Aletta Jacobs: de eerste vrouwelijke arts van Nederland die streed voor vrouwenrechten
Deel op sociale media:
Aletta Jacobs veranderde de geschiedenis van Nederland. Ze werd arts in een tijd waarin vrouwen bijna geen kans kregen om te studeren. Daarna zette ze zich in voor gelijke rechten voor vrouwen. In dit artikel ontdek je wie ze was en wat ze heeft bereikt.
Aletta Jacobs, de arts voor vrouwen
Aletta Jacobs werd geboren op 9 februari 1854 in Sappemeer, een dorp in de provincie Groningen. Ze groeide op in een groot gezin met 10 broers en zussen. In die tijd mochten bijna alleen mannen studeren. Toch wilde Aletta dokter worden, net als haar vader.
Als jong meisje schreef ze een brief aan de minister om toestemming te vragen om aan de universiteit te studeren. De minister gaf toestemming. In 1871 mocht Aletta studeren aan de universiteit in Groningen. Daarmee werd ze de eerste vrouw in Nederland die officieel werd toegelaten tot een universiteit.
Toen ze 23 jaar was, opende ze haar huisartspraktijk in Amsterdam. Ze hield gratis spreekuren voor vrouwen. Ze gaf informatie over anticonceptie en zwangerschap. Dat was bijzonder in die tijd. Veel vrouwen hadden lichamelijke problemen door veel zwangerschappen, en Aletta wilde hen helpen om meer controle te krijgen over hun eigen leven.
Aletta en het vrouwenkiesrecht
Aletta Jacobs werd voorzitter van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, die in 1893 werd opgericht. In die tijd mocht niet iedereen stemmen. Alleen een deel van de mannen had stemrecht. Vaak waren dat mannen die genoeg geld hadden en
In 1917 kregen mannen het algemeen kiesrecht. Voor vrouwen kwam er in 1917 eerst alleen passief kiesrecht. Dat betekent dat vrouwen wel verkiesbaar mochten zijn en gekozen konden worden als politicus, maar dat ze nog niet zelf mochten stemmen.
In 1919 werd een wet aangenomen die vrouwen stemrecht gaf. Aletta Jacobs had hier jarenlang voor gevochten en dacht mee over dit voorstel. In 1922 werd het actieve vrouwenkiesrecht officieel in de
Aletta Jacobs kwam ook op voor meisjes die in winkels werkten
Aletta Jacobs vond het niet goed dat jonge vrouwen in winkels de hele dag moesten staan. Volgens haar was dit slecht voor hun gezondheid en ook niet eerlijk.
Daarom zette ze zich in voor deze vrouwen. In 1894 vroeg ze winkels in Nederland om zitplaatsen te regelen voor de vrouwen en meisjes die in de winkels werken. Ze maakte aandacht voor de lichamelijke klachten die de meisjes kregen, omdat ze soms 11 tot 15 uur per dag moesten staan.
Door deze aandacht kwam er later een wet. In 1902 kwam er een regel die winkels verplichtte om zitgelegenheid te bieden aan meisjes en vrouwen die in winkels werken.
Aletta Jacobs en wereldvrede
In 1915, tijdens de Eerste Wereldoorlog, organiseerde Aletta Jacobs het International Women’s Congress in Den Haag. Nederland was toen neutraal, deed niet mee aan deze oorlog. Daarom konden vrouwen uit verschillende landen in Den Haag samenkomen, ook uit landen die met elkaar in oorlog waren.
Ongeveer 1100 vrouwen kwamen samen, uit 12 landen. Zij spraken over vrede en maakten samen plannen om oorlog te voorkomen. Daarna boden ze hun voorstellen aan bij belangrijke wereldleiders.
Aletta Jacobs reisde bijvoorbeeld naar de Verenigde Staten en sprak met president Woodrow Wilson. Later, in 1918, pleitte Wilson voor een organisatie van landen die samen vrede moesten bewaren. Zijn ideeën lijken op de voorstellen van het congres. In 1919 werd de Volkenbond opgericht, een internationale organisatie die later een voorbeeld werd voor de
Erkenning en prijzen voor Aletta
Aletta Jacobs wordt nog steeds gezien als een belangrijke persoon in Nederland. Sinds 2006 staat zij in de
Het persoonlijk archief van Aletta Jacobs is sinds oktober 2017 opgenomen in het
Daarnaast reikt de Rijksuniversiteit Groningen sinds 1990 elke 2 jaar de Aletta Jacobsprijs uit. Deze prijs is voor een vrouw met een academische opleiding die veel heeft gedaan voor
Op straat zie je Aletta's naam op veel plekken terug. In veel Nederlandse steden en dorpen zijn straten en pleinen naar haar vernoemd.
Om deze redenen was Aletta Jacobs belangrijk
Aletta Jacobs overleed op 10 augustus 1929. Tot aan haar dood bleef ze zich inzetten voor vrouwenrechten en wereldvrede. Ze was belangrijk omdat ze liet zien dat vrouwen dezelfde kansen moeten krijgen als mannen. Ze opende de deur voor vrouwen om te studeren en te werken, en ze speelde een grote rol in de strijd voor vrouwenkiesrecht. Ze gaf ook aandacht aan onderwerpen waar toen bijna niemand over durfde te praten, zoals de gezondheid en rechten van vrouwen. Daarom wordt Aletta Jacobs nog steeds gezien als een voorbeeld en een pionier in Nederland.