکوس خواهند داشت یا نه.

در تاریخ ۲ ژوئیه،

پس از رأی‌گیری، ناآرامی و واکنش‌های زیادی در هلند به وجود آمد. بسیاری از سیاستمداران و سازمان‌ها نسبت به بخشی از «قانون اقدامات اضطراری پناهندگی» خشمگین بودند. بر اساس این قانون، قرار بود در آینده نه‌تنها حضور در هلند بدون مدرک اقامتی جرم محسوب شود، بلکه کمک به افرادی که مجوز اقامت ندارند نیز جرم‌انگاری شود. در آن صورت، پزشکان عمومی، کلیساها، شهرداری‌ها، پلیس و سازمان‌های اجتماعی ممکن بود در صورت کمک به این افراد مرتکب جرم شوند. به گفته وزیر، هدف قانون چنین چیزی نبوده است. اما چون این موضوع به‌صراحت در متن قانون ذکر نشده بود، برخی احزاب از این قانون حمایت نکردند.

احزابی که در مجلس نمایندگان به این قوانین رأی موافق دادند، در

به‌روزرسانی ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ وزیر پناهندگی و مهاجرت در ماه‌های گذشته روی یک «نووله» کار کرده است. نووله، الحاقیه‌ای به قانون است که مشخص می‌کند کمک به افراد بدون اقامت قانونی جرم محسوب نمی‌شود. این نووله در هفته گذشته توسط مجلس نمایندگان تصویب شد؛ همچنین با رأی احزابی که پیش‌تر با این قانون مخالف بودند. اکنون این قانون به مجلس سنا ارسال می‌شود. به احتمال زیاد رأی‌گیری درباره این قانون در ماه ژانویه ۲۰۲۵ در آن‌جا انجام خواهد شد. بنابراین، این قوانین هنوز لازم‌الاجرا نشده‌اند، حتی اگر در مجلس نمایندگان تصویب شده باشند. ابتدا مجلس سنا نیز باید درباره آن‌ها رأی‌گیری کند.

دادخواست‌ها علیه این قوانین

حزب گرون‌لینکس/حزب کارگر (PvdA) کارزاری اعتراضی (دادخواست) علیه این قوانین آغاز کرده است (این دادخواست فقط به زبان هلندی قابل خواندن است).

همچنین

آیا هنوز هم می‌توان جلوی قوانین را گرفت؟

سازمان RefugeeHelp سوالاتی دریافت می‌کند که آیا نمی‌توان قوانین را به روش دیگری متوقف کرد. متأسفانه چنین امکانی وجود ندارد. اگر این قوانین در هر دو مجلس، یعنی مجلس نمایندگان و مجلس سنا تصویب شوند، اجرایی خواهند شد. اما وکلا قطعاً پرونده‌هایی را در دادگاه‌ها آغاز خواهند کرد. ابتدا این اقدامات در هلند انجام می‌شود و بعدها وکلا می‌توانند به دادگاه‌های اروپایی نیز مراجعه کنند. این روند زمان زیادی می‌برد. در همین حین، قوانین هم‌چنان لازم‌الاجرا هستند و همه موظف به رعایت آن‌ها می‌باشند.

شما به عنوان پناهجو چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

بسیاری از پناهندگان می‌پرسند آیا خودشان می‌توانند بر رأی‌گیری در مجلس سنا تأثیر بگذارند. این امکان وجود ندارد، اما می‌توانید در تظاهرات شرکت کنید. و همیشه مفید است که صدای خود را ابراز کنید. برای مثال، می‌توانید با اعضای مجلس سنا صحبت کنید یا به روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون محلی خود پیام بدهید. بگویید این قوانین برای شما چه معنایی دارند و چگونه زندگی‌تان را تحت تأثیر قرار خواهند داد. و البته خوب است که دادخواست‌هایی را که در بالا ذکر شد امضا کنید.