Artikel

Zo werkt wonen in de tijdelijke opvang die de gemeente voor je regelt

Laatst gewijzigd: 12-5-2026, 14:14

Gemeenten in Nederland zijn verantwoordelijk voor het bieden van opvang aan Oekraïense vluchtelingen. Maar in veel gemeenten zijn te weinig opvangplekken. Wat kun je verwachten als je opvang zoekt?

De opvang voor Oekraïners in Nederland staat onder druk

Oekraïners kunnen in landen van de Europese Unie een plek krijgen om te wonen en hulp te krijgen. Dat komt doordat zij bescherming krijgen via de

. Ook in Nederland hebben zij recht op opvang. Maar op dit moment zijn veel opvangplekken voor Oekraïners in Nederland vol.

Er komen nog steeds nieuwe mensen uit Oekraïne naar Nederland. Dat heeft gevolgen voor de opvang: wachtlijsten, weinig privacy en je kamer delen met onbekenden. Ook kun je vaak niet zelf koken en krijg je geen toestemming voor huisdieren. Het is belangrijk om daar rekening mee te houden als je naar Nederland komt.

Moet de gemeente jou opvang geven?

Gemeenten zijn verplicht om opvang te bieden aan mensen die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) vallen. Dit staat in Europese en Nederlandse wetgeving. Ook als er te weinig opvangplekken zijn, mag een gemeente opvang niet weigeren. Als een gewone opvanglocatie vol is, moet de gemeente zorgen voor een andere tijdelijke oplossing, zoals een hotel of andere noodopvang.

Bij welke gemeente moet je je melden?

Als je in Nederland aankomt moet je je melden bij een gemeente voor een opvangplek. Die opvang heet

. Je kunt je bij elke gemeente in Nederland melden, maar in grote, bekende gemeenten is de GOO vaak vol. De gemeente is verplicht jou op te vangen en mag jou niet weigeren omdat de opvang vol is.

.

Bij welke afdeling moet je je melden in de gemeente?

Vraag bij de gemeente waar je je moet melden. Soms staat dit op de website van de gemeente. Vaak zal dit bij de

van het gemeentehuis zijn. Soms is er een speciaal Oekraïne-loket waar je naartoe kunt. Daar vertel je dat je een vluchteling uit Oekraïne bent en dat je een opvangplek nodig hebt. Dit loket kan ook op een andere locatie zijn dan in het gemeentehuis. De gemeente kan jou de locatie vertellen.

De gemeente bekijkt of jij onder de RTB valt. Als je onder de RTB valt, dan moet de gemeente opvang voor je regelen. Ook in geval van twijfel moet de gemeente jou opvangen.

Is het niet duidelijk of je onder de RTB valt? Dan neemt de gemeente contact op met de

. De IND is de organisatie die bepaalt of jij onder de RTB valt. Lees hier meer over jouw mogelijkheden als je niet onder de RTB valt.

Hoe werkt de opvang in de gemeente?

Gemeenten mogen zelf bepalen hoe ze de opvang van Oekraïners regelen. Het is belangrijk dat je uitleg krijgt en vraagt over hoe de opvang er in jouw gemeente uitziet. Stel vragen, zoals:

  • Hoe werkt de opvang hier?

  • Hoe blijf ik in contact met de gemeente?

  • Wie is mijn contactpersoon?

  • Wat is het telefoonnummer en e-mailadres?

  • Wanneer is er plek voor mij in de GOO?

  • Wat gebeurt er als er geen plek voor mij is in de GOO?


Wat kun je doen als er niet direct plek voor jou is in de GOO?

Veel opvangplekken zijn vol. Het kan dagen of weken duren voordat je een plek krijgt. De gemeente moet wel opvang voor je regelen. Wat kun je doen?

Vraag de gemeente om tijdelijke opvang
Is er geen plek in de gewone opvang (GOO)? Dan moet de gemeente zoeken naar een andere tijdelijke oplossing. Bijvoorbeeld een hotel, noodopvang of een andere plek om tijdelijk te slapen, totdat er een opvangplek vrij is.

Kun je tijdelijk ergens anders blijven?
Soms vindt de gemeente niet snel een tijdelijke oplossing. Misschien kun je daarom tijdelijk bij familie, vrienden of in een hotel verblijven terwijl de gemeente verder zoekt naar opvang.

Heb je geen plek om te slapen of geen geld voor een tijdelijk verblijf? Vraag dan meteen hulp aan de gemeente of het Rode Kruis

.

Belangrijk
Verblijf je tijdelijk in een hotel, noodopvang of bij vrienden of familie? Dan sta je vaak nog niet ingeschreven in de

. Zonder inschrijving in de BRP kun je meestal nog geen gebruik maken van voorzieningen van de RTB, zoals leefgeld, medische zorg en toestemming om te werken.

Wat gebeurt er als er in jouw gemeente geen plek in een GOO is?

Heeft de gemeente waar jij je aanmeldt geen plek in de gemeentelijke opvang (GOO)? Dan kan de gemeente contact opnemen met het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingen Spreiding (RCVS) of het Landelijk Coördinatiecentrum Vluchtelingen Spreiding (LCVS). Zij kijken dan of er ergens anders een opvangplek is. Je hoeft dit niet zelf te regelen.

Er zijn helaas te weinig opvangplekken. Daarom komen veel mensen op een wachtlijst. Vaak is niet duidelijk hoe lang je moet wachten of wanneer er een plek vrij komt. Soms krijgen mensen een algemene e-mail met de boodschap dat zij zelf in een andere gemeente opvang moeten zoeken.

Krijg je geen opvang of weet je niet wat jouw situatie is? Maak dan een afspraak bij het gratis digitale spreekuur van VluchtelingenWerk Nederland.

De opvanglocaties hebben vaak weinig privacy

Er komen nog steeds grote aantallen Oekraïners naar Nederland. Daarom moeten de opvanglocaties voorzichtig met hun ruimte omgaan. Op veel opvanglocaties is daardoor weinig privacy.

Opvanglocaties zijn niet ideaal, soms zijn ze ondergebracht in oude kantoor- en bedrijfspanden en cruiseschepen. Je kunt er soms niet zelf koken. Het toilet en de badkamer moet je delen met de andere bewoners. Vaak moeten mensen een kamer delen met anderen. Ook met mensen uit een ander gezin.

Neem geen huisdieren mee naar Nederland

Huisdieren zijn vaak niet welkom op de opvanglocatie. Er is weinig ruimte. Het kan zijn dat je je huisdier naar een asiel moet brengen. Houd daar rekening mee als je van Oekraïne naar Nederland komt. Misschien is het beter om je hond of kat bij familie of vrienden achter te laten als je naar Nederland komt.

Check je e-mail voor informatie over je opvang

Gemeenten sturen vaak e-mails met informatie over de opvang. Zorg dus dat je je e-mail regelmatig (een paar keer per dag) controleert. Antwoord zo snel mogelijk als iemand iets vraagt. Het liefst in het Engels of Nederlands.

Een opvangplek afwijzen kan gevolgen hebben

Als je een opvangplek in de GOO weigert, kan dat gevolgen hebben. Er zijn in Nederland erg weinig plekken beschikbaar. Als een plek echt niet geschikt is om een bepaalde reden, bespreek dit altijd met de locatiemanager. Misschien kan diegene meedenken over een oplossing.


Heeft deze informatie je geholpen?


De informatie die je op dit platform vindt, is afkomstig van de mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland, in samenwerking met haar partners.
In samenwerking met Contentful