Bron: Politie
Artikel

Wat gebeurt er als de politie of vreemdelingenpolitie je aanhoudt of arresteert?

Laatst gewijzigd: 10-6-2026, 07:35

Word je aangehouden door de politie of vreemdelingenpolitie? Of moet je mee naar het politiebureau? Dan wil je weten wat je rechten zijn. In dit artikel lees je wat er kan gebeuren en wat je het beste kunt doen.

Welke situaties zijn er?

De politie of

kan je aanhouden of arresteren. Soms kan het ook zijn dat je wordt vastgehouden. Dat betekent dat je niet meteen weg mag. Je moet bijvoorbeeld mee naar het politiebureau. In sommige situaties kun je later ook in vreemdelingenbewaring komen. Wat er daarna gebeurt, verschilt per situatie. Soms gaat het om een controle. Soms gaat het om een strafzaak. Soms gaat het om onderzoek naar je verblijf in Nederland. Deze situaties lijken soms op elkaar, maar de regels en je rechten zijn niet altijd hetzelfde. De vreemdelingenpolitie onderzoekt bijvoorbeeld wie je bent en of je in Nederland mag blijven.

Dit zijn de 3 meest voorkomende situaties:

  1. Controle op straat of thuis: De politie kan je controleren en vragen wie je bent. Ook kan de politie vragen om een identiteitsbewijs. De politie moet daar wel een reden voor hebben. Bijvoorbeeld omdat er in de buurt iets is gebeurd, omdat zij getuigen zoeken of omdat zij je identiteit nodig hebben voor hun werk. Het kan blijven bij een korte controle. Heb je geen geldig identiteitsbewijs? Dan kan de politie je meenemen naar het politiebureau om te onderzoeken wie je bent. Als er vragen zijn over je verblijf in Nederland, kan je zaak daarna bekeken worden door de vreemdelingenpolitie. Dat betekent niet automatisch dat je meteen in

    komt.

  2. Onderzoek door de vreemdelingenpolitie of vreemdelingenbewaring: De vreemdelingenpolitie kan onderzoeken wie je bent en of je recht hebt om in Nederland te blijven. Dat is iets anders dan een strafzaak. Je wordt dan niet verdacht van een strafbaar feit. Als blijkt dat je niet in Nederland mag blijven, kan soms vreemdelingenbewaring volgen. Vreemdelingbewaring is bedoeld om je beschikbaar te houden voor vertrek uit Nederland.

  3. Aanhouding door de politie: De politie kan je aanhouden als zij denken dat je iets strafbaars hebt gedaan. Dan ben je verdachte in een strafzaak. Je hebt dan rechten. Je hebt bijvoorbeeld het recht om te weten waarvan je wordt verdacht. Ook heb je

    . Dat betekent dat je niet verplicht bent om antwoord te geven op vragen van de politie over wat je hebt gedaan. De Rijksoverheid zegt ook dat je vóór het eerste verhoor met een advocaat kunt praten.


Wat kun je het beste doen?

  1. Blijf rustig en werk niet fysiek tegen: Dat voorkomt dat de situatie erger wordt. Zo kun je ook beter uitleg vragen of om hulp vragen.

  2. Vraag waarom je wordt gecontroleerd of meegenomen: Zo begrijp je beter wat er gebeurt en in welke situatie je zit.

  3. Zeg het meteen als je iets niet begrijpt: Vraag om uitleg in makkelijke woorden.

  4. Vraag om een tolk als je de taal niet goed begrijpt: Zo begrijp je beter wat er gebeurt en wat er van je wordt gevraagd. Bij vreemdelingenbewaring krijg je ook een tolk als dat nodig is.

  5. Vraag om een advocaat als je bent aangehouden of wordt vastgezet: Een advocaat kan uitleggen wat je rechten zijn en kan je helpen. Bij vreemdelingenbewaring krijg je gratis een advocaat toegewezen.

  6. Teken geen document als je niet begrijpt wat er staat: Anders kun je ergens mee akkoord gaan terwijl je niet weet wat het betekent. Dat kan invloed hebben op wat er daarna over jouw situatie wordt beslist.

  7. Zeg het meteen als je ziek bent, medicijnen nodig hebt of een dokter nodig hebt: Dat is belangrijk, omdat je gezondheid invloed kan hebben op wat er verder gebeurt. Soms kan vertrek worden uitgesteld om medische redenen. Dat gebeurt niet automatisch, maar per situatie.

  8. Zeg het ook meteen als je zwanger bent, kinderen hebt of alleen voor kinderen zorgt: Voor kinderen en gezinnen kunnen extra regels gelden. Ben je zwanger of net bevallen, dan kan soms tijdelijk uitstel van vertrek mogelijk zijn. Gezinnen met kinderen mogen alleen in vreemdelingenbewaring worden geplaatst als vertrek binnen 14 dagen mogelijk is.


Wat kun je beter niet doen?

  1. Geef geen valse naam: Dat kan strafbaar zijn. Het kan er ook voor zorgen dat de politie of overheid twijfelt over wie je bent. Daardoor kan het langer duren om duidelijk te krijgen wat jouw situatie is en wat er daarna gebeurt.

  2. Gebruik geen valse documenten: Bijvoorbeeld geen vals identiteitsbewijs of reisdocument. Dat kan strafbaar zijn. Het kan er ook voor zorgen dat de politie of overheid twijfelt over wie je bent. Dat kan invloed hebben op wat er daarna over jouw situatie wordt beslist.

  3. Zeg geen dingen waarvan je weet dat ze niet kloppen: Wat je zegt, kan later meetellen in wat er over jouw situatie wordt beslist. Als later blijkt dat informatie niet klopt, kan de politie of overheid minder snel geloven wat je zegt. Dat kan invloed hebben op hoe zij jouw situatie beoordelen.

  4. Ren niet weg, ook niet als je bang bent: Als je wegrent, kan de situatie sneller erger worden. De politie kan dan harder ingrijpen om je tegen te houden. In sommige situaties kan het ook extra problemen geven, bijvoorbeeld als je niet doet wat de politie zegt of tegenwerkt terwijl de politie je wil meenemen.


Wat gebeurt er als je in vreemdelingenbewaring komt?

Als je in vreemdelingenbewaring komt, krijg je een advocaat toegewezen. Die kan controleren of de bewaring wel mag en naar de rechter gaan. De rechter beoordeelt daarna je zaak. Een

duurt volgens Rechtspraak tussen 3 en 5 weken.

Vreemdelingbewaring duurt volgens de Rijksoverheid normaal maximaal 6 maanden.

Soms kan dit worden verlengd tot maximaal 18 maanden. Bijvoorbeeld als iemand niet meewerkt aan vertrek of als reisdocumenten nog niet beschikbaar zijn. De rechter controleert de verlenging.

Waar kun je hulp vragen?

Vraag zo snel mogelijk hulp aan een advocaat. Ben je in begeleiding bij een organisatie, of ben je dat eerder geweest? Neem dan ook contact op met die organisatie. Zij kennen jouw situatie misschien al. Soms kan een organisatie ook bevestigen dat je cliënt bij hen bent.

Zit je in vreemdelingenbewaring? Dan kun je ook contact zoeken met het Meldpunt Vreemdelingendetentie

. Deze organisatie helpt mensen in vreemdelingenbewaring met meldingen en klachten. Zoek daarnaast hulp bij een lokale organisatie die mensen zonder verblijfsvergunning ondersteunt.
kan informatie geven over zulke organisaties.

Zorg ook dat je de telefoonnummers van je advocaat en begeleidende organisatie bij je hebt, bijvoorbeeld in je telefoon én op papier. Als je telefoon leeg is, kwijt is of niet gebruikt mag worden, heb je de nummers toch bij je. Zo kun je sneller hulp vragen.

Ben je ziek, zwanger of heb je kinderen? Zeg dat meteen tegen de politie, vreemdelingenpolitie, je advocaat of een medewerker van het detentiecentrum. Dat kan belangrijk zijn voor wat er daarna gebeurt.


Heeft deze informatie je geholpen?


De informatie die je op dit platform vindt, is afkomstig van de mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland, in samenwerking met haar partners.
In samenwerking met Contentful