مبلغ ودیعه: چرا برای یک بوتل یا قوطی خالی پول پس می‌گیرید؟

در هالند برای موارد ذیل مبلغ ودیعه دریافت می‌شود:  

• بوتل‌های پلاستیکی کوچک (کمتر از ۱ لیتر): ۰٫۱۵ یورو  

• بوتل‌های پلاستیکی بزرگ (۱ لیتر یا بیشتر): ۰٫۲۵ یورو  

• قوطی‌های نوشیدنی‌های الکلی: ۰٫۱۵ یورو 

• بوتل شیشه‌ای آبجو (بوتل ۳۰ سانتی‌لیتری): ۰٫۱۰ یورو  

• بوتل درب‌چفتی (۴۵ سانتی‌لیتر): ۰٫۲۰ یورو 

• صندوق پُر آبجو (صندوق + ۲۴ بوتل): ۳٫۹۰ یورو 

• جعبهٔ خالی آبجو (بدون بطری): ۱٫۵۰ یورو  

مبلغ ودیعه فقط برای بوتل‌های پلاستیکی و قوطی‌هایی دریافت می‌شود که نشان ودیعه روی آن‌ها درج شده باشد. این نشان به این شکل است:

ایدهٔ پشت مبلغ ودیعه این است که مردم بسته‌بندی‌ها را کمتر دور بیندازند، وقتی بدانند در ازای پس دادن آن‌ها پول دریافت می‌کنند. اگر در سوپرمارکت بوتل یا قوطی‌ای بخرید که شامل مبلغ ودیعه باشد و خودتان بارکد آن را اسکن کنید یا صندوقدار بارکد آن را اسکن کند، صندوق به‌طور خودکار مبلغ ودیعه را به قیمت اضافه می‌کند. روی هر محصولی که شامل مبلغ ودیعه باشد، نشان ودیعه درج شده است. از روی این نشان می‌توانید ببینید که برای محصول مبلغ ودیعه در نظر گرفته شده است. بنابراین می‌دانید که باید مبلغی اضافی بابت آن پرداخت کنید.  

اگر بوتل یا قوطی خالی باشد، می‌توانید آن را پس بدهید. در این صورت، مبلغی را که پرداخت کرده‌اید، پس می‌گیرید.  

بوتل‌ها و قوطی‌های خالی را کجا می‌توان تحویل داد؟
می‌توانید بوتل‌ها و قوطی‌ها را در سوپرمارکت‌ها و گاهی نیز در پمپ‌بنزین‌ها یا ایستگاه قطار تحویل دهید. معمولاً در نزدیکی محل زندگی شما مکان‌های دیگری نیز برای تحویل آن‌ها وجود دارد. در این وب‌سایت

دستگاهی که بوتل را در آن تحویل می‌دهید، بوتل یا قوطی را اسکن می‌کند. این دستگاه بارکد و شکل بوتل یا قوطی را بررسی می‌کند. به این ترتیب، بسته‌بندی را شناسایی می‌کند و مبلغ درست را به شما برمی‌گرداند. یک رسید دریافت می‌کنید. مبلغی که به شما برگردانده می‌شود، روی رسید درج شده است. می‌توانید این رسید را به صندوق تحویل دهید. سپس مبلغ را دریافت می‌کنید.   

آیا صندوقی در نزدیکی شما وجود ندارد؟ برای مثال، چون بوتل یا قوطی خود را در ایستگاه‌های مرکزی آمستردام، روتردام، لاهه، اوترخت یا آیندهوون تحویل می‌دهید؟ در این صورت می‌توانید رسیدی را که دریافت می‌کنید اسکن کنید و مبلغ را از طریق اپلیکیشن Tikkie به حساب بانکی خود واریز کنید. برای این کار باید اپلیکیشن Tikkie را روی تلفن همراه خود داشته باشید. اگر رسید را با کمرهٔ تلفن همراه خود اسکن کنید، اپلیکیشن Tikkie به‌طور خودکار باز می‌شود.  

شرکت‌ها از بسته‌بندی‌های تحویل‌داده‌شده، بوتل‌ها و قوطی‌های جدید تولید می‌کنند. برخی از بوتل‌ها را نیز چندین بار دوباره استفاده می‌کنند.   

هدف اصلی مبلغ ودیعه، کاهش زباله‌های رهاشده در محیط‌زیست است. سوپرمارکت‌ها و

دولت هالند سیستم مبلغ ودیعه را در درجهٔ اول برای این طراحی کرده است که زباله‌های رهاشده در محیط‌زیست کمتر شوند. بوتل‌های پلاستیکی مواد شوینده، شامپو یا محصولاتی که برای پاک‌کاری استفاده می‌شوند، معمولاً در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به همین دلیل، این بوتل‌ها کمتر به‌عنوان زباله در سرک‌ها رها می‌شوند. بنابراین، برای آن‌ها مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود. 

در مورد بسته‌بندی‌های نوشیدنی نیز استثناهایی وجود دارد. همچنین، در گذشته برای برخی بوتل‌های شیر یا ماست، آبمیوه یا شربت مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شد، اما اکنون برای آن‌ها مبلغ ودیعه دریافت می‌شود. به همین دلیل، گاهی تشخیص این موضوع دشوار است. برای بعضی از بوتل‌های پلاستیکی مبلغ ودیعه دریافت می‌شود و برای بعضی دیگر نه. دولت در آیندهٔ نزدیک بررسی خواهد کرد که چگونه می‌توان این موضوع را واضح‌تر کرد. اما در حال حاضر، با نگاه کردن به نشان ودیعه روی بوتل یا قوطی می‌توانید ببینید که آیا شامل مبلغ ودیعه می‌شود یا نه.

چرا برای بوتل‌های شراب مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود؟

شراب را نیز مردم معمولاً در خانه می‌نوشند. به همین دلیل، بوتل‌های شراب کمتری در سرک‌ها رها می‌شوند. علاوه بر این، مردم اغلب خودشان بوتل‌های شراب را در مخازن مخصوص جمع‌آوری شیشه می‌اندازند. بنابراین، برای بوتل‌هایی که می‌توان آن‌ها را در مخزن مخصوص جمع‌آوری شیشه انداخت، نیز مبلغ ودیعه دریافت نمی‌شود. دولت همچنین مخزن جمع‌آوری شیشه را راه مناسبی برای استفادهٔ دوباره از شیشه می‌داند.

بسیاری از مردم متوجه می‌شوند که دستگاه گاهی یک قوطی آسیب‌دیده را قبول نمی‌کند. دلیل آن این است که دستگاه باید بتواند بررسی کند که آیا واقعاً این بسته‌بندی شامل مبلغ ودیعه است یا نه. بنابراین، دستگاه باید بتواند بارکد را بخواند و شکل قوطی را بررسی کند. اگر قوطی خراب شده باشد یا فرورفتگی داشته باشد، اغلب این کار امکان‌پذیر نیست.

به‌طور کلی، سیستم مبلغ ودیعه در هالند عملکرد خوبی دارد. از زمانی که برای بوتل‌ها و قوطی‌ها مبلغ ودیعه در نظر گرفته شده است، مردم بوتل‌ها و قوطی‌های بیشتری را تحویل می‌دهند. به‌طور متوسط، مردم ۷۱ درصد از تمام بوتل‌ها را به فروشگاه برمی‌گردانند و ۷۵ درصد از قوطی‌ها را. از سال ۲۰۲۳ تاکنون، این تعداد به میلیاردها بوتل و قوطی رسیده است.

اما همهٔ مردم بوتل‌ها و قوطی‌های خود را تحویل نمی‌دهند. مردم هنوز بوتل‌ها و قوطی‌های زیادی را در سطل زباله می‌اندازند یا در سرک رها می‌کنند. در برخی مکان‌ها نیز تعداد مکان‌هایی که می‌توان بوتل‌ها و قوطی‌ها را در آن‌ها تحویل داد، کافی نیست. گاهی دستگاه‌های تحویل نیز به‌درستی کار نمی‌کنند. دولت هالند می‌خواهد مردم ۹۰ درصد از بوتل‌ها و قوطی‌ها را دوباره تحویل دهند. به همین دلیل، مکان‌های بیشتری برای تحویل دادن این بسته‌بندی‌ها ایجاد می‌شود و قوانین واضح‌تری وضع خواهد شد. به این ترتیب، مردم بهتر می‌دانند کدام بوتل‌ها و قوطی‌ها را می‌توانند تحویل دهند.

می‌توانید بوتل‌ها و قوطی‌های مشمول مبلغ ودیعهٔ خود را به افراد دیگر نیز بدهید.

از آنجا که در بدل تحویل بوتل‌ها و قوطی‌ها پول دریافت می‌کنید، بسیاری از مردم خودشان نیز به دنبال بوتل‌ها و قوطی‌های خالی می‌گردند. به‌ویژه در شهرهای بزرگ، افراد زیادی هستند که می‌توانند از مبلغ ودیعه استفاده کنند؛ زیرا پول کمی دارند یا بی‌خانمان هستند. به همین دلیل، بسیاری از مردم بوتل‌ها یا قوطی‌های خالی خود را روی سطل زباله یا کنار آن می‌گذارند تا افراد دیگر بتوانند آن‌ها را بردارند و تحویل دهند و با پول آن چیزی برای خوردن یا نوشیدن بخرند.

به این ترتیب، مبلغ ودیعه یک مشکل هم دارد. از آنجا که مردم به دنبال بوتل‌ها و قوطی‌های خالی می‌گردند، اغلب کیسه‌های زباله و سطل‌های زباله را باز می‌کنند. آن‌ها فکر می‌کنند ممکن است بوتل‌ها و قوطی‌های خالی نیز داخل آن‌ها باشد. در بسیاری از موارد نیز همین‌طور است. اما وقتی کیسه‌های زباله را باز می‌کنند، دوباره مقدار زیادی زباله در سرک پخش می‌شود که ممکن است با وزش باد پراکنده شود. در حالی که هدف از سیستم مبلغ ودیعه این بود که زبالهٔ کمتری در سرک‌ها رها شود.

به همین دلیل، بسیاری از شاروالی‌ها در حال بررسی سطل‌های زبالهٔ جدیدی هستند که می‌توانند این مشکل را حل کنند. برای مثال، سطل‌هایی که یک دریچهٔ اضافی برای بوتل‌ها و قوطی‌های خالی دارند.