پارلمان قوانین سختگیرانه‌تر پناهندگی را تصویب کرد: اکنون سنا باید تصمیم بگیرد

قانون اقدامات اضطراری پناهندگی درباره سخت‌تر کردن قوانین برای پناهجویان و پناهندگان در هلند است. این پیش‌نویس قانون همراه با پیش‌نویس قانون نظام دوگانه توسط وزیر پیشین پناهندگی، فابر از حزب PVV تهیه شده است. هدف این است که گرفتن اجازه اقامت پناهندگی در هلند سخت‌تر شود و مردم نتوانند برای مدت طولانی‌تری در هلند بمانند.

مجلس نمایندگان پس از رای‌گیری قانون را تصویب کرده است. چند پیشنهاد و اصلاحیه نیز تصویب و به قانون افزوده شده‌اند:

• با یک طرح پیشنهادی (motie)، احزاب در مجلس نمایندگان نظر یا خواستهٔ خود را اعلام می‌کنند. آنها یک دیدگاه یا خواسته را بیان می‌کنند. اگر مجلس این طرح را تصویب کند، کابینه همیشه مجبور نیست آن را اجرا کند. گاهی کابینه نامه‌ای می‌فرستد و دلیل اجرای نکردن آن را توضیح می‌دهد.

• یک اصلاحیه (amendement) تغییر یا افزودنی به قانون است. یک اصلاحیه قانون را واقعاً تغییر می‌دهد. بنابراین از یک طرح پیشنهادی (motie) مهم‌تر است.

بیشتر پیشنهادهایی که تصویب شده‌اند، قانون را سخت‌تر می‌سازند. برای مثال، اصلاحیه‌ای که می‌گوید اقامت غیرقانونی جرم است. کمک‌ کردن به افراد بدون اقامت قانونی نیز جرم پنداشته می‌شود.

پس از تصویب در مجلس نمایندگان، اکنون مجلس سنا نیز باید در مورد این قانون رأی بدهد. اعضای مجلس سنا دیگر نمی‌توانند در متن قانون تغییری وارد کنند. آن‌ها تنها می‌توانند قانون را تصویب یا رد نمایند. و اگر مجلس سنا این قانون را نیز تصویب کند، این قانون نافذ خواهد شد.

مجلس سنا (Eerste Kamer) تا بعد از تعطیلات تابستانی در مورد این قانون رأی‌گیری نمی‌کند. در اوایل سپتامبر، اعضای مجلس سنا نخست به بحث و گفتگو در مورد این قانون ادامه می‌دهند، اما هنوز رأی‌گیری صورت نمی‌گیرد. مجلس سنا می‌تواند کارشناسان را دعوت کند تا اطلاعات بیشتر در مورد پیشنهادات قانونی ارائه نمایند، تا اعضای مجلس قبل از بررسی و رأی‌گیری، معلومات بیشتری در دست داشته باشند. همچنان، اعضای مجلس می‌توانند به طور کتبی در مورد قانون سوال‌هایی مطرح کنند. مجلس سنا همچنین در انتظار مشوره شورای دولتی (Raad van State) در مورد جرم‌انگاری اقامت غیرقانونی و کمک به اشخاصی است که مجوز اقامت ندارند.

اگر مجلس سنا این قانون را تصویب کند، این قانون فوراً نافذ نمی‌گردد. حکومت سپس مکتوبی ارسال می‌کند که تاریخ اجرایی‌شدن قانون را مشخص می‌سازد. این تاریخ ممکن است به زودی پس از رأی‌گیری تعیین شود.

اگر مجلس سنا نیز قانون تدابیر اضطراری پناهندگی را تصویب کند، به محض نافذ شدن قوانین جدید، این به این معنا است که:

1. اجازه اقامت پناهندگی برای مدت معین حداکثر ۳ سال خواهد بود. در حال حاضر این مدت ۵ سال است. پس از آن ۳ سال، دوباره بررسی می‌شود که آیا اجازه اقامت پناهندگی برای ۳ سال دیگر داده شود یا نه.

2. اجازه اقامت پناهندگی برای مدت نامحدود دیگر داده نخواهد شد.

3. شرکای همراه که با شریک خود که اجازه اقامت در هلند دارد ازدواج نکرده‌اند، دیگر اجازه اقامت پناهندگی نخواهند گرفت. همچنین فرزندان بالای ۱۸ ساله آنها نیز دیگر اجازه اقامت پناهندگی نخواهند گرفت.

4. مردم دیگر به آسانی نمی‌توانند درخواست پناهندگی دوم خود را ثبت کنند. برای کسانی که بار دوم (یا بیشتر) درخواست پناهندگی می‌دهند، یک «آزمون مسئولیت‌پذیری» اضافه می‌شود.

   IND
   بررسی می‌کند چرا دلیل درخواست پناهندگی دوم یا برخی مدارک را دفعه اول نگفته یا نشان نداده‌اید. اگر دلیل را دفعه اول می‌توانستید ارائه کنید، درخواست شما بررسی نخواهد شد.

5. افرادی که به طور غیرقانونی در هالند اقامت دارند، ممکن است دستگیر شده و به شش ماه زندان محکوم شوند.

6. روند «اعلام قصد» از پروسه پناهندگی حذف می‌شود. این به این معناست که IND دیگر مجبور نیست پناهجویان را از قصد خود برای رد درخواست پناهندگی مطلع کند. در این اعلام قصد، دلایلی برای رد درخواست پناهندگی ارائه می‌شود. این بدان معناست که پناهجو دیگر نمی‌تواند نظر خود را درباره رد درخواست ارائه کند.

چون شما در این مورد پرسش‌های زیادی دارید، چند نکته از موارد بالا را برایتان توضیح می‌دهیم.

1. اگر این قانون تصویب شود، دارندگان اجازه اقامت (statushouders) باید هر ۳ سال یک بار درخواست مجوز اقامت جدید بدهند. اداره مهاجرت و تابعیت هالند (IND) وقت ندارد که همه مجوزها را دوباره بررسی کند. تنها زمانی که دلیل خاصی برای بازبینی مجوز شما وجود داشته باشد، IND آن را دوباره بررسی خواهد کرد. مثلاً اگر وضعیت در کشور شما به طور پایدار بهتر شود، این مورد صادق است. اگر دلیلی برای بازبینی مجوز وجود نداشته باشد، IND مجوز شما را به طور خودکار تمدید خواهد کرد. پس مصاحبه جدیدی انجام نخواهد شد. اگر اکنون مجوز اقامت ۵ ساله دارید، پس از تصویب قانون برای شما فعلاً تغییری رخ نخواهد داد. روی مجوز شما تاریخ اعتبار آن نوشته شده و این تاریخ بدون تغییر باقی خواهد ماند. فقط زمانی که مجوز شما بعد از این ۵ سال به پایان برسد، مجوز جدیدی به مدت ۳ سال به شما داده خواهد شد. تمام مجوزهای جدید و تمدید شده در آینده فقط برای ۳ سال صادر خواهند شد.

2. اگر مجلس علیا (Eerste Kamer) قانون اقدامات اضطراری پناهندگی (Asielnoodmaatregelenwet) را تصویب کند، دولت هلند دیگر مجوز اقامت با مدت نامحدود صادر نخواهد کرد. شما همیشه فقط مجوز اقامت با مدت محدود، یعنی به مدت ۳ سال، خواهید داشت. پس دیگر نمی‌توانید تابعیت هالند را دریافت کنید، زیرا کسی که می‌خواهد هالندی شود، باید ابتدا مجوز اقامت با مدت نامحدود داشته باشد. با این وجود، استثناهایی وجود دارد. افراد بدون تابعیت (staatlozen) اکنون می‌توانند بعد از ۳ سال اقامت در هالند درخواست تابعیت کنند و این وضعیت تغییر نخواهد کرد. اداره مهاجرت و تابعیت هالند (IND) این درخواست را بررسی می‌کند. این که دولت دیگر مجوز اقامت ۵ ساله یا با مدت نامحدود صادر نمی‌کند، در این موضوع تغییری ایجاد نمی‌کند.

3. در پیش‌نویس قانون آمده است که پیوستن خانواده از این پس تنها برای کودکان زیر ۱۸ سال اجازه داده خواهد شد. مجلس نمایندگان (Tweede Kamer) هیچ‌گونه دورهٔ انتقالی در نظر نگرفته است. بنابراین، اگر مجلس سنا (Eerste Kamer) این قانون را تصویب کند، احتمالاً این قانون به گونهٔ عطف به ماسبق اجرا خواهد شد. این به این معنا است که قانون حتی بالای درخواست‌هایی که قبلاً فرستاده شده‌اند، تطبیق خواهد شد. این قانون شامل کودکان و همسرانی که در حال حاضر در هالند حضور دارند، نمی‌شود.

کابینهٔ مستعفی می‌خواهد نظام دوگانه‌ای را اجرا کند و مقررات پیوستن خانواده را سخت‌تر سازد. با این نظام دوگانه، کابینه می‌خواهد تفاوتی میان موارد زیر قایل شود:

• ستاتوس A: افرادی که به خاطر خطراتی که به دلیل قومیت، گرایش جنسی یا دین‌شان متوجه‌شان است، فرار می‌کنند، و

• ستاتوس B: افرادی که به خاطر جنگ و خشونت (طبیعی) فرار می‌کنند.

نیازی نیست نگران باشید که موقف فعلی‌تان تغییر کند. زیرا همین حالا هم یک نظام دوگانه وجود دارد. در تصمیمی که می‌گیرید و اجازهٔ اقامت در هالند را به شما می‌دهد، نوشته شده است که آیا اجازهٔ اقامت با وضعیت A (کنوانسیون پناهندگان) یا وضعیت B دارید. پس این تفاوت بین وضعیت A و وضعیت B هم اکنون وجود دارد. فقط این‌که در حال حاضر حقوق هر دو موقف برابر است.

مواردی که تغییر خواهد کرد

اگر ستاتوس B داشته باشید، در صورت تصویب قانون توسط مجلس سنا، حقوق کمتری نسبت به فردی با ستاتوس A خواهید داشت. مثلاً اگر وضعیت در کشور شما بهتر شود، باید سریع‌تر به کشور خود بازگردید.

پیوستن خانواده برای همه دارندگان اجازه اقامت پناهندگی سخت‌تر خواهد شد. اگر قانون اجرای نظام دوگانه در مجلس سنا هم تصویب شود، فرزندان بالغی که به شما وابسته‌اند، فرزندخوانده ها و همسری را که با او ازدواج نکرده‌اید، دیگر نمی توانید به هالند دعوت کنید. و اگر ستاتوس B دارید، شرایط سخت‌گیرانه‌تری وضع خواهد شد. در این صورت، پیوستن خانواده بسیار دشوار یا زمان‌بر خواهد بود. اگر اکنون ستاتوس B دارید و در حال درخواست پیوستن خانواده هستید، این قانون جدید در صورت تصویب مجلس سنا برای شما نیز اجرا خواهد شد.

نامشخص است که آیا قوانین جدید به صورت عطف به ماسبق اجرا خواهند شد یا خیر.

این به این معنا است که روشن نیست آیا قوانین جدید فقط برای درخواست‌ها و اجازه‌های جدید اجرا خواهند شد یا خیر. اگر قوانین عطف به ماسبق داشته باشند، شامل درخواست‌هایی که قبلاً داده شده‌اند و همچنین اجازه‌های اقامت موجود نیز می‌شود. تمام پیشنهادهای اعضای مجلس برای دورهٔ انتقالی در مجلس نمایندگان رد شده‌اند. بنابراین منطقی است که قوانین برای همه درخواست‌ها و اجازه‌ها اجرا شوند. ولی وزیر قبلاً گفته است که اجرای قانون نظام دوگانه ممکن است به صورت مرحله‌ای باشد، یعنی اول برای یک گروه کوچک. در حال حاضر معلوم نیست که آیا این واقعاً اتفاق خواهد افتاد یا خیر، و آیا این موضوع برای قوانین هر دو قانون صدق می‌کند یا نه. بنابراین ما نمی‌دانیم که قوانین جدید عطف به ماسبق خواهند داشت یا خیر.

در تاریخ ۲ جولای،

پس از رأی‌گیری، در هالند نگرانی و آشفتگی زیادی به وجود آمد. بسیاری از سیاستمداران و سازمان‌ها نسبت به بخشی از «قانون تدابیر اضطراری پناهندگی» خشمگین بودند. بر اساس این قانون، قرار بود در آینده نه‌تنها حضور در هالند بدون اسناد اقامتی جرم تلقی شود، بلکه کمک‌کردن به افرادی که اجازهٔ اقامت ندارند نیز جرم‌انگاری گردد. در آن صورت، داکتران خانواده، کلیساها، شاروالی‌ها، پولیس و نهادهای اجتماعی ممکن بود در صورت کمک به این افراد مرتکب جرم شناخته شوند. به گفتهٔ وزیر، هدف قانون چنین نبوده است. اما چون این موضوع به‌طور روشن در متن قانون ذکر نشده بود، برخی احزاب از این قانون حمایت نکردند.

احزابی که در مجلس نمایندگان به این قوانین رأی مثبت دادند، در

به‌روزرسانی ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ وزیر پناهندگی و مهاجرت در ماه‌های گذشته روی یک «نووله» کار کرده است. نووله یک الحاقیه به قانون است که تصریح می‌کند کمک به افراد بدون اقامت قانونی جرم شمرده نمی‌شود. این نووله در هفته گذشته از سوی مجلس نمایندگان تصویب شد؛ همچنان با حمایت احزابی که پیش‌تر با این قانون مخالف بودند. اکنون این قانون به مجلس سنا فرستاده می‌شود. به احتمال زیاد در ماه جنوری ۲۰۲۵ در آن‌جا درباره این قانون رأی‌گیری خواهد شد. بنابراین، این قوانین هنوز نافذ نشده‌اند، هرچند در مجلس نمایندگان تصویب شده‌اند. نخست مجلس سنا نیز باید درباره آن‌ها رأی بدهد.

دادخواست‌ها علیه این قوانین

حزب گرون‌لینکس/حزب کارگر (PvdA) یک دادخواست اعتراضی علیه این قوانین راه‌اندازی کرده است (این دادخواست تنها به زبان هالندی قابل خواندن است).

همچنان

آیا هنوز هم می‌توان جلوی قوانین را گرفت؟

سازمان RefugeeHelp پرسش‌هایی دریافت می‌کند که آیا نمی‌توان قوانین را به روش دیگری متوقف کرد. متأسفانه این امکان وجود ندارد. اگر این قوانین در هر دو مجلس، یعنی مجلس نمایندگان و مجلس سنا تصویب شوند، اجرایی خواهند شد. اما وکلا حتماً پرونده‌هایی را در دادگاه‌ها آغاز خواهند کرد. ابتدا این اقدامات در هالند انجام می‌شود و بعدها وکلا می‌توانند به دادگاه‌های اروپایی نیز مراجعه کنند. این روند زمان زیادی می‌برد. در همین حال، قوانین همچنان نافذ هستند و همه موظف به رعایت آن‌ها می‌باشند.

شما به حیث یک پناهجو خودتان چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

بسیاری از پناهندگان می‌پرسند آیا خودشان می‌توانند بر رأی‌گیری در مجلس سنا تأثیر بگذارند. این امکان وجود ندارد، اما می‌توانید در تظاهرات شرکت کنید. و همیشه مفید است که صدای خود را بیان کنید. به‌عنوان مثال، می‌توانید با اعضای مجلس سنا تماس بگیرید یا به روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون محل خود پیام دهید. بگویید این قوانین برای شما چه معنایی دارند و چگونه زندگی‌تان را تحت تأثیر قرار خواهند داد. و البته امضا کردن دادخواست‌هایی که در بالا ذکر شد نیز مفید است.