Artikel

Informatie en zorg voor seksuele gezondheid

Laatst gewijzigd: 6-5-2026, 10:52

Ben je op zoek naar zorg en informatie over seksualiteit? Bijvoorbeeld over veilige seks, een ongewenste zwangerschap of over SOA’s. Lees hier over zorg en informatie rondom seksualiteit in Nederland.

Seksuele gezondheid gaat over je lichaam en je gevoel

Seksuele gezondheid is dat ieder mens plezierige en veilige seksuele ervaringen heeft en zich daar goed bij voelt. Seksuele gezondheid heeft te maken met je lichaam en je emoties als het gaat om seksualiteit. Het gaat over een heleboel onderwerpen. Bijvoorbeeld over:

veilige seks
zwanger worden en zijn op een manier die voor jou prettig is
je emotioneel goed voelen in een relatie
begrijpen hoe seks werkt en toestemming geven voor seks
seksuele zorg en informatie voor transgenders

Dit artikel gaat in op de onderwerpen waar de meeste vragen over zijn rondom seksualiteit: veilige seks,

seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s)

en ongewenste zwangerschap.

Dit kun je doen om veilige seks te hebben

Wil je geen soa's krijgen, iemand niet zwanger maken of zelf niet zwanger worden? Dan moet je altijd veilige seks hebben. Met veilige seks of veilig vrijen wordt bedoeld dat je voor of tijdens de seks middelen gebruikt, waardoor je niet zwanger wordt en geen soa oploopt.

Veilige seks is seks waarbij je je goed voelt en voorkomt dat je ongewenst zwanger raakt of iemand ongewenst zwanger maakt. En dat je voorkomt dat je seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) krijgt. Soa’s zijn besmettelijke ziektes die je aan iemand anders kunt geven als je onveilige seks hebt. Bekende soa's zijn chlamydia, gonorroe, genitale wratten, herpes genitalis, syfilis, en hiv.

Dit kun je doen om je veilig te voelen tijdens seks:

Doe geen dingen die je niet wilt en doe wel dingen die je wel wilt.
Vraag je partner of die seks wil hebben.
Overleg met je partner wat jullie samen gaan doen om zwangerschap en/of soa’s te voorkomen.
Als je je tijdens de seks niet prettig voelt. Zeg het tegen je partner en stop.

Lees hier wat je nog meer moet weten in de volgende situaties:

Opties na onveilige seks

Dit kun je doen als je toch onveilige seks hebt gehad:

Heb je onveilige seks gehad, dan kun je een soa krijgen. Die kun je ook doorgeven aan mensen met wie je seks hebt. Ook als je zelf geen klachten hebt. De enige manier om erachter te komen of je een soa hebt, is je te laten testen op soa's. Dit kan bij de huisarts of de GGD. Iedereen kan zich laten testen. Er moet minimaal 1 week zitten tussen de seks en de soa-test. Heb geen seksueel contact totdat je zeker weet of je een soa hebt en daarvoor bent behandeld. Als je positief test voor een soa, volg dan de voorgeschreven behandeling. Soa's kunnen worden behandeld met antibiotica of antivirale medicijnen.

Twijfel je of je wel een soa-test moet doen? Doe de soa-check
. Wil je niet naar de dokter? Je kunt ook een thuistest doen. Maar niet alle thuistest zijn even betrouwbaar. Lees op soaaids.nl hoe een thuistest gaat en welke soa thuistesten betrouwbaar zijn: Soa-thuistest.

Als je positief test voor een soa, informeer dan ook je seksuele partners. Zij kunnen zich dan ook laten testen en behandelen.
Noodanticonceptie (morning-afterpil): Als vrouw kun je met deze pil zwangerschap voorkomen na onbeschermde seks. Deze pil kun je kopen bij de apotheek en drogist. Je hebt hier geen recept van de huisarts voor nodig. Je moet de pil zo snel mogelijk slikken na de onveilige seks. De morning-afterpil kost tussen de 10 en 15 euro.

Dit kun je doen om soa's te voorkomen

Dit kun je doen om soa’s te voorkomen:

Gebruik een condoom: het gebruik van condooms tijdens seks kan de verspreiding van soa's verminderen.
Vaccinaties: Er zijn vaccins beschikbaar om sommige soa's te voorkomen, zoals het hpv-vaccin dat je beschermt tegen het hpv-virus. Dat is een soa die bij heel veel mensen voorkomt. Het kan bijvoorbeeld
genitale wratten
veroorzaken. Meestal ruimt je eigen lichaam dit virus op, maar niet altijd. Als je lichaam het zelf niet afbreekt, kan het later mogelijk baarmoederhalskanker en andere soorten kanker veroorzaken. Jongens en meisjes kunnen zich in Nederland tot hun 18e gratis laten vaccineren. Kinderen krijgen in Nederland automatisch een uitnodiging om de vaccinatie bij de jeugdgezondheidszorg te halen. Dat gebeurt in het jaar dat ze 10 worden. Zij ontvangen de 1e uitnodiging in het voorjaar en de 2e in het najaar. Ze hoeven dus niet zelf een afspraak voor de HPV-prik te maken. In de uitnodiging staat een datum en tijd waarop je kind de vaccinatie kan halen. Het gaat om 2 prikken met een halfjaar ertussen.

Ben je ouder dan 18 jaar, dan kun je je op eigen verzoek laten vaccineren bij de huisarts of de GGA. Het is dan niet gratis. Het vaccin is vooral nuttig als je jonger bent dan 26 jaar. Omdat het vaccin het beste werkt bij mensen die nog niet besmet zijn met HPV. Vandaar dat alle kinderen in Nederland al zo vroeg de prik kunnen halen. Ook na het krijgen van het vaccin moet je nog steeds veilige seks hebben.
Praten over je seksuele geschiedenis: Wees open en eerlijk met je partner(s) over je seksuele geschiedenis en soa-status. Dit helpt bij het nemen van beslissingen over bescherming.
Vermijd het delen van naalden: Als je drugs gebruikt, deel nooit naalden. Dit vermindert het risico op bloed-overgedragen soa's, zoals hiv.

Zwangerschap voorkomen

Dit kun je doen om zwangerschap te voorkomen:

Condoom: Een dun rubberen of plastic hoesje dat over de penis wordt geplaatst. Deze kun je kopen bij elke apotheek, drogisterij en in de grotere supermarkten. Let er op dat condooms beperkt houdbaar zijn.
Anticonceptiepil: Een medicijn dat je elke dag slikt. Het bevat hormonen om de eisprong te voorkomen.
Anticonceptiespiraaltje: Een klein apparaat dat in de baarmoeder wordt ingebracht om zwangerschap te voorkomen. Er zijn hormonale en niet-hormonale spiraaltjes beschikbaar.

Er zijn nog veel meer dingen die je kunt doen om zwangerschap te voorkomen. Ook als man. Vraag je huisarts om informatie.

Dit kun je doen als je ongewenst zwanger bent

Een ongewenste zwangerschap is een zwangerschap die je niet wilt. Je kunt meerdere redenen hebben om niet zwanger te willen zijn. Bijvoorbeeld omdat je als vrouw zwanger bent van iemand van wie je niet zwanger wilt zijn, omdat de zwangerschap niet gepland is of omdat je niet de mogelijkheden hebt om een kind op te voeden.

Als je ongewenst zwanger bent, kun je naar de huisarts gaan. De huisarts kan je informeren over keuzes zoals behoud van de zwangerschap, adoptie en abortus. En doorverwijzen naar de zorg die jij nodig hebt, bijvoorbeeld naar een gynaecoloog, adoptiebureau of zwangerschapskliniek. De huisarts kan jou niet dwingen tot een beslissing en is er om jou te helpen en informatie te geven.

Deze website van Fiom

is opgezet om vrouwen en mannen die te maken krijgen met een ongeplande zwangerschap te helpen de informatie en hulp te vinden die ze nodig hebben.

Abortus is legaal in Nederland en veilig. Na een abortus kun je nog steeds opnieuw zwanger raken en de kans op problemen na de behandeling is heel klein. Volgens de Nederlandse wet mag je tot 24 weken je zwangerschap afbreken, namelijk totdat de vrucht buiten je lichaam zou kunnen overleven. In de praktijk helpen artsen je tot 22 weken. Ook is er gratis emotionele hulp beschikbaar als je besluit de zwangerschap af te breken. Er zijn dan mensen die je emotioneel kunnen helpen met het verwerken van de abortus.

Sinds 1 januari 2025 kun je ook abortus via de huisarts regelen. De huisarts schrijft dan medicijnen voor die de zwangerschap afbreken (abortuspil). Deze kun je ophalen bij de apotheek. Dit kan tot 9 weken zwangerschap. Niet alle huisartsen voeren abortus uit. Vraag hiernaar bij uw huisartsenpraktijk.

Ben je langer dan 9 weken zwanger, dan kun je geen abortus laten uitvoeren bij de huisarts. Wel bij een abortuskliniek of het ziekenhuis. Voor het ziekenhuis heb je een verwijzing van de huisarts nodig. Voor een abortuskliniek niet.

Woon of werk je in Nederland? Dan kost de behandeling je niets. Een abortus in een abortuskliniek of bij uw huisarts wordt door de overheid betaald (via subsidie). Je zorgverzekeraar vergoedt een abortus in een ziekenhuis.

Deze websites kun je gebruiken voor meer informatie

Op soaaids.nl

kun je informatie vinden over seksuele gezondheid, hiv en soa’s.

Sense.info

beantwoordt al je vragen over seks. Vooral als jij tussen de 12 en 25 jaar oud bent, kan deze site handig zijn voor jou om te bekijken.

Het Centrum Seksueel Geweld

biedt professionele hulp aan iedereen die een nare seksuele ervaring heeft meegemaakt – online of offline. Het maakt niet of dat nu kort of lang(er) geleden is gebeurd.

Zanzu.nl

is een website met informatie over seksuele gezondheid in jouw eigen taal.

Meer informatie over seksuele gezondheid voor LHBTQIA+-personen

SOA Aids Nederland

heeft een uitgebreide gids over seksuele gezondheid voor LHBTQIA+ nieuwkomers in Nederland. Deze gids geeft bovendien veel (achtergrond)informatie over Nederland en tips voor lhbtqia+-mensen over handige organisaties, websites en uitgaan. De gids is beschikbaar in het Engels en Oekraïens

Man tot Man

is een website die advies geeft aan mannen die seks hebben met mannen. De website is in het Nederlands en in het Engels. Je vindt hier veel nuttige en praktische informatie over bijvoorbeeld gezondheidszorg, seksualiteit, relaties, prep en online daten.

Organisaties in Nederland voor transgender personen

Op de website van Transgender Netwerk
vind je veel informatie over trans onderwerpen. Sommige onderdelen van de website zijn in het Engels, maar veel is in het Nederlands. Je kunt de informatie natuurlijk zelf vertalen met AI of een vertaal-tool. Op deze website vind je ook een overzicht van transgenderorganisaties bij jou in de buurt.
Transvisie
. Dit is de belangenorganisatie voor transgender en genderdiverse personen. Je kunt op deze website meer informatie vinden over onderwerpen die voor jou belangrijk zijn, zoals bijvoorbeeld gezondheidszorg, zorgverzekering, veiligheid, wet- en regelgeving, religie, onderwijs en werk. Je kunt ook meedoen aan gespreksgroepen en in contact komen met andere trans mensen in Nederland. Er zijn ook online ontmoetingsgroepen.
Trans in NL advieslijn
. Woon je nog niet zo lang in Nederland en wil je weten hoe het voor transgender mensen is in Nederland, maak dan gebruik van deze WhatsApp lijn. Wil je bijvoorbeeld weten hoe het zorgsysteem werkt? Waar je naartoe kunt als je gediscrimineerd wordt? Of hoe je je geslachtsregistratie kunt laten aanpassen? Deze en heel veel andere vragen kunt je stellen aan de Trans in NL advieslijn. Je stuurt een appje naar 020-2446558 en op werkdagen ontvang je binnen 24 uur antwoord. Je kunt je vragen stellen in het Nederlands, Engels, Spaans of Frans.

Opties na een onprettige seksuele ervaring

PrEP medicijn krijgen in Nederland

PrEP zijn pillen die je neemt om geen hiv te krijgen. Je neemt PrEP elke dag. Of alleen voor of na de seks. Dat kies je zelf. Je kunt ook wisselen. Denk je dat PrEP iets voor jou is? Maak dan een afspraak bij je huisarts of de GGD. Met je dokter bespreek je of je PrEP kunt krijgen tegen hiv. Je kunt niet bij alle huisartsen PrEP krijgen. Kan je huisarts je niet helpen? Vraag of die een andere dokter weet die dit wel kan. Of vraag om advies bij de GGD

Voor de pillen ga je met het recept van de huisarts of GGD naar de apotheek. De pillen worden in Nederland niet vergoed. De kosten voor de PrEP-pillen betaal je dus zelf. De prijs verschilt per apotheek en ligt tussen de 20 en 60 euro per maand.

PrEP beschermt alleen tegen hiv, niet tegen andere soa’s.