Bron: Canva
Artikel

Waarom worden kinderen in Nederland zo vroeg zelfstandig?

Laatst gewijzigd: 1-7-2026, 07:52

In Nederland worden kinderen al vroeg zelfstandig in hun keuzes en meningen. Voor ouders die nieuw zijn in Nederland, is dit soms anders dan wat ze gewend zijn. In dit artikel lees je hoe ouders en kinderen in Nederland met elkaar omgaan, en waar deze manier van opvoeden vandaan komt.

Wat zie je in het dagelijks leven?

Kinderen in Nederland krijgen al vroeg veel vrijheid. Een paar voorbeelden:

Vanaf ongeveer 7 of 8 jaar fietsen kinderen alleen naar school.

In sommige gezinnen mag een kind van 5 of 6 jaar al gaan

bij een vriendje of vriendinnetje.

In het laatste schooljaar van de

gaan kinderen vaak een paar dagen op kamp. Ze gaan met de leraren en slapen samen in een groot huis, zonder hun ouders. Jongens en meisjes slapen apart.

Kinderen mogen vanaf jonge leeftijd vaak hun mening geven over wat ze aantrekken of eten. Veel ouders geven het kind een keuze tussen twee opties.

Veel kinderen krijgen elke week zakgeld. Dat is een klein bedrag per week. Zo leren ze met geld omgaan.

Ouders en kinderen praten met elkaar

Veel Nederlandse ouders zien hun kind als een eigen persoon. Ze luisteren naar wat het kind zegt. Aan tafel vragen ouders vaak: 'Wat vind jij?' of 'Hoe voel jij je?' Ook jonge kinderen mogen antwoord geven.

Ouders zeggen niet alleen tegen het kind wat het moet doen. Ze leggen ook uit waarom. Ze willen dat het kind begrijpt, niet alleen luistert. Voor veel Nederlandse ouders is dit een belangrijk doel van de opvoeding: het kind leert zelf nadenken en zelf kiezen.

Waar komt deze manier van opvoeden vandaan?

Deze manier van opvoeden zie je niet alleen in Nederland. Ook in landen als Duitsland, Zweden, Denemarken en Noorwegen krijgen kinderen vroeg veel vrijheid. Het is dus normaal in Noord- en West-Europa

Toch zijn er een paar dingen uit de Nederlandse geschiedenis die hierbij een rol spelen.

De polder

Nederland is een land met veel water. Vroeger moesten mensen samenwerken om het water tegen te houden. Anders kwam het water het land op. In elk dorp moesten boeren en gewone mensen samen overleggen. Iedereen moest meepraten. Dit heet de

. Deze manier zit nog steeds in het land, ook tussen ouders en kinderen.

Een protestantse traditie

Lang geleden was Nederland voor een groot deel

. Een belangrijk idee in deze godsdienst is: elke mens heeft een eigen verantwoordelijkheid voor zijn of haar leven. Ook een kind. Nederland is nu een land met veel godsdiensten, maar dit idee is al oud.

De jaren 60 en daarna

Ongeveer 60 jaar geleden veranderde een groot deel van Europa snel, ook Nederland. Jongeren wilden vrijer leven. Ze accepteerden niet meer dat hun ouders, hun leraren of de kerk alles bepaalden. Na deze tijd veranderde langzaam ook de manier van opvoeden in Nederland. Een nieuwe generatie ouders ging anders met hun kinderen om. Ze gingen meer praten en uitleggen, en minder bevelen. Ze gingen luisteren naar wat het kind dacht en voelde.

Op school leren kinderen zelf nadenken

Op de Nederlandse school zie je de vrijheid van kinderen ook. De leraar zegt niet alleen wat het kind moet leren. Hij of zij vraagt het kind: 'Wat denk jij?' Kinderen mogen vragen stellen, ook over dingen die de leraar zegt. Dit is normaal. Het is geen asociaal gedrag.

In Nederland zijn er ook speciale soorten scholen, zoals

. Op deze school mag het kind veel zelf kiezen. Niet alle scholen werken zo, maar het idee dat een kind zelf nadenkt, zie je op bijna elke school.

Wil je meer lezen over verschillende soorten onderwijs? Lees dan dit artikel op RefugeeHelp.

Vertrouwen in kinderen is belangrijk

Achter de vrijheid van kinderen zit 1 belangrijke gedachte: ouders vertrouwen hun kind. Ze geloven dat het kind het kan. Het kind kan zelf fietsen. Het kind kan zelf kiezen. Het kind kan zelf nadenken.

Misschien ken je dit niet uit jouw eigen jeugd. Niet elke Nederlandse ouder doet dit op dezelfde manier. Er zijn ook strenge gezinnen in Nederland. Maar het idee is duidelijk: in Nederland leren kinderen om zelf keuzes te maken.

doet elk jaar onderzoek naar kinderen. Daaruit komt steeds hetzelfde antwoord: Kinderen in Nederland zijn 1 van de gelukkigste groepen kinderen in de wereld. Veel onderzoekers denken dat dit te maken heeft met de vrijheid die ze krijgen.


Heeft deze informatie je geholpen?


De informatie die je op dit platform vindt, is afkomstig van de mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland, in samenwerking met haar partners.
In samenwerking met Contentful