Bron: Karolina Grabowska
Artikel

Wat kun je doen als de IND te laat is met beslissen over je asielprocedure?

Laatst gewijzigd: 18-6-2026, 04:49

De IND moet op tijd beslissen over jouw asielaanvraag. Als de IND niet op tijd beslist, kun je de IND officieel vragen om binnen 2 weken alsnog een beslissing te nemen. Dit heet "in gebreke stellen". Lees in dit artikel hoe dat werkt.

De

heeft volgens de wet 6 maanden de tijd om te beslissen op je asielaanvraag, maar dat lukt de IND in de meeste gevallen al jaren niet. De gemiddelde wachttijd voor het 2e gesprek met de IND is nu al meer dan 2 jaar. En met dat 2e gesprek begint de asielprocedure officieel pas. Vanaf 12 juni 2026 gaat het nog langer duren voor mensen die al lang wachten op hun 2e gesprek. Want dan gaat het Europese Asiel- en Migratiepact van start. En nieuwe asielaanvragen, die na die datum worden aangevraagd, krijgen voorrang.

Heb je vóór 12 juni 2026 je asielaanvraag gedaan, dan heeft de IND volgens de wet 6 maanden de tijd om een beslissing te nemen. Dien je na 12 juni 2026 je aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel in? Dan hangt het ervan af in welke asielprocedure de IND je aanvraag behandelt. Voor de gewone (niet-versnelde) asielprocedure geldt ook dan een beslistermijn van 6 maanden. Wordt jouw aanvraag behandeld in de
, dan moet de IND binnen 3 maanden beslissen.

De IND kan de beslistermijn een keer verlengen als er meer tijd nodig is. Je krijgt dan bericht van de IND. Afhankelijk van de aanvraag bepaalt de IND met hoeveel tijd de beslistermijn wordt verlengd.

Vraag je advocaat om te controleren welke beslistermijn voor jou geldt

Vraag je advocaat om samen met jou te kijken welke beslistermijn voor jouw asielaanvraag geldt. Je kunt dit ook bekijken in Mijn IND. Daar staat wanneer de IND volgens de wettelijke termijn op jouw aanvraag moet beslissen. Via deze link ga je naar de inlogpagina van Mijn IND.

Het kan zijn dat je lang moet wachten op je gesprekken met de IND. Daardoor kan het lijken alsof je asielprocedure nog niet echt is begonnen. Toch kan de beslistermijn al lopen. Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar je gesprekken met de IND, maar ook naar de beslistermijn die voor jouw aanvraag geldt.

Vraag de IND officieel om binnen 2 weken een beslissing te nemen als ze te laat zijn

Is jouw beslistermijn voorbij en heeft de IND nog geen beslissing genomen? Dan kun je samen met je advocaat de IND ‘

. Je vraagt de IND dan officieel om binnen 2 weken alsnog een beslissing te nemen. 

Dit doe je als volgt:  

  1. Vraag je advocaat je hierbij te ondersteunen en het formulier van de IND in te vullen.


    De IND neemt de ingebrekestelling alleen in behandeling als deze via de post ontvangen is. Stuur het geprinte en ingevulde formulier aangetekend naar:

    Immigratie- en Naturalisatiedienst  
    Postbus 14  
    9560 AA TER APEL 

Veilig mailen

Je kunt het formulier en de machtiging ook veilig mailen naar de IND.

Heb je een zaaknummer of een
? Zet het zaaknummer of v-nummer in het onderwerp van jouw mail. Lees voor meer informatie deze pagina over wat je kunt doen als de IND te laat is met beslissen.

NB. Zorg dat je alle velden van het formulier hebt ingevuld. Is jouw aanvraag niet compleet? Dan kan de IND je aanvraag afwijzen. Let dus op dat jouw aanvraag compleet is op het moment dat jij de IND in gebreke stelt.

Dit gebeurt er als de IND binnen 2 weken een beslissing neemt  

Als de IND op jouw 'ingebrekestelling' reageert en binnen 2 weken alsnog een beslissing neemt over jouw asielaanvraag, dan is de asielprocedure klaar. Je hebt een beslissing gekregen. Je asielverzoek wordt goedgekeurd of afgewezen. Lees hierover verder op Refugeehelp

Als de IND nog steeds geen beslissing neemt kun je naar de rechter gaan 

Neemt de IND na jouw ingebrekestelling nog steeds geen beslissing binnen 2 weken? Dan kun je naar de rechter gaan. Dit heet ‘in beroep gaan’. Vraag ook hiervoor hulp aan je advocaat. Je gaat als volgt in beroep:  

  1. Om een procedure te beginnen, dient je advocaat een beroepschrift in bij de rechtbank. Met een beroepschrift vraag je de rechter om te kijken naar een beslissing van de IND waar je het niet mee eens bent. In dit geval dus de beslissing om geen beslissing te nemen.

  2. Soms moet je samen met je advocaat naar de rechtbank komen, maar meestal niet. De rechter beslist vaak over dit soort zaken door alleen naar de documenten te kijken. De rechtbank vraagt aan de IND om alle documenten van de zaak op te sturen en uit te leggen waarom ze nog geen beslissing hebben genomen. Jij hoeft dan niet naar de rechtbank. Als je wel naar de rechtbank moet, dan krijg je hier een brief over van de rechtbank. 

De rechter neemt uiterlijk 8 weken na het ontvangen van jouw beroepschrift een beslissing. Als de rechter meer tijd nodig heeft, zal de rechter jou hierover informeren. De uitspraak wordt naar jouw adres gestuurd. 

Dit gebeurt er als de rechter besluit dat jij gelijk hebt

Als de rechter beslist dat jij gelijk hebt, moet de IND snel een beslissing nemen over jouw aanvraag. Meestal geeft de rechter de IND hiervoor nog weer extra de tijd. Als de IND ook niet binnen die termijn beslist, kan de rechter de IND een boete opleggen. Die de IND dan aan jou moet betalen. Dit heet een dwangsom. Daarmee hoopt de rechter de IND te dwingen toch snel een beslissing te nemen op je asielaanvraag.

Het is onduidelijk of deze dwangsom blijft bestaan. De

heeft in april 2026 een wet aangenomen waarmee de dwangsom verdwijnt, omdat de IND door alle achterstanden te veel geld aan mensen in de asielprocedure moet betalen. In 2024 betaalde de IND 36,8 miljoen euro aan dwangsommen. In 2025 was dit gestegen tot 79 miljoen. De
moet nog over deze wet beslissen.

Het kan zijn dat de dwangsom verdwijnt als de Eerste Kamer de wet ook aanneemt. Je kunt de IND dan nog steeds via de rechter in gebreke stellen. Ook al krijgt de IND dan misschien geen boete meer. Op RefugeeHelp geven we hier later meer informatie hierover.

De vraag is of de rechter het ook goed vindt dat de dwangsom verdwijnt. De dwangsom is een belangrijk middel om ervoor te zorgen dat de IND zich aan de regels houdt en dat de wachttijd niet langer wordt.

De rechter bepaalt hoe hoog de dwangsom is en wat het maximumbedrag is

De hoogte van de dwangsom kan verschillen, maar meestal geldt een minimum van €100 per dag, met een maximum bedrag van 7.500 of 15.000.

Als de rechter vindt dat er juist extra druk moet zijn omdat de IND geen beslissing neemt, dan kan het bedrag zelfs hoger dan 100 euro per dag zijn tot een bedrag van 250 euro per dag en een maximum van 37.500.

Een dwangsom kan financiële gevolgen voor je hebben

  • voor je uitkering

    Als de IND jou een dwangsom moet betalen, dan wordt het geld dat je krijgt gezien als eigen geld. Als je een

    hebt, kan dit dan gevolgen hebben voor de hoogte van je
    . Je uitkering kan dan omlaag gaan. Het kan ook invloed hebben op de hoogte van het geldbedrag dat je kunt krijgen voor de inrichting van je huis. Een dwangsom die je ontvangt bij een te late beslissing van de overheid, wordt niet direct gekort op je bijstandsuitkering. Je uitkering gaat pas omlaag als daardoor je vermogen als alleenstaande meer is dan 8000 euro (dat is het bedrag dat sinds 1 januari 2026 geldt). Voor een gezin geldt het dubbele bedrag: 16.000. Of je gekort wordt op je uitkering hangt ook af van de gemeente waar je woont. Het verschilt per gemeente hoe ze hiermee omgaan.

  • je moet misschien meebetalen aan de opvang

    Misschien woon je (nog) in de opvang als de IND jou een dwangsom moet betalen. Het kan zijn dat jij dan mee moet gaan betalen aan je opvang. Of dat je daardoor geen of minder week- of leefgeld krijgt. Hoeveel je moet betalen, hangt af van hoe groot je gezin is en hoeveel weekgeld je krijgt. Heb je meer dan € 8000 (als je alleenstaand bent) of € 16.000 (als je een gezin hebt)? Dan moet je waarschijnlijk meebetalen. Je moet dit melden bij het

    . Deze bedragen gelden vanaf 1 januari 2026. Het is belangrijk om dat bij het COA na te vragen. Als je werkt heeft het ontvangen van de dwangsom geen gevolgen, tenzij je toeslagen ontvangt. Je krijgt van het COA een brief met het bedrag dat je moet betalen.



Heeft deze informatie je geholpen?