Statiegeld: waarom krijg je geld terug voor een leeg flesje of blikje?

In Nederland geldt statiegeld voor:  

• kleine plastic flesjes (minder dan 1 liter) : € 0,15  

• grote plastic flessen (1 liter of meer): € 0,25  

• blikjes van alcoholische drank: € 0,15  

• glazen bierflesje (pijpje van 30 centiliter): 0,10  

• Beugelfles (45 centiliter): 0,20 

• Vol bierkrat (krat + 24 flesjes): 3,90 

• Leeg bierkrat (zonder flesjes): 1,50  

Er zit alleen statiegeld op plastic flessen en blikjes waar het statiegeldlogo op zit. Dat ziet er zo uit:

Mensen gooien verpakkingen minder snel weg als ze er nog geld voor krijgen. Dat is het idee achter het statiegeld. Koop je een flesje of blikje in de supermarkt waar statiegeld op zit? En scan jij of de medewerker achter de kassa streepjescode? Dan telt de kassa het statiegeld er automatisch bij op. Op elk product waar je statiegeld voor moet betalen, staat een statiegeldlogo. Door het logo kun je zien dat er statiegeld op zit. Dan weet je dat je daar extra voor moet betalen.  

Is het flesje of blikje leeg, dan kun je het weer inleveren. Je krijgt dan je geld terug.  

Waar kun je lege flesjes en blikjes inleveren?
Je kunt flesjes en blikjes inleveren bij de supermarkt en soms ook bij benzinestations of op het treinstation. Meestal zijn er nog andere plekken bij jou in de buurt waar dit kan. Op deze website

De automaat waar je het flesje inlevert, scant het flesje of blikje. Het controleert de streepjescode en de vorm van het flesje of blikje. Zo herkent het de verpakking en krijg jij het goede bedrag terug. Je ontvangt een bonnetje. Op dat bonnetje staat het bedrag dat je terugkrijgt. Dit bonnetje kun je bij de kassa inleveren. Je krijgt dan je geld terug.   

Is er geen kassa in de buurt? Bijvoorbeeld omdat jij je blikje of flesje inlevert op NS-station Amsterdam Centraal, Rotterdam Centraal, Den Haag Centraal, Utrecht Centraal of Eindhoven Centraal? Dan kun je het bonnetje dat je krijgt scannen en het geld via de tikkie-app op je rekening laten zetten. Je moet dan de tikkie-app op je telefoon hebben. Scan je het bonnetje met de camera van je telefoon, dan opent automatisch de tikkie-app.  

Van de ingeleverde verpakkingen maken bedrijven nieuwe flesjes en blikjes. Sommige flesjes gebruiken ze vaker opnieuw.   

Het belangrijkste doel van statiegeld is minder zwerfafval. Supermarkten en

De Nederlandse overheid heeft het statiegeldsysteem vooral bedacht om te zorgen dat er minder zwerfafval is. Plastic flessen van wasmiddel, shampoo of producten waarmee je schoonmaakt, gebruiken mensen meestal thuis. Die liggen daarom minder vaak als zwerfafval op straat. En daarom hoeft er geen statiegeld op. 

Ook bij drankverpakkingen zijn er uitzonderingen. En op sommige flessen met melk of yoghurt, vruchtensappen of siropen zat eerst geen statiegeld, maar nu wel. Daardoor is het nu soms niet duidelijk. Op de ene plastic fles zit wel statiegeld en op de andere niet. De overheid gaat de komende tijd kijken hoe ze dit duidelijker kunnen maken. Maar aan het statiegeldsymbool op een flesje of blikje kun je nu al zien of er statiegeld op zit.

Waarom zit er geen statiegeld op wijnflessen?

Ook wijn drinken mensen meestal thuis. Daarom liggen er ook minder wijnflessen op straat. Daarnaast gooien mensen vaak zelf hun wijnflessen al in de glasbak. Daarom hoeft er ook geen statiegeld op de flessen die in de glasbak mogen. De overheid ziet de glasbak ook als een goede manier om het glas opnieuw te gebruiken.

Veel mensen merken dat een automaat een beschadigd blikje soms weigert. Dat komt omdat de automaat moet kunnen controleren of het echt om een verpakking met statiegeld gaat. De machine moet de streepjescode dus kunnen lezen en de vorm bekijken. En dat kan vaak niet als het blikje kapot is of er een deuk in zit.

Over het algemeen werkt het systeem van statiegeld goed in Nederland. Mensen leveren meer flesjes en blikjes in sinds er statiegeld op zit. Mensen brengen gemiddeld 71 procent van alle flesjes terug naar de winkel. En 75 procent van de blikjes. Dit zijn sinds 2023 al miljarden flesjes en blikjes.

Maar niet iedereen levert zijn of haar flesjes en blikjes in. Mensen gooien nog veel flesjes en blikjes in de vuilnisbak. Of op straat. In sommige plaatsen zijn er ook te weinig plekken waar je flesjes en blikjes kunt inleveren. En soms werken de automaten ook niet goed. De Nederlandse overheid wil dat mensen 90 procent van de flesjes en blikjes weer gaan inleveren. Daarom komen er meer inleverpunten en duidelijkere regels. Zodat mensen ook weten welke flessen en flesjes ze kunnen inleveren.

Je kunt je statiegeldflesjes en -blikjes ook aan andere mensen geven

Omdat je er geld voor krijgt, gaan veel mensen zelf ook op zoek naar lege flesjes en blikjes. Zeker in de grote steden zijn er veel mensen die het statiegeld goed kunnen gebruiken. Omdat ze zelf weinig geld hebben of dakloos zijn. Veel bewoners zetten daarom hun lege blikjes of flesjes op of naast een prullenbak. Zodat andere mensen die kunnen pakken en inleveren. En daardoor iets te eten of drinken kunnen kopen.

Het statiegeld heeft daardoor ook een nadeel. Omdat mensen op zoek gaan naar flesjes en blikjes, trekken ze vaak vuilniszakken en prullenbakken open. Ze denken dat daar ook lege flesjes en blikje in kunnen zitten. En vaak is dat ook zo. Maar doordat ze de vuilniszakken opentrekken, komt er weer veel afval op straat te liggen dat ook weer wegwaait. En de bedoeling van het statiegeld was juist dat er minder afval op straat kwam.

Veel gemeenten zijn daarom aan het kijken naar nieuwe prullenbakken die dat probleem kunnen oplossen. Bijvoorbeeld doordat ze een extra opening voor lege flesjes en blikjes hebben.