
Macluumaadka iyo daryeel caafimaadka galmada
La wadaag baraha bulshada:
Ma raadineysaa daryeel iyo caafimaad ku saabsan galmada? Tusaale ahaan galmada sida amaanka, uur aan la rabin iyo xanuunada STD ga. Halkan ka aqri macluumaadka galmada ku saabsan iyo daryeelka ee Nederlaan.
Daryeelka galmada wuxuu ku saabsan yahay jirka iyo dareenkaaga
Caafimaadka galmada waa in si uu qof waliba leeyahay waayo aragnimo galmo oo amaan ah oo farxad geliya oo wanaag ku dareemaayo. Caafimaadka galmada waxey la xariirtaa jirkaaga iyo dareenkaaga marka ay timaado galmo. Waxey kusaabsan tahay mawduucyo badan. Tusaale ahaan ku saabsan
galmada amaanka ah
uur aad yeelato oo aad uurka u lahaato qaab adiga wanaag ku dareemeyso
inaad dareen ahaan wanaag ku dareemeyso xariirkaaga
fahamka sida uu galamada u shaqeeyo iyo bixinta ogolaanshaha galmada
daryeelka galmada iyo wargelinta transgender-ka
Maqaalkani wuxuu ka hadlayaa su'aalaha ugu badan ee la isweydiiyo ee ku saabsan mowduucyada la xiriira galmada: galmada badbaadada leh,
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad galmada amaanka u sameyso
Ma rabtaa inaad ka fogaato inaad qaaddo Soas, inaad qof uur qaaddo, ama inaad adigu uur yeelato? Markaa waa inaad had iyo jeer ku dhaqantaa galmo ammaan ah. Galmo ammaan ah macnaheedu waa isticmaalka walxaha ka hor ama inta lagu jiro galmada oo kaa hor istaagaya inaad uur yeelato oo aad qaaddo Soa.
Galmo ammaan ah waa galmo kaa dhigaysa inaad dareento wanaag oo kaa hortagta inaad uur yeelato ama aad uur u yeesho qof. Waxay sidoo kale kaa hortagtaa inaad qaaddo caabuqyada galmada lagu kala qaado (Soa' s). Cudurrada galmada lagu kala qaado waa cudurro faafa oo aad qof kale ugu gudbin karto galmo aan la ilaalin. Cudurrada galmada lagu kala qaado ee caadiga ah waxaa ka mid ah chlamydia, jabtada, burooyinka xubinta taranka, nabroha xubinta taranka, waraabowga, iyo Hiv.
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad badbaado u dareento marka aad galmada sameyneyso:
Ha sameynin wax aadan rabin iyo samey waxa aad adiga rabto
Weydii lamaanahaaga iney rabto in galamada sameyso.
Kala tasho lamaanahaag wixii aad labadiina sameyneysaan xagga uurka iyo/ ama ka hortaga xanuunada galmada std looga hortago
Haddii mudada wada kulanka aadan si fiican dareemeynin. U sheeg lamaanahaaga ku dheh jooji
Halkan ka aqri wixii dheeraad ah ee loo baahan yahay inaad ogaato xaaladaha soo socda:
Wixii kaloo suura gal marka uu jiro galmada aan amaanka ahayn
Waxan ayaad sameysay galamada oo aan amaan ahayn:
Haddii aad galmo aan ammaan ahayn samaysay, waxaad qaadi kartaa SOA. Waxa kale oo aad u gudbin kartaa dadka aad galmo la sameyso, xitaa haddii aadan adigu lahayn wax calaamado ah. Sida kaliya ee lagu ogaan karo inaad qabto SOA waa in la baaro. Tan waxaa lagu samayn karaa dhakhtarkaaga guud ama Adeegga Caafimaadka ee Dawladda Hoose (GGD). Qof kasta waa la baari karaa. Waa inay jirtaa ugu yaraan 1 toddobaad inta u dhaxaysa galmada iyo baaritaanka SOA. Ha sameyn xiriir galmo ilaa aad hubiso inaad qabto SOA oo la daaweeyay. Haddii aad ka hesho STI, raac daaweynta laguu qoray. STIs waxaa lagu daaweyn karaa antibiyootiko ama daawooyin fayras. Ma hubtid inaad u baahan tahay inaad iska baarto?
Ma hubisaa SOA . Ma rabtaa inaad dhakhtarka u tagto? Waxaad sidoo kale samayn kartaa baaritaan guri. Laakiin dhammaan baaritaannada guriga lagu sameeyo si isku mid ah looma kalsoonaan karo. Akhriso soaaids.nl sida baaritaanka guriga loo sameeyo iyo baaritaannada SOA-yada guriga lagu sameeyo ee lagu kalsoonaan karo:Baaritaanka guriga ee STD-yada . Haddii lagaa helo SOA, sidoo kale u sheeg lammaanahaaga galmada. Kadib iyagana waa la baari karaa oo la daweyn karaa.Daawada uur ka hortaga deg dega(morning-afterpil): Dumar ahaan kaniinigan oo uurka ka hortagaaya oo galamda aan amaanka ahayn ka dib qaadaneysaa. Kaniinigan waxaad ka gadan kartaa farmashiga ama dukaanka. Wax warqad dhaqtar ah uma baahnid. Waa inaad kaniinigan sida ugu dhaqsaha badan aad liqdaa markaad galmada aan amaanka ahayn sameysay ka dib. Wuxuu joogaa morning-afterpil 10 iyo 15 yuuro.
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad uga hortagto xanuunada galmada
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad uga hortagto xanuunada std:
Isticmaal kondoomka: Waxaa isticmaalka kondoomka waqtiga galmada ay yareyneysaa sii faafinta xanuunada Soa
Tallaalada: Tallaallada ayaa la helayaa si looga hortago qaar ka mid ah SOA, sida tallaalka HPV, kaas oo kaa difaacaya fayraska HPV. Cudurkan SOA aad ayuu ugu badan yahay oo dad badan ayuu ku dhacaa. Waxay tusaale ahaan
ayey keeni kartaa. Jirkaaga ayaa inta badan baabi'iya fayraskan, laakiin maaha mar walba. Haddii jirkaagu aanu baabi' nin, waxaa suurtogal u tahay inuu keeno kansarka ilmo galeenka iyo noocyada kale ee kansarka nolosha dambe. Wiilasha iyo hablaha Nederlaan ku nool waxa lagu tallaali karaa lacag la'aan ilaa ay ka gaarayaan 18 jir. Carruurta Nederlaan waxay si toos ah u helaan ballamo ay kisu tallaalaan xaruntooda daryeelka caafimaadka dhallinta. Tani waxay helaan marka ay buuxiyaan samnadka 10 jirka. Waxay helayaan ballanta koowaad sannadka bilowgiisa iyo kan 2 aad oo sannadka dhamaadkiisa. Uma baahna inay ballanta HPV-ga iskooda u qabtaan. Ballantu wuxuu cayimi doonaa taariikhda iyo wakhtiga uu ilmahaagu heli karo tallaalka. Waxay ku lug leedahay laba tallaaal, oo u dhexeeya lix bilood. Ma ka weyn tahay 18 jir, markaa adiga ayaa codsan kara in lagu talaalo dhaqtarkaaga qoyska ama GGA. Tallaalka ma ahan bilaash. Wixuu tallaalka gaar ahaan fiican yahay marka aad ka yar tahay 26 jir. Wuxuu tallaalka si fiican u caawiyaa dadka aan weli ku dhicin HPV. Sidaa awgeed ayaa ilmaha Nederlaan mar hore tallaalka u qaadan karaan. Xitaa markaad tallaalka qaadato waa inaad weli taxadar sameysaa markaa wada kulan sameyneyso.burooyinka xubinta tarankaKa wadahadalka taariikhda galmada: ahaaw daacad oo kala hadal lamaanahaaga taariikhdaada galmada iyo xaalada-Soa. taasi waxey caawineysaa marka go'aan la gaaraayo oo amaanka ah.
Ka taxadar wadaagida cirbada: Haddii daroogo la isticmaalaayo, marna ha isticmaalin cirbado. Taasi waxey yareyneysaa qatarta dhiiga-leys qaadsiiyo xanuunada Soa, sida xanuunka sida ama hiv.
Ka hortagida uurka
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad uga hortagto uurka:
Waxaa Kandoomka: waa caag qafiif ah ama balaastiik oo la geliyo oo xubinta taranka ee ragga. Taasi waxaad ka soo gadan kartaa farmashiga, dukaanka gada alaabta iyo suuqyada adeega. Ka taxadir in kandoomka muddo xadidan la heysan karo.
Kaniiniga dhasha lagu kala dheereeyo: waa daawo maalin walba aad qaadanayso. Wuxuu ka kooban yahay hormoono ka hortagaayo inuu ugxanta soo baxo.
Aneelaha ilamaha lagu joojiyo: waa qalab yar oo ilmo galeenka la gelinaayo ilmo galeenka oo uurka looga hortagaayo. Waxaa jiro aneelaha kuwo hormoon leh iyo kuwa aan lahayn.
Waxaa jiro waxyaalo badan oo aad uurka uga hortagi karto. Sidoo kale ninka. Weydii dhaqtarka qoyska warbixin.
Waxan ayaad sameyn kartaa si aad uga hortagto uurka aan la rabin
Uurka aan la rabin waa uur aadan rabin markaasi. Taasoo aad sababo kala duwan u haysan kartoinadan markaasi uurka rabin. Tusaale ahaan adigoo uurka u leh qof aadan rabin inaad uur u yeelato, maadaama aad uurka ku talo gelin ama inaad fursad heynin aad ilmo ku koriso
Marka uu jiro uur aan la rabin waxaad aadi kartaa dhaqtarka qoyska. Dhaqtarkaasoo kaa wargelin kara wixii doorasho oo aad leedahay uurka aad heysato, inaad ilmaha dad kale siiso ama inaad iska soo xaaqdo. Kaasoo kuu diri ara daryeelka aad u baahan tahay dhaqtar dumarka, xafiiska ilmaha dadka lagu wareejiyo ama kiliniiga uurka. Dhaqtar qoyska kuguma qasbi karo inaad go'aan gaarto oo wuxuu u joogaa inuu ku caawiyo oo warbixin ku siiyo
Ilmaha oo la soo xaaqo waa mid sharciga oggol yahay Nederlaan oo amaan ah. Markaa iska soo xaaqdo ka dib weli uur waad bixin kartaa. Rajada inaad markaa ka dib dhibaato kala kulanto uurka waa mid aad u yar. Sida uu sharciga Nederlaanka qabo ilaa 24 wiig uurka waad iska soo xaaqi kartaa. Taasoo ah waqtiga uu abuurkaasi jirkaaga banaankiisa uu ku noolaan karo. Sida badiyaa dhacdaa dhaqaatiirta ilaa 22 wiig wey ku caawini karaan. Waxaa kaloo jira taageero nafsiyan ah oo lacag la'aan ah haddii aad go'aansato inaad uurka iska soo xaaqdo. Markaa waxaa jira dad kaa caawini kara nafsiyan ahaan sidaad uga gudbi lahayd marxalada uur soo xaaqida ka dib.
Laga bilaabo Janaayo 1, 2025, waxaad sidoo kale diyaarin kartaa ilmo soo ridid iyada oo loo marayo dhakhtarkaaga guud. Dhakhtarka Guud ayaa markaa kuu qori doona daawo lagu joojinayo uurka kiniiniga ilmo soo ridida (abortuspil). Waxaad ka soo qaadan kartaa farmashiyaha. Tani waxay suurtogal tahay ilaa 9 toddobaad oo uur ah. Dhammaan dhakhaatiirta guud ma sameeyaan ilmo soo ridid. Weydii dhakhtarkaaga guud arrintan. Haddii aad uur leedahay in ka badan 9 toddobaad, ma sameyn kartid ilmo soo ridid uu sameeyo dhakhtarkaaga guud. Waxaad ka heli kartaa rugta caafimaadka ilmo soo ridida ama isbitaalka. Isbitaal, waxaad u baahan tahay gudbin ka timid dhakhtarkaaga guud. Rugta caafimaadka ilmo soo ridida. Laakiin rugta ilmo ridista uma baahnid
Ma ku nooshahay ama ka shaqeysaa Nederlaan? Markaa daaweyntu waxba kuma kici doonto. Ilmo iska soo ridid rugta daryeelka ilmo soo rididda ama dhakhtarkaaga guud waxaa daboolaya dowladda (iyada oo loo marayo kabitaan). Caymiskaaga caafimaad ayaa dabooli doona ilmo soo rididda isbitaalka.
Waxa suura gal ah marak uu jiro qibrad jinsi aan wanaagsanayn
Dad badan yaaa leh qibrad jinsi aan wanaagsanayn oo dareemaaya wasaq, cabsi, xanaaq ama dareen xun. Ama waxey dareemayaan iney iyaga qaladka leeyihiin. Taasi ma aha adiga qaladkaaga. Markaasi ha ku sii dheeraanin inaad taasi aad ku sii fekerto. Waxaa jira dad ku caawinaaya oo arrintaasi soo bartay si aad wanaag u dareento. Waxaad taasi u aadi kartaa dhaqtarka qoyska ama Xarunta dhibka Jinsiga.
Helitaanka daawada PrEP ee Nederlaan
PrEP waa kiniinno aad qaadato si aad uga hortagto HIV. Waxaad qaadataa PrEP maalin kasta, ama kaliya ka hor ama ka dib galmada. Waa doorashadaada. Waxaad sidoo kale beddeli kartaa. Ma u malaynaysaa in PrEP uu kugu habboon yahay? Kadib ballan la samee dhakhtarkaaga qoyska ama Adeegga Caafimaadka ee Degmada GGD. Kala hadal dhakhtarkaaga haddii aad heli karto PrEP hiv. Dhammaan GP-yadu ma bixiyaan PrEP. Haddii fhaqtarkaaga qoyskaagu uusan ku caawin karin, weydii haddii ay yaqaaniin dhakhtar kale oo ku caawim kara. Ama weydii talo GGD
Waxaad kiniiniyada ka qaadanaysaa farmashiyaha adiga oo wata warqad dhakhtar oo ka timid dhakhtarkaaga qoyska ama GGD. Kiniiniyada ma bixinaayo caymiska Nederland. Sidaa darteed, adigaa iska bixinaya kiniiniyada PrEP. Qiimuhu wuu kala duwan yahay farmashiyaha wuxuuna u dhexeeyaa €20 ilaa €60 bishii.
PrEP waxay kaa ilaalisaa oo keliya Hiv, ee kama ilaaliso cudurrada kale ee galmada lagu kala qaado ee soa.