Welke rijbewijscategorieën zijn er in Nederland?
Deel op sociale media:
In Nederland zijn er verschillende rijbewijscategorieën. Elke categorie hoort bij een ander soort voertuig. Wil je in Nederland als chauffeur werken? Dan moet je het juiste rijbewijs hebben. In dit artikel lees je welke rijbewijscategorieën er zijn in Nederland en welk rijbewijs je nodig hebt voor welk voertuig.
Rijbewijscategorieën in Nederland
Als je in Nederland in een voertuig wilt rijden, heb je meestal een rijbewijs nodig. Met een rijbewijs laat je zien dat je de verkeersregels kent en veilig kunt rijden.
Er zijn verschillende rijbewijscategorieën. Elke categorie hoort bij een ander soort voertuig. Voor een auto heb je bijvoorbeeld een ander rijbewijs nodig dan voor een motor, vrachtwagen of bus.
Welk rijbewijs je nodig hebt, hangt af van het voertuig dat je wilt besturen.
Bromfiets, scooter en snelle elektrische fiets: rijbewijs AM
Met rijbewijs AM mag je rijden op:
Een scooter:
Een snorfiets: mag maximaal 25 kilometer per uur, heeft een blauw kenteken
Een bromfiets: mag maximaal 45 kilometer per uur, heeft een geel kenteken
Een brommobiel: mag maximaal 45 kilometer per uur, heeft 4 wielen en een dak
Een speedpedelec: een elektrische fiets die tot 45 kilometer per uur mag
Voor rijbewijs AM moet je een theorie-examen en een praktijkexamen halen. Je mag theorie-examen doen vanaf 15,5 jaar. Je mag rijlessen volgen en praktijkexamen doen vanaf 16 jaar.
Voor het bromfietsrijbewijs heb je geen gezondheidsverklaring nodig.
Als je al een autorijbewijs B of motorrijbewijs A, A1 of A2 hebt, dan krijg je rijbewijs AM meestal automatisch op je rijbewijs.
Motor: rijbewijs A, A1 en A2
Voor een motor heb je een motorrijbewijs nodig. Er zijn 3 soorten motorrijbewijzen A1, A2 en A.
Rijbewijs A1: je mag rijden op een lichte motor. Dit is een motor van maximaal 125
Rijbewijs A2: Je mag rijden op een middelzware motor. Deze motor mag maximaal 35 kW vermogen hebben.
Rijbewijs A: mag je rijden op een zware motor. Dit is een motor met onbeperkt vermogen.
Welke categorie motor je kunt halen, hangt af van je leeftijd en ervaring:
Voor A1 mag je vanaf 17 jaar rijlessen en een theorie-examen doen. Het praktijkexamen mag vanaf 18 jaar.
Voor A2 gelden verschillende regels. Heb je al rijbewijs A1? Dan mag je vanaf 19 jaar rijlessen volgen. Het praktijkexamen mag vanaf 20 jaar. Heb je geen A1? Dan mag je vanaf 20 jaar rijlessen volgen en praktijkexamen doen.
Voor A kun je soms vanaf 21 jaar examen doen. Je krijgt dan vaak eerst rijbewijs A met code 80. Zonder deze beperking kun je meestal vanaf 24 jaar rijexamen doen. Heb je al minimaal 2 jaar rijbewijs A2? Dan kun je vanaf 22 jaar examen doen voor rijbewijs A zonder beperking.
Voor het motorrijbewijs doe je theorie-examen en praktijkexamens bij het
Auto en aanhanger: rijbewijs B, B1, B+ en BE
Rijbewijs B is het autorijbewijs. Met dit rijbewijs mag je rijden in een personenauto of bestelauto. De auto mag maximaal 3.500 kilo wegen. Dit is inclusief passagiers en bagage. Je mag maximaal 8 passagiers meenemen. De bestuurder telt hierbij niet mee.
Met rijbewijs B mag je ook een lichte aanhanger trekken. De aanhanger mag meestal maximaal 750 kilo wegen. Soms mag je ook een zwaardere aanhanger trekken. Dan moet je goed letten op het totale gewicht van de auto en de aanhanger.
Vanaf 16 jaar mag je theorie-examen doen. Vanaf 16,5 jaar mag je rijlessen volgen. Vanaf 17 jaar mag je praktijkexamen doen. Haal je je rijbewijs als je 17 jaar bent? Dan mag je tot je 18e alleen rijden met een begeleider naast je. Dit heet begeleid rijden.
Voor rijbewijs B doe je theorie-examen en praktijkexamen bij het CBR. Je hebt ook een Gezondheidsverklaring nodig. Die vul je zelf in bij het CBR vóór je praktijkexamen.
Let op: vanaf 1 juli 2025 mag je met rijbewijs B soms ook rijden in een duurzame vrachtauto of kampeerauto tot 4.250 kilo. Dit mag alleen onder voorwaarden. Bijvoorbeeld: je moet minimaal 2 jaar rijbewijs B hebben, je mag geen aanhanger trekken en je mag alleen in Nederland rijden.
Rijbewijs B1
Op de achterkant van het Nederlandse rijbewijs staat soms ook B1. In Nederland kun je geen apart examen doen voor rijbewijs B1. Toch staat deze categorie wel op het rijbewijs. Dat komt door Europese regels.
Categorie B1 is bedoeld voor bepaalde lichte voertuigen met 4 wielen. Deze voertuigen mogen meestal maximaal 400 kilo wegen zonder passagiers en lading. Voor voertuigen die goederen vervoeren, is dit maximaal 550 kilo. Het voertuig mag maximaal 15 kW vermogen hebben.
Heb je rijbewijs B? Dan mag je in de Europese Unie meestal ook voertuigen uit categorie B1 besturen. In Nederland vallen deze voertuigen meestal onder rijbewijs B.
Rijbewijs B+ en BE: auto met aanhanger
Wil je met een zwaardere aanhanger rijden? Dan heb je soms rijbewijs B+ of BE nodig.
Rijbewijs B+ heet ook code 96. Hiermee mag je rijden met een auto en aanhanger als het totale gewicht samen niet meer is dan 4.250 kilo.
Met rijbewijs BE mag je rijden met een auto en een zwaardere aanhanger. De aanhanger mag meestal maximaal 3.500 kilo wegen.
Vanaf 18 jaar mag je praktijkexamen doen voor de auto met aanhanger bij het CBR.
Je hoeft hiervoor geen apart theorie-examen te doen. Je hebt wel een Gezondheidsverklaring nodig. Die vul je zelf in bij het CBR vóór je praktijkexamen.
Vrachtwagen: rijbewijs C, C1, CE en C1E
Voor een vrachtwagen heb je een vrachtwagenrijbewijs nodig. Dit wordt ook wel een groot rijbewijs genoemd. Er zijn 4 categorieën voor vrachtwagens C, C1, CE en C1E
Met rijbewijs C mag je rijden in een vrachtwagen van meer dan 3.500 kilo.
Met rijbewijs C1 mag je rijden in een lichte vrachtwagen. Het voertuig weegt meer dan 3.500 kilo, maar niet meer dan 7.500 kilo.
Met rijbewijs CE mag je rijden met een vrachtwagen en een zwaardere aanhanger of oplegger. De aanhanger of oplegger mag meer dan 750 kilo wegen.
Met rijbewijs C1E mag je rijden met een C1-voertuig en een zwaardere aanhanger. De aanhanger mag meer dan 750 kilo wegen. Het voertuig en de aanhanger samen mogen maximaal 12.000 kilo wegen.
Voor rijbewijs C1 en C1E mag je examen doen vanaf 18 jaar.
Voor rijbewijs C en CE mag je meestal examen doen vanaf 21 jaar. Soms kan dit al vanaf 18 jaar, bijvoorbeeld als je ook je vakbekwaamheid haalt. Dit heet code 95.
Bus: rijbewijs D, D1, DE en D1E
Voor een bus heb je een busrijbewijs nodig. Er zijn 4 categorieën voor bussen: D, D1, D1E en DE
Met rijbewijs D mag je rijden in een bus voor meer dan 8 personen. Dit is bijvoorbeeld een grote bus.
Met rijbewijs D1 mag je rijden in een kleine bus. Deze bus is bedoeld voor meer dan 8 personen, maar maximaal 16 personen. De bestuurder telt hierbij niet mee.
Met rijbewijs D1 en D mag je ook een lichte aanhanger trekken. De aanhanger mag maximaal 750 kilo wegen.
Wil je met een zwaardere aanhanger rijden? Dan heb je rijbewijs D1E of DE nodig.
Met rijbewijs DE mag je rijden met een grote bus en een aanhanger van meer dan 750 kilo.
Met rijbewijs D1E mag je rijden met een kleine bus en een aanhanger van meer dan 750 kilo.
Voor busrijbewijzen heb je een medische keuring nodig. Die keuring is verplicht als je een groot rijbewijs aanvraagt, verlengt of vernieuwt.
Wil je beroepsmatig met een bus rijden? Dan heb je meestal ook code 95 nodig. Code 95 laat zien dat je vakbekwaam bent als buschauffeur.
Voor D, DE, D1 en D1E mag je soms vanaf 18 jaar examen doen. Dan heb je wel code 95 nodig. Tot je 21e mag je dan alleen onder bepaalde voorwaarden rijden. Bijvoorbeeld op vaste busdiensten binnen Nederland, op een traject van maximaal 50 kilometer, of zonder passagiers.
Als chauffeur werken
Wil je als chauffeur werken? Dan hangt het van het voertuig en het werk af welk rijbewijs je nodig hebt. Bijvoorbeeld:
Taxichauffeur
Wil je als taxichauffeur werken? Dan heb je meestal een rijbewijs B nodig. Ook heb je een chauffeurskaart taxi nodig. Dit heet ook wel een taxipas.
Met een chauffeurskaart taxi mag je werken als taxichauffeur. Bijvoorbeeld in een gewone taxi, zorgtaxi of taxibus.
Bestelbus rijden
Wil je werken als chauffeur van een bestelbus? Dan is vaak rijbewijs B genoeg. Dit geldt als de bestelbus maximaal 3.500 kilo mag wegen. Ook mag je met rijbewijs B maximaal 8 mensen vervoeren, zonder de bestuurder mee te tellen.
Is de bestelbus zwaarder dan 3.500 kilo? Dan heb je misschien rijbewijs C1 of C nodig. Werk je daarmee als beroepschauffeur? Dan kan ook code 95 nodig zijn.
Personenbus of ov-bus
Wil je een bus besturen met meer dan 8 passagiers? Dan heb je een busrijbewijs nodig.
Voor een kleine bus heb je meestal rijbewijs D1 nodig. Dit is voor een bus met meer dan 8 en maximaal 16 passagiers.
Voor een grotere bus heb je rijbewijs D nodig. Dit is bijvoorbeeld nodig voor een ov-bus of touringcar.
Werk je als beroepschauffeur op een bus? Dan heb je meestal ook code 95 nodig.
Medische keuring
Voor vrachtwagen- en busrijbewijzen heb je een medische keuring nodig. Dit geldt voor rijbewijs C, C1, CE, C1E, D, D1, DE en D1E.
Bij het aanvragen, vernieuwen of verlengen van zo’n groot rijbewijs moet je opnieuw medisch gekeurd worden.
Vraag het altijd na
De regels kunnen verschillen per baan en per voertuig. Vraag daarom altijd aan je werkgever welk rijbewijs, welke pas en welke keuring je nodig hebt.
Kies het juiste rijbewijs
Als je een rijbewijs nodig hebt, is het belangrijk dat je de juiste categorie kiest. Welk rijbewijs je nodig hebt, hangt af van het voertuig dat je wilt besturen.
Wil je bijvoorbeeld chauffeur worden? Dan moet je goed letten op de rijbewijscategorie. Voor een vrachtwagen heb je een ander rijbewijs nodig dan voor een bus of taxi. Soms heb je ook code 95 nodig.
De kosten voor een rijbewijs kunnen hoog zijn. Soms betaalt een werkgever mee aan de opleiding of het examen. Vraag dit daarom gerust aan je werkgever.
Twijfel je welk rijbewijs je nodig hebt? Kijk dan op de website van de