Welke uitkeringen zijn er als je niet werkt?

Een bijstandsuitkering is een uitkering voor mensen die geen of te weinig inkomen hebben om van te leven. De gemeente betaalt de bijstandsuitkering. Je kunt deze uitkering krijgen als je geen recht (meer) hebt op andere uitkeringen en zelf geen geld of vermogen hebt om rond te komen. De bijstand valt onder de Participatiewet.

Je kunt bijstand krijgen als:

• Je 18 jaar of ouder ben

• Je in Nederland woont

• Je geen of te weinig inkomen hebt

• Je weinig spaargeld of vermogen hebt

• Je geen recht hebt op een andere uitkering

• En je werk wilt zoeken en begeleiding accepteert

Je krijgt bijstand zolang je aan de voorwaarden voldoet. De gemeente controleert regelmatig je situatie. Als je werkt en inkomen hebt dan stopt of verandert de uitkering.

De hoogte van de uitkering hangt af van je leefsituatie en leeftijd. Er zijn verschillende bijstandsnormen. Er is een norm voor mensen die samenwonen of getrouwd zijn. Alleenstaanden ontvangen ongeveer 70% van de gehuwdennorm. Als je jonger dan 21 jaar bent, dan krijg je lagere bedragen.

De bijstand is gebaseerd op een apart

Als je bijstand ontvangt, moet je:

• Actief werk zoeken

• Passend werk accepteren

• Meewerken aan re-integratie

• Veranderingen in je situatie direct melden aan de gemeente.

Als je helemaal of gedeeltelijk werkloos bent, kun je een WW-uitkering aanvragen. De WW is een tijdelijke uitkering. Deze uitkering helpt je met inkomen tussen twee banen, terwijl je op zoek bent naar nieuw werk. Deze uitkering vraag je aan bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (

Voorwaarden voor een WW-uitkering:

• Je was verzekerd voor werkloosheid. Dit is meestal zo als je in loondienst werkte.

• Je hebt in de laatste 36 weken minstens 26 weken gewerkt. Dit mag ook bij verschillende werkgevers zijn.

• Je werkte gemiddeld minimaal 10 uur per week en je verliest 5 uur of meer werk per week.

• Je bent direct beschikbaar voor betaald werk.

Hoeveel WW-uitkering krijg je?

De hoogte van je WW-uitkering hangt af van je laatste loon. In de eerste 2 maanden krijg je 75% van je laatste dagloon. Vanaf de 3e maand krijg je 70% van je laatste dagloon.

Hoe lang krijg je een WW-uitkering?

Hoe lang je WW krijgt, hangt af van hoe lang je hebt gewerkt voordat je werkloos werd.

De minimale duur van de WW is 3 maanden en de maximale duur is 24 maanden. Voor elk jaar dat je gewerkt hebt, bouw je 1 maand WW op.

Tijdens de WW moet je actief blijven zoeken naar werk en dit doorgeven aan het UWV.

Als

Bijvoorbeeld:

• Of je eerder in loondienst werkte

• Of je al eerder een WW-uitkering had

• Hoe je werkloos bent geworden.

Niet elke zzp’er heeft recht op WW-uitkering. Het UWV beoordeelt de situatie per persoon.

De Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) is een regeling voor zelfstandigen (zzp’ers en ondernemers) die tijdelijk te weinig inkomen hebben.

Met de Bbz kun je ondersteuning krijgen om je bedrijf voort te zetten, te starten of af te bouwen.

De Bbz is er om te voorkomen dat ondernemers direct in de bijstand terechtkomen. De Bbz wordt uitgevoerd en betaald door de gemeente waar je woont.

De Bbz is er voor:

• Startende ondernemers

• Bestaande zelfstandigen met tijdelijk financiële problemen

• Oudere zelfstandigen die stoppen met hun bedrijf (soms als overbrugging)

• Zzp’ers met onvoldoende inkomen uit hun onderneming.

De gemeente kijkt of je bedrijf gezond is of was.

Hoe lang krijg je Bbz?

• Meestal krijg je Bbz tijdelijk, vaak voor maximaal 12 maanden.

• In sommige situaties kan dit worden verlengd.

• Voor oudere zelfstandigen of bij bedrijven die stoppen, gelden soms andere termijnen.

De Bbz vult je inkomen aan tot het bijstandsniveau.

Dit is ongeveer:

• 70% van het minimumloon voor alleenstaanden

• 100% van het minimumloon voor samenwonenden of gezinnen.

De ondersteuning kan bestaan uit:

• Een uitkering

• Een lening

• Of een combinatie van beide.

Als je Bbz ontvangt, moet je:

• Meewerken aan begeleiding door de gemeente

• Inzicht geven in je administratie

• Actief werken aan verbetering van je inkomen

• Veranderingen direct melden.

Wajong betekent Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten.

De Wajong is een uitkering voor jongeren met een ziekte of beperking die niet of nauwelijks kunnen werken. De regeling is bedoeld voor mensen die al op jonge leeftijd arbeidsongeschikt zijn geworden.

De Wajong-uitkering wordt betaald en uitgevoerd door het UWV.

Je kunt Wajong krijgen als je:

• Een ziekte of beperking hebt

• Deze kreeg voor je 18e verjaardag, of tussen de 18 en 30 jaar tijdens je studie

• Nu niet kunt werken of alleen met veel ondersteuning

• In Nederland woont en verzekerd bent.

Je krijgt Wajong zolang je arbeidsongeschikt blijft en aan de voorwaarden voldoet. Het UWV beoordeelt regelmatig of je situatie verandert.

Als je (meer) kunt werken, kan de uitkering lager worden of stoppen.

De hoogte hangt af van je situatie:

• Kun je niet werken? Ongeveer 75% van het minimumloon

• Kun je deels werken? Aanvulling op je loon tot maximaal 70% van het minimumloon

• Werk je (deels)? Dan loont werken altijd: je houdt meer geld over

Als je Wajong ontvangt:

• Werk je mee aan begeleiding of ontwikkeling als dat kan

• Geef je veranderingen in je situatie door aan het UWV

• Probeer je te werken als dat mogelijk is, met ondersteuning.

Je kunt een Ziektewetuitkering krijgen als je ziek bent en niet kunt werken, en geen werkgever hebt die je loon doorbetaalt. Dat wordt door het UWV betaald. Je krijgt meestal 70% van je dagloon. Dit geldt bijvoorbeeld als je:

• Een tijdelijk contract had dat is afgelopen

• Ontslagen bent en daarna ziek wordt

• Een uitzendkracht bent

• Een oproepkracht bent

• Ziek wordt tijdens of na een WW-uitkering.

De Ziektewet duurt maximaal 2 jaar. Tijdens deze periode werk je aan herstel en re-integratie. Het UWV verwacht dat je meewerkt aan begeleiding en passend werk.

WIA betekent: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen.

De WIA-uitkering is een uitkering voor mensen die langdurig ziek zijn. Je kunt deze uitkering krijgen als je na 2 jaar ziekte nog niet (volledig) kunt werken. De WIA-uitkering wordt betaald door het UWV.

Je kunt WIA krijgen als:

• Je 2 jaar ziek bent geweest

• Je minstens 35% arbeidsongeschikt bent

• Je in Nederland verzekerd was voor werknemersverzekeringen.

Er zijn twee soorten WIA:

• WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): als je gedeeltelijk kunt werken.

• IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten): als je bijna niet meer kunt werken en dit blijvend is.

De uitkering is meestal 70% van je oude loon. Hoe lang je WIA krijgt, hangt af van je situatie, soms tijdelijk en soms voor langere tijd. Het UWV beoordeelt regelmatig of je situatie verandert.

WW bij weersveranderingen is een speciale regeling voor werknemers die tijdelijk niet kunnen werken door extreem weer. Bijvoorbeeld door hevige sneeuw, vorst, storm, overstroming of ijzel.

Je werkgever kan dan een WW-uitkering voor onwerkbaar weer aanvragen. Zo krijg jij toch inkomen, ook al kun je tijdelijk niet werken. De uitkering wordt betaald door het UWV.

Wanneer geldt onwerkbaar weer?

• Als het weer extreem is

• Als werken onmogelijk is

• Als het werk niet kan worden ingehaald

• Als de situatie buiten het risico van de werkgever valt

Vaak gaat het om sectoren zoals bouw, landbouw en buitenwerk.

Je krijgt deze WW zo lang het onwerkbare weer duurt. Meestal gaat het om enkele dagen of weken. Zodra werken weer mogelijk is, stopt de regeling.

Je krijgt een WW bij onwerkbaar weer volgens de normale WW-regels. 75% van je dagloon in de eerste 2 maanden daarna 70% van je dagloon. De uitkering geldt alleen voor de uren die je niet kunt werken.

Als je een deel van de tijd wel werkt dan krijg je WW alleen voor de niet-gewerkte uren.

Wat wordt er van jou verwacht?

• Je blijft beschikbaar om te werken zodra het weer normaal wordt.

• Je volgt de instructies van je werkgever.

• Je hoeft geen nieuwe baan te zoeken tijdens deze periode.