Bron: Unsplash
Artikel

Het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen in Nederland

Laatst gewijzigd: 10-3-2026, 12:00

Het Rijksvaccinatieprogramma geeft kinderen in Nederland gratis en vrijwillige vaccinaties tegen gevaarlijke ziektes. In dit artikel lees je hoe Nederlandse vaccinaties werken, waarom ze veilig zijn en welke verschillen er zijn met vaccinaties in Oekraïne.

Vaccinatieprogramma in Nederland

Bij een

krijgt je kind een kleine hoeveelheid van een zwak virus of bacterie ingespoten. Het lichaam van je kind maakt dan antistoffen aan. Deze antistoffen beschermen tegen de ziekte. Als je kind later met de echte ziekte in aanraking komt, wordt hij of zij niet (of minder) ziek.

Kinderen in Nederland krijgen op vaste momenten een uitnodiging voor 1 of meer vaccinaties. De eerste vaccinatie krijgen zij als ze een paar weken oud zijn. De laatste vaccinatie krijgen zij als ze 14 jaar zijn. De meeste vaccinaties, zoals

, krijgen kinderen vóór hun vijfde verjaardag.

Op de website van het RIVM staat een overzicht met de leeftijden waarop je kind een vaccinatie kan krijgen

. Je kind krijgt automatisch een uitnodiging voor deze vaccinaties.

De overheid stuurt uitnodigingen voor kindervaccinaties

Het

stuurt de uitnodigingen voor vaccinaties. Daarvoor moet je kind ingeschreven staan bij de gemeente.

Vaccinaties in Nederland zijn gratis. Ze zijn niet verplicht.

De vaccinaties worden gegeven door een jeugdarts of jeugdverpleegkundige. Dit gebeurt bij het

, het
of de
. In de uitnodiging staat waar je naartoe moet gaan.

Het RIVM registreert alle vaccinaties. Zo weet de overheid hoeveel kinderen zijn gevaccineerd. Dat is belangrijk om te zien hoe goed Nederland beschermd is tegen ziektes.

Is vaccineren gevaarlijk?

In Oekraïne zijn vaccinaties verplicht en niet altijd gratis. Sommige mensen vertrouwen het Nederlandse systeem daarom niet. Vaccins in Nederland worden goed getest door een onafhankelijke organisatie. Ze zijn dus veilig. De prik kan wel even pijn doen.

Soms voelt een kind zich na een prik een beetje ziek. Dat is normaal. Het lichaam is dan bezig met het maken van bescherming tegen de ziekte. Een kind kan koorts krijgen, moe zijn, minder willen eten of een rode en pijnlijke plek hebben op de plek van de prik. Deze klachten gaan meestal na een paar dagen vanzelf over.

Bel de huisarts of het consultatiebureau als je kind erg suf is, kreunt, hoge koorts heeft (hoger dan 39,5°C) of als je je zorgen maakt.

Verschillen met Oekraïne in vaccinaties

In Oekraïne zijn vaccinaties verplicht. Toch zijn daar minder mensen gevaccineerd. In Oekraïne komen ziektes zoals

en
nog voor. In Nederland komen deze ziektes bijna niet meer voor. Daarom krijgen Oekraïense kinderen in Nederland vaccinaties tegen
, mazelen en rodehond aangeboden.

Dat geldt ook voor

. Deze ziekte komt in Nederland bijna niet meer voor, maar in Oekraïne wel. Kinderen uit Oekraïne tot 12 jaar die nog niet zijn gevaccineerd, kunnen een vaccinatie tegen TBC krijgen.

Oekraïense kinderen krijgen ook alle andere vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma. Net als alle andere kinderen in Nederland. Lees meer op de website van de overheid over andere vaccinaties.

Waarom is vaccineren belangrijk?

Het Rijksvaccinatieprogramma bestaat al 80 jaar. Bijna alle mensen in Nederland zijn gevaccineerd. Daardoor komen veel gevaarlijke ziektes hier niet meer voor.

Vaccineren is belangrijk. Alleen zo kunnen we voorkomen dat ziektes zich verspreiden.

Mag een kinderopvang of school je kind weigeren als dat niet gevaccineerd is?

Scholen mogen kinderen die niet gevaccineerd zijn niet weigeren, omdat kinderen naar school moeten volgens de leerplicht.

Voor de

gelden andere regels. Kinderopvangorganisaties mogen soms wel ongevaccineerde kinderen weigeren. Dat mag alleen als ze zich aan strenge regels houden. Ze mogen bijvoorbeeld niet discrimineren op religie of andere persoonlijke kenmerken van kinderen.

3 vaccinaties die je in Oekraïne niet krijgt (en in Nederland wel)

In Nederland begint vaccineren al tijdens de zwangerschap. Als een vrouw 22 weken zwanger is, kan zij een vaccinatie tegen

krijgen. Zo is de baby na de geboorte beter beschermd. Er zijn drie 3 vaccinaties die kinderen in Oekraïne meestal niet krijgen, maar in Nederland wel:

  • Een vaccinatie tegen pneumokokken. Dit helpt om

    te voorkomen.

  • Een vaccinatie tegen meningokokken. Dit beschermt tegen

    en
    .

  • Een vaccinatie tegen het Humaan Papillomavirus (HPV). Dit virus kan later

    veroorzaken.

Ook deze vaccinaties zijn gratis en niet verplicht, omdat ze onderdeel zijn van het Rijksvaccinatieprogramma.


Heeft deze informatie je geholpen?


De informatie die je op dit platform vindt, is afkomstig van de mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland, in samenwerking met haar partners.
In samenwerking met Contentful