Laga soo xigtay: Wikipedia
Qodob

Marga Klompé, wasiirkii ugu horreeyay ee dumar ah ee Nederland

marka ugu dambeeyey la cusbooneysiiyey: 4/9/2026, 8:56 GH

Marga Klompé (1912–1986) waxay ahayd wasiirkii ugu horreeyay ee dumar ah ee Nederland. Mar waxaa lagu sheegay inay tahay Ra'iisul Wasaare haweeney ah oo ugu horreysay. Si kastaba ha ahaatee, waxay dareentay in Nederland aysan weli diyaar u ahayn taas waqtigaas. Maqaalkan, waxaad ka akhrisan kartaa cidda ay ahayd iyo waxa ay gaartay.

Marga Klompé: caqli badan oo karti leh

Marga Klompé waxay ku dhalatay Arnhem Agoosto 16, 1912, waxayna ka soo jeeddaa qoys Katoolig ah. Waxay ku kortay qoys leh 5 carruur ah. Qoysku ma haysan waqti fudud oo dhaqaale ahaan ah, laakiin Marga waxay ahayd qof dhalaalaya oo xiisaynaysa inay wax barato. Sidaa darteed, waxaa loo oggolaaday inay sii wadato waxbarashada iyo waxbarashadeeda.

Waxay ka baratay cilmiga kiimikada Jaamacadda Utrecht. Kadib, waxay sidoo kale qaadatay shahaadada doctorate ee cilmiga dabiiciga ah. Kadib, waxay ka shaqaysay macallin kiimiko ah oo ah Nijmegen.

Marga waxay rabtay inay sii wadato horumarinta nafteeda. Waxay sidoo kale bilowday barashada daawada, laakiin ma aysan awoodin inay dhammaystirto waxbarashadeeda.

Marga Klompé ee dagaalkii Labaad ee Aduunka

Intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka, Marga Klompé waxay ahayd qof firfircoon

. Waxay u shaqayn jirtay sidii qof u soo dira fariimaha iyo agabka dadka kale, badanaa si qarsoodi ah. Waxay u isticmaashay magaca 'dr. Meerbergen' ujeedadaas.

Marga waxay sidoo kale firfircoon ka ahayd Ururka Mutadawiciinta Haweenka. Kani wuxuu ahaa urur Nederlaanka ah oo bixiyay caawimo iyo daryeel wax ku ool ah intii lagu jiray dagaalka iyo dib-u-dhiska. Sannadkii 1943, waxay halkaas ka noqotay guddoomiye ku-xigeen, jagadaas oo ay haysay ilaa 10 sano.

Sannadkii 1944, dagaallo culus ayaa ka dhacay Arnhem iyo hareeraheeda. Waqtigaas, Marga waxay gacan ka geysatay diyaarinta gargaar caafimaad iyo gargaar cunto oo loogu talagalay dadka rayidka ah ee qaxay. Waxay sidoo kale gacan ka geysatay daadgureynta magaalada.

Ka dib markii la xoreeyay Arnhem, waxay gacan ka geysatay, iyada iyo mutadawiciin kale, sidii nolosha magaalada dib loogu soo celin lahaa wadada saxda ah.

Doorka siyaasadeed ka dib dagaalkii

Isla markii dagaalku dhammaaday, Marga Klompé waxay noqotay mid siyaasadeed oo firfircoon. Waxay u aragtay inay muhiim tahay in haween badan ay galaan siyaasadda. Sidaa darteed, iyada iyo saaxiibteed, waxay aasaaseen ‘Roomsch Katholiek Vrouwendispuut’ 'Kooxda Doodda Haweenka Katooliga ee Roomaanka'. Kooxdan, waxay ku dhiirrigelisay haweenka inay noqdaan kuwo siyaasad ahaan firfircoon.

Sannadkii 1947, iyadoo la talisay ururada haweenka, waxaa la siiyay boos kooxda Nederland

.

Sannadkii 1948, waxaa loo doortay Aqalka Wakiillada. Sannadkii 1952, waxay sidoo kale noqotay haweeneydii ugu horreysay ee u shaqeysa Nederlands oo ka tirsan Bulshada Dhuxusha iyo Birta Yurub. Ururkaasi wuxuu ahaa mid ka mid ah kuwa ugu horreeya Midowga Yurub.

Haweeneydii ugu horreysay ee wasiir ka noqota dalka Nederland

Sannadkii 1956, Marga Klompé waxay noqotay wasiirkii ugu horreeyay ee dumar ah ee Nederland. Waxay noqotay Wasiirka Arrimaha Bulshada ee golaha wasiirada Willem Drees. Klompé waxay door muhiim ah ka ciyaartay horumarinta dawladda

. Sharcigeeda ugu caansan waa Xeerka Gargaarka Bulshada Guud
(1965). Iyada oo loo marayo sharcigan, gargaarka bulshadu ma ahayn oo keliya caawimo, laakiin wuxuu ahaa xuquuq. Dadka haysta dhaqaale xaddidan waxay ka heli karaan dawladda caawimo ay ku noolaadaan. Klompé sidoo kale wuxuu u dooday in la sameeyo xeerar ka wanaagsan guryaha daryeelka waayeelka

Haweeneydii ugu horreysay ee Wasiir Dowle noqota

Sannadkii 1967, Marga Klompé waxaa lagu sheegay inay noqon karto Ra'iisul Wasaare markii la sameeyay gole wasiiro cusub. Ma aysan rabin inay qabato xilkan. Waxay u malaynaysay in Nederland aysan weli diyaar u ahayn Ra'iisul Wasaare dumar ah wakhtigaas.

Waxaa 1971 ay noqotay Klompé haweeneydii ugu horeysey 'Wasiir dowle noqota. Tani waxey ahayd magac sharafeed uu madaxweynaha dowlada siiyo siyaasiyiinta kaalin muhiim ah ka qaatay maamulka Nederlaan. Magacaabistan ka dib way ka fariisatay siyaasada.

Intaa ka dib, waxay si gaar ah ugu shaqeysay Kaniisadda Katooliga ee Roomaanka iyo nabadda iyo caddaaladda. Xitaa markii ay si xun u xanuunsatay sannadihii 80-meeyadii, waxay firfircoonayd intii suurtagal ah. Marga Klompé waxay geeriyootay 1986.

Sababahan awgood, ayey Marga Klompé muhiim u ahayd

Marga Klompé waa muhiim sababtoo ah waxay siisay haweenka fursado badan siyaasadda Nederland. Iyada oo ah wasiirkii ugu horreeyay ee dumar ah, waxay muujisay in dumarku ay sidoo kale sameyn karaan go'aanno muhiim ah. Waxay gacan ka geysatay dhismaha dawladda daryeelka bulshada waxayna hubisay in gargaarka bulshadu uu noqdo mid xaq ah oo aan ahayn caawimo oo keliya. Iyada oo loo marayo shaqadeeda, Nederland waxay noqotay mid bulsho badan. Waxay sidoo kale tusaale u noqotay haween badan. Waxay qaadatay mas'uuliyadda waxayna sii wadday inay u shaqeyso bulsho caddaalad ah.


Warbixintan wax ma kugu caawisay?


Warbixinta aad bartan ka heleyso, wuxuu ka yimid urur xaquuqda bani'aadanka ee VluchtelingenWerk Nederland, oo ay wada shaqeynayaan lamaanayaal kale.
Iyadoo lala wada shaqeeyo Contentful