منبع: Unsplash
مقاله

تعلیم دولتی و تعلیم خاص (ویژه)

اخرین به روز رسانی: 5/18/2026, 9:54 AM

ماده ۲۳ قانون اساسی آزادی تعلیم را در هالند تنظیم می‌کند. مردم می‌توانند خودشان مکتب ایجاد کنند، اما مکاتب باید از قوانین دولت پیروی کنند. به همین دلیل، در هالند هم مکاتب دولتی وجود دارد که بی‌طرف هستند و هم مکاتب خاص (ویژه) که بر اساس یک دین یا باور زندگی ساخته شده‌اند.

تاریخ معارف در هالند

در قرن نوزدهم بسیاری از افراد مذهبی می‌خواستند مکتب‌های خودشان را ایجاد کنند. در ابتدا باید خودشان هزینهٔ این مکتب‌ها را می‌پرداختند. این موضوع باعث بحث‌های زیادی شد. به‌ویژه لیبرال‌ها مخالف بودند که دولت به مکتب‌های خاص، مانند مکتب‌های کاتولیک و پروتستان مسیحی، پول بدهد.

در سال ۱۹۱۷ پس از سال‌ها بحث، یک

به دست آمد. از آن زمان به بعد، مکتب‌های دولتی و مکتب‌های خاص به اندازهٔ برابر از دولت پول دریافت کردند. از آن زمان این برابری مالی به‌طور رسمی برقرار شد.

به این ترتیب، والدین توانستند مکتبی را انتخاب کنند که با دین یا عقیدهٔ آن‌ها مناسب باشد. مکتب‌های کاتولیک، پروتستان و دولتی ایجاد شدند. اطفال اغلب به مکتبی می‌رفتند که با دین یا عقیدهٔ والدینشان هماهنگ بود.

از دههٔ ۱۹۶۰ به بعد، دین در جامعهٔ هالند نقش کمتری داشته است، اما تقسیم‌بندی میان تعلیم دولتی و خاص (مذهبی) هنوز هم وجود دارد.

در ماده ۲۳ قانون اساسی چه آمده است؟

در هالند همه می‌توانند یک مکتب ایجاد کنند (اما تدریس فقط زمانی اجازه دارد که شخص دیپلوم لازم داشته باشد). اگر تعداد کافی از والدین بخواهند یک مکتب خاص ایجاد شود، دولت باید در صورت برآورده شدن شرایط قانونی، هزینه‌های آن را پرداخت کند. به همین دلیل در هالند انواع مختلف مکتب‌های خاص ایجاد شده است. این موضوع را «آزادی تعلیم» می‌نامند.

دولت بررسی می‌کند که آیا مکتب‌ها تعلیم خوب ارائه می‌دهند یا نه. همچنان قانون تعیین می‌کند که مکتب‌ها باید از کدام قواعد و مقررات پیروی کنند.

در هالند دو نوع سیستم تعلیمی وجود دارد: تعلیم دولتی و تعلیم خاص (ویژه)

هالند دو نوع سیستم آموزشی دارد:

  • تعلیم دولتی (Openbaar onderwijs) برای همه است، بدون در نظر گرفتن دین یا عقیده. دولت مسئول این مکتب‌ها است.

  • تعلیم خاص (Bijzonder onderwijs) بر اساس یک دین یا باور زندگی است: مانند تعلیم کاتولیک، پروتستان، اصلاح‌گرا، اسلامی یا هندو. یا مکتب‌هایی که یک

    خاص دارند، مانند مونته‌سوری، دالتون و مکتب آزاد (Vrijeschool). این مکتب‌ها زیر مجموعهٔ تعلیم خاص عمومی (algemeen bijzonder onderwijs) قرار می‌گیرند.

تقریباً ۳۰٪ از مکاتب ابتدایی دولتی هستند. حدود ۶۰٪ شامل تعلیم خاص مذهبی می‌باشند. و حدود ۱۰٪ باقی‌مانده شامل مکاتب تعلیم خاص عمومی می‌شود.

تمام مکاتب توسط دولت تمویل مالی می‌شوند. همهٔ مکاتب باید از معیارهای کیفیت یکسان پیروی کنند.

مکاتب دولتی: تعلیم برای همه

دولت باید تضمین کند که همه به آموزش دولتی دسترسی داشته باشند. در هر شاروالی، کودکان باید بتوانند به یک مکتب ابتدایی دولتی بروند.

اگر این امکان وجود نداشته باشد، دولت باید یک راه‌حل دیگر فراهم کند. مثلاً ترانسپورت به یک مکتب دولتی در جای دیگر را فراهم کند، یا تعلیم دولتی را در داخل یک مکتب خاص (خصوصی) تنظیم نماید.

شرایط برای مکاتب خاص

مکتب‌های خاص (خصوصی/ویژه) می‌توانند بر اساس دین یا دیدگاه خود تدریس کنند. آن‌ها مثلاً می‌توانند خودشان انتخاب کنند که از کدام کتاب‌ها استفاده کنند و کدام معلمان را استخدام نمایند. اما مکتب‌های خاص باید همان معیارهای کیفیتی مکاتب دولتی را رعایت کنند. دولت این شرایط را در قانون تعیین می‌کند. مثلاً یک مکتب اجازه ندارد تبعیض کند یا کسی را محروم سازد (ماده ۱ قانون اساسی).

آموزش متوسطه و ادامه آموزش

تقسیم‌بندی میان تعلیم دولتی و خاص همچنان در

و
نیز وجود دارد. مکتب‌های خاص و دولتی به یک اندازه از دولت پول دریافت می‌کنند. این موضوع شامل VMBO، HAVO، VWO، جمنازیوم، MBO و پوهنتون‌ها می‌شود.

هالند همچنان پوهنتون‌های خاص دارد، مانند پوهنتون کاتولیک رادبود (نیجمیخن) و پوهنتون پروتستان آزاد (آمستردام).

تمویل آموزش

ویژگی خاص هالند این است که دولت هم تعلیم دولتی و هم تعلیم خاص را تمویل می‌کند. در بسیاری از کشورهای دیگر، دولت فقط هزینهٔ تعلیم دولتی را می‌پردازد.

در هالند، مکاتب دولتی و مکاتب خاص به یک اندازه از دولت پول دریافت می‌کنند. والدین باید هزینه‌های اضافی مربوط به هویت مکتب را خودشان بپردازند، مانند جشن‌ها، مواد درسی خاص یا امکانات ویژه. این کار معمولاً از طریق کمک‌هزینهٔ داوطلبانهٔ والدین انجام می‌شود.

بازرسی معارف

دولت بررسی می‌کند که آیا مکاتب تعلیم خوب ارائه می‌دهند یا نه. این کار را انجام می‌دهد. این بازرسی بررسی می‌کند که آیا مکاتب از معیارهای کیفیتی قانون پیروی می‌کنند یا نه. این موضوع هم برای مکاتب دولتی و هم برای مکاتب خاص (ویژه) صدق می‌کند.

بازرسی اجازه ندارد در دین یا باور زندگی دخالت کند. مثلاً یک مکتب خاص می‌تواند بر اساس دیدگاه مذهبی خود تدریس کند.

هر سال حکومت یک گزارش در مورد کیفیت تعلیم در هالند به مجلس سنا (Eerste Kamer) و مجلس نمایندگان (Tweede Kamer) می‌فرستد.

کدام مکتب را برای طفل خود انتخاب می‌کنید؟

شما بر اساس آنچه برای طفل‌تان مهم می‌دانید، بین تعلیم دولتی یا تعلیم خاص (ویژه) انتخاب می‌کنید.

اگر تعلیم دولتی را انتخاب کنید، یک

را انتخاب کرده‌اید که برای همه باز است. در این مکاتب هیچ دین یا عقیده‌ای در مرکز قرار ندارد. طفل شما در اینجا معمولاً یاد می‌گیرد که با فرهنگ‌ها و باورهای مختلف کنار بیاید.

اگر تعلیم خاص (ویژه) را انتخاب کنید، مکتبی را انتخاب می‌کنید که بر اساس یک دین، باور زندگی یا یک دیدگاه آموزشی خاص مانند مونته‌سوری یا دالتون فعالیت می‌کند. معمولاً زمانی این انتخاب را می‌کنید که بخواهید مکتب با ارزش‌ها، هنجارها یا عقیدهٔ شما هماهنگ باشد.

تعلیم خاص (ویژه) در اصل برای همه قابل دسترس است. با این حال، بعضی مکاتب خاص می‌توانند شرایطی وضع کنند که با هویت آن‌ها هماهنگ باشد. مثلاً یک مکتب می‌تواند از والدین بخواهد که به دیدگاه دینی یا فکری مکتب احترام بگذارند. اما یک مکتب اجازه ندارد بر اساس جنسیت، گرایش جنسی یا دین تبعیض کند.

مکاتب اجازه ندارند شاگردان را به‌طور دلخواه به دلیل دین‌شان رد کنند، اما در بعضی شرایط، هویت مکتب می‌تواند در پذیرش شاگرد نقش داشته باشد.

چگونه یک مکتب مناسب در محل خود پیدا می‌کنید؟

آیا می‌خواهید یک مکتب خوب در نزدیک خود پیدا کنید؟ پس از ویب‌سایت استفاده کنید. در آنجا می‌توانید مکاتب منطقهٔ خود را از نظر کیفیت، نتایج و فضای مکتب با هم مقایسه کنید.
آیا می‌خواهید معلومات رسمی دربارهٔ یک مکتب ببینید؟ پس به مراجعه کنید. در آنجا می‌خوانید که بازرسی معارف چگونه یک مکتب را ارزیابی می‌کند.

همچنان در روزهای باز مکتب (open dagen) شرکت کنید و راهنمای مکتب (schoolgids) را درخواست نمایید. به این ترتیب می‌توانید تصویر بهتری از مکتب به دست آورید و بفهمید که آیا مکتب برای شما و طفل‌تان مناسب است یا نه.


آیا این معلومات به شما کمک کرد؟