Bron: Unsplash
Belangrijk
Nieuws

Veelgestelde vragen over het Europese Asiel- en Migratiepact en de Nederlandse regels

Gepubliceerd op: 23-6-2026, 08:00

Er is veel onrust over het Europese Migratiepact en de nieuwe Nederlandse regels over asiel en migratie. In dit artikel lees je de belangrijkste vragen en antwoorden.

Behandeling van asielaanvragen en wachttijden

Wij hebben gehoord dat Syrische asielaanvragen met voorrang worden behandeld. Klopt dit? Geldt dit ook voor mensen die na 12 juni een asielaanvraag indienen? 
 
Dit klopt niet helemaal. Alle aanvragen die na 12 juni worden ingediend, krijgen voorrang. De

moet in de nieuwe asielprocedure binnen 6 maanden beslissen. En in de
zelfs binnen 3 maanden. De IND wil niet weer te lange wachttijden, dus ze gaan vooral de nieuwe aanvragen eerst afhandelen. Het gaat dan dus om alle aanvragen die na 12 juni zijn ingediend, niet alleen die van Syriërs.  
 
De IND gaat vanaf nu 70% van zijn medewerkers inzetten op de behandeling van nieuwe aanvragen. Dat betekent dus dat er voor de asielaanvragen die voor 12 juni zijn gedaan veel minder medewerkers zijn. En dat betekent dat mensen die hun aanvraag voor 12 juni hebben gedaan nog langer moeten wachten op een beslissing. Ook al wacht je dus al heel lang.
 
Volgens de IND zijn er nog 54.000 aanvragen waarop beslist moet worden. En de IND wil wel graag dat die groep kleiner wordt, dus de IND gaat binnen die groep eerst kijken of ze sommige van die aanvragen sneller kunnen afhandelen. Dat betekent dat de IND vooral gaat kijken welke aanvragen de minste kans hebben. En die gaan ze het eerst behandelen. Volgens de IND zijn dat ook Syrische en Jemenitische asielverzoeken. Maar ook asielzoekers uit andere landen en specifieke groepen mensen.
 
De IND gaat de asielaanvragen de komende tijd waarschijnlijk eerst in categorieën verdelen. Want de IND heeft gezegd dat ze pas vanaf 1 oktober 2026 beginnen met de behandeling van de asielaanvragen die voor 12 juni zijn ingediend.

Gezinshereniging

Wij hebben gehoord dat alle aanvragen voor gezinshereniging, ook aanvragen die vóór 12 juni zijn ingediend, worden afgewezen zodat mensen naar de rechter moeten gaan. Klopt dit?

Ja en nee. In deze vraag worden 2 zaken door elkaar gehaald. Aanvragen voor gezinshereniging die al eerder zijn ingediend, worden de komende tijd op pauze gezet. Dat betekent dat er nu geen beslissing over wordt genomen. De IND gaat eerst een aantal gezinsherenigingszaken bij de rechter neerleggen, dit zijn zaken die ze volgens de nieuwe regels moeten afwijzen. De rechter moet dan beoordelen of de afwijzing klopt volgens het recht. En omdat nu nog niet duidelijk is wat de rechter vindt, worden gezinsherenigingsaanvragen de komende stilgelegd. De IND wil dus juist voorkomen dat ze nu al zaken afwijzen waar de rechter het niet mee eens is. Pas wanneer duidelijk is wat wel mag en wat niet mag, gaat de IND weer beslissen.

Dit betekent dat je langer moet wachten tot je een beslissing krijgt op je gezinsherenigingsaanvraag, want de IND wil eerst weten wat de rechter zegt. Het betekent ook dat de IND jouw aanvraag nu niet afwijst door de strengere regels. De rechter kijkt eerst of de nieuwe regels niet tegen de wet ingaan. We weten nog niet hoelang het duurt tot de IND weer gaat beslissen over aanvragen voor gezinshereniging.

Naturalisatie

Kunnen mensen met een verblijfsvergunning asiel nog steeds de Nederlandse nationaliteit aanvragen? Wat zijn de voorwaarden?  
 
In de meeste situaties heb je een

nodig om te kunnen
. Maar deze verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd asiel is vanaf 12 juni geen optie meer. Net als de
. Iedereen krijgt voortaan een verblijfsvergunning asiel. En die is 3 jaar geldig. Loopt deze vergunning af, dan moet je hem verlengen en kun je een nieuwe verblijfsvergunning voor 3 jaar krijgen.

Je kunt dus nu geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd asiel meer krijgen. En het is nu niet mogelijk om te naturaliseren met een verblijfsvergunning asiel.
 
Er zijn wel uitzonderingen. Sommige groepen kunnen op dit moment nog wel naturaliseren:

  1. Heb je nu al een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd asiel? Dan houd je deze vergunning. En kun je daarmee nog steeds naturaliseren.

  2. die een verblijfsvergunning (voor bepaalde tijd) asiel hebben kunnen daarmee ook nog steeds na 3 jaar naturaliseren.

  3. Mensen met de

    of een verblijfsvergunning regulier voor onbepaalde tijd kunnen ook nog naturaliseren.

  4. Minderjarige asielstatushouders voor wie samen met hun ouders al medeverlening van het Nederlanderschap is verzocht kunnen nog naturaliseren.

  5. Mensen die een verblijfsvergunning hebben gekregen om bij hun partner of familielid in Nederland te wonen. Dit familielid heeft een permanente verblijfsvergunning of heeft de Nederlandse nationaliteit.

Dit zijn dus nu de regels vanaf 12 juni. Maar let op: het kan zijn dat het later wel mogelijk wordt om te naturaliseren met een verblijfsvergunning asiel. In de afspraken die de partijen van deze

(VVD, CDA en D66) hebben gemaakt, staat dat het mogelijk moet zijn om te naturaliseren met een tijdelijke verblijfsvergunning asiel. Er worden wel 2 extra voorwaarden genoemd: je moet 6 jaar een verblijfsvergunning asiel hebben om te kunnen naturaliseren, en je moet Nederlands kunnen spreken en begrijpen op
.

De afspraken die de politieke partijen gemaakt hebben, staan nog niet in de wet. Pas wanneer de voorwaarden in de wet zijn veranderd, wordt het mogelijk om te naturaliseren met een verblijfsvergunning asiel. En daarvoor moet eerst een proces voor wijziging worden gestart. En dat is nog niet gebeurd. Het is daarom op dit moment nog niet duidelijk wanneer deze wijzigingen gaan komen.
 
Dat betekent dat op dit moment dus de regels gelden dat je met een verblijfsvergunning asiel (voor bepaalde tijd) meestal niet kunt naturaliseren.

Kunnen mensen zonder nationaliteit die na 3 jaar verblijf in aanmerking komen voor naturalisatie nog steeds kans maken op permanent verblijf? 

Ja, alle voorwaarden voor naturalisatie zijn nog steeds hetzelfde op dit moment. Ben je erkend als

en heb je een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd asiel? Dan kun je nog steeds na drie jaar naturaliseren.  



Afwijzing van je asielaanvraag en terug naar je herkomstland

Zullen afgewezen mensen in de toekomst worden weggestuurd naar een ander land, zoals Albanië of een ander land buiten de EU?

Europese wetten zorgen ervoor dat deze mogelijkheid bestaat. Maar die wetgeving is nog niet definitief en is niet op 12 juni ingegaan. En ook als de juridische mogelijkheid er is, zal dit niet gelijk in de praktijk zo zijn. Er moet dan een land gevonden worden dat hieraan mee wil werken en er moeten afspraken gemaakt worden. Daar zijn we nu nog niet.

Welke rechten hebben afgewezen asielzoekers onder de nieuwe Europese regels?

Afgewezen mensen in de asielprocedure kunnen tegen een afwijzing nog steeds

bij de rechtbank. De rechter kijkt of de beslissing volgens de wet is genomen.

Het

maakt illegaal verblijf van afgewezen mensen niet strafbaar nadat hun beroep door de rechtbank is behandeld en afgewezen. Nederland hoeft illegaal verblijf niet strafbaar te maken volgens de Europese wetten. Het is wel mogelijk dat Nederland dit via nationale wetgeving doet, maar dat hoeft niet vanwege het Pact. Nederland heeft dit landelijk geprobeerd, maar die wet is niet aangenomen door de
.

Verblijfsvergunningen en toekomstperspectief

Kunnen mensen met een verblijfsvergunning nog steeds een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen aanvragen? Wat zijn de voorwaarden?

Ja, dat kan. . Daar staat in wat deze verblijfsvergunning is, aan welke voorwaarden je moet voldoen en hoe je deze verblijfsvergunning kunt aanvragen.

Wanneer ik mijn verblijfsvergunning asiel verleng, beoordeelt de IND mijn asielzaak dan opnieuw?

Nee. Bij een verlenging hoort niet standaard een nieuwe beoordeling van je verblijfsvergunning. Alleen als daar een specifieke aanleiding voor is, kan de IND een herbeoordeling van de vergunning starten. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de

besluit de vergunningen van een bepaalde groep opnieuw te beoordelen omdat de situatie in het land van herkomst beter is.

Kan de IND bij verlenging van mijn asielvergunning besluiten om mijn verblijfsstatus te wijzigen, bijvoorbeeld van een A-status naar een B-status? 

Nee, dat kan niet.  

Kan de IND bij verlenging van mijn verblijfsvergunning asiel besluiten dat ik Nederland moet verlaten als de situatie in mijn land van herkomst is veranderd? 
 
Nee, dat kan niet zomaar. De IND kan een verblijfsvergunning intrekken als de situatie in het land van herkomst is veranderd, maar daarvoor moet eerst een aparte procedure worden gevolgd. Dat staat los van de beslissing op een aanvraag tot verlenging.


Kan ik mijn verblijfsvergunning wijzigen naar een verblijfsvergunning op basis van huwelijk of partnerschap? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Ja, als je bang bent dat je je verblijfsvergunning asiel bij een herbeoordeling kwijtraakt, kun je een reguliere verblijfsvergunning voor verblijf bij je partner/echtgenoot aan te vragen. Je vraagt dan

aan. Lees in dit stappenplan hoe je gezinshereniging aanvraagt en aan welke voorwaarden je moet voldoen: Gezinshereniging aanvragen langer dan 3 maanden nadat je verblijfsvergunning hebt gekregen. Of het slim is om dit te doen, hangt af van je situatie en hoe lang je al een verblijfsvergunning asiel hebt. Overleg met je advocaat of iemand van VWN wat je het beste kunt doen. Want je partner moet voldoen inkomen hebben en er is kans dat je een
in een buurland van je land van herkomst moet gaan halen als je daar een tijd geweest bent. Je moet dan sowieso een advocaat nemen.

Kan ik mijn verblijfsvergunning wijzigen naar een verblijfsvergunning voor arbeid? Zo ja, onder welke voorwaarden
 
Ja, dit kan, maar in de praktijk is het bijna niet mogelijk om deze vergunning te krijgen. Je moet bijvoorbeeld voldoende inkomen hebben, je werkgever moet erkend zijn als werkgever voor kennismigranten en er moet niemand in Nederland zijn die dit werk kan doen. Lees hier meer over op deze pagina van de website van de IND: Arbeid in loondienst - Gecombineerde vergunning verblijf en arbeid (GVVA) | IND

.

Inburgering

Welke gevolgen hebben het Europese Migratiepact en de nieuwe asielregels voor mijn inburgeringstraject?


Er verandert weinig aan de

. Als je een tijdelijke verblijfsvergunning asiel krijgt, moet je nog steeds inburgeren. Doordat de vergunning eerder afloopt, kan het wel zijn dat je nog bezig bent met inburgeren wanneer je vergunning moet worden verlengd. Als de verblijfsvergunning afloopt, stoppen ook de inburgeringsplicht en de begeleiding door de gemeente. Wordt de verblijfsvergunning verlengd, dan loopt de inburgering gewoon door.

Als ik een tijdelijke verblijfsvergunning asiel voor één jaar krijg (bijvoorbeeld bij gezinshereniging), hoe kan ik dan mijn inburgeringsplicht halen?
 
De regels voor inburgering zijn niet veranderd door de invoering van het Pact. Je hebt vanaf de startdatum van je inburgering 3 jaar de tijd om je inburgeringsplicht te halen. De inburgering start de dag nadat de gemeente het

(PIP0 heeft vastgesteld. En als jij nog steeds voldoet aan de voorwaarden voor de verblijfsvergunning van 1 jaar die je hebt, dan wordt je verblijfsvergunning na 1 jaar verlengd voor 3 jaar. Tijdens de verlengingsprocedure moet je blijven inburgeren. Wordt je verblijfsvergunning niet verlengd, dan hoef je natuurlijk ook niet meer in te burgeren.


Heeft deze informatie je geholpen?


De informatie die je op dit platform vindt, is afkomstig van de mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland, in samenwerking met haar partners.
In samenwerking met Contentful