Rembrandt van Rijn: schilder van licht, donker en emotie

Rembrandt van Rijn werd geboren in Leiden. In 1620 schreven zijn ouders hem in aan de Universiteit Leiden. Rembrandt was toen 14 jaar. Hij studeerde daar letteren, dat heet nu taal en literatuur. Waarschijnlijk kreeg hij ook les over religie en Bijbelse verhalen. Rembrandt schilderde vaak verhalen uit de Bijbel, de mythologie en de geschiedenis. Toch bleef Rembrandt niet studeren aan de universiteit. Hij wilde schilder worden.

Rond 1622 werd Rembrandt leerling van de Leidse schilder Jacob van Swanenburgh. Deze schilder maakte stadsgezichten en scènes uit de hel. Later ging Rembrandt naar Amsterdam. Daar kreeg hij les van Pieter Lastman. Lastman was een bekende schilder van historische en Bijbelse verhalen.

Na ongeveer een half jaar bij Lastman begon Rembrandt zijn eigen werkplaats in Leiden.

Rembrandt maakte veel zelfportretten. In zijn zelfportretten liet Rembrandt niet alleen zijn gezicht zien, maar ook zijn gevoelens. Soms beeldde hij zichzelf uit als een belangrijk persoon uit de Bijbel of de geschiedenis.

Ook mensen uit zijn eigen leven kwamen vaak terug in zijn werk. Bijvoorbeeld zijn vrouw Saskia, zijn zoon Titus en zijn vriendin Hendrickje Stoffels. Zij stonden soms model voor Bijbelse, mythologische of historische figuren.

Rembrandt had een bijzondere manier van schilderen. Hij werkte vrij en met veel gevoel. Veel schilders maakten eerst een duidelijke tekening op het doek. Rembrandt begon vaak sneller en losser met verf. Hij gebruikte soms dikke lagen verf. Dit heet in het Italiaans ‘impasto’. Door die dikke verf kreeg het schilderij meer structuur. Je kunt dan bijna de beweging van de kwast zien.

Soms gebruikte hij dunne, doorzichtige lagen verf over een lichte onderlaag. Zo ontstonden diepe kleuren. Ook gebruikte hij een droge kwast. Dan blijft de verf niet overal even dik zitten. Daardoor krijgt het schilderij een levendige en soms korrelige structuur.

Rembrandt gebruikte ook licht en donker op een sterke manier. Daardoor kregen zijn schilderijen veel diepte en drama. Door deze technieken lijken de mensen in zijn schilderijen echt en vol emotie.

Rembrandt was niet alleen schilder, maar ook etser. Een ets is een afbeelding die een kunstenaar maakt op een metalen plaat. Daarna kan de afbeelding op papier worden gedrukt.

Rembrandt maakte bijna 300 prenten. Hij probeerde steeds nieuwe technieken uit. Hij werkte bijvoorbeeld met verschillende soorten papier en met licht en donker.

Zijn etsen werden ook buiten Nederland bekend. Dat kwam omdat je van 1 metalen plaat meerdere afdrukken kon maken. Daardoor konden zijn prenten makkelijker door Europa worden verspreid dan zijn schilderijen.

Rembrandt werd bekend door zijn eigen manier van schilderen. Hij gebruikte veel licht en donker. Daardoor kregen zijn schilderijen veel diepte en gevoel. Hij schilderde mensen vaak heel natuurlijk: hij maakte ze niet mooier dan ze waren. Ook liet hij goed zien wat mensen voelden, zoals verdriet, angst, trots of twijfel.

Belangrijke mensen uit Leiden kochten zijn kunst. Rembrandt bleef zich steeds ontwikkelen. Hij leerde van andere kunstenaars, maar maakte ook steeds meer zijn eigen keuzes.

In 1631 ging Rembrandt steeds meer werken in Amsterdam. Daar kreeg hij veel opdrachten. Hij schilderde vooral portretten van rijke en belangrijke mensen. In die tijd was Amsterdam een rijke handelsstad. Veel mensen wilden een portret laten maken.

Zijn vrouw Saskia komt vaak terug in schilderijen

In 1634 werd Rembrandt lid van het Amsterdamse schildersgilde. In datzelfde jaar trouwde hij met Saskia Uylenburgh. Saskia was belangrijk in zijn leven. Rembrandt tekende en schilderde haar vaak. Hij schilderde haar soms als zichzelf, maar ook als een figuur uit een verhaal. Bijvoorbeeld als Flora, de Romeinse godin van de lente. Zo kon Rembrandt oefenen met licht, kleding, sieraden en emoties.

Rembrandt schilderde Saskia niet alleen omdat zij dichtbij was, maar ook uit liefde en om belangrijke momenten in hun leven vast te leggen. Rembrandt en Saskia kregen veel verdriet in hun gezin. 3 kinderen overleden kort na de geboorte. In 1641 kregen zij een zoon die bleef leven. Hij heette Titus.

In 1639 kocht Rembrandt een groot huis in Amsterdam. Het huis stond in een straat waar veel kunstenaars woonden. Dit huis is nu Museum Het Rembrandthuis aan de Jodenbreestraat. Je kunt daar zien hoe Rembrandt woonde en werkte.

In 1642 maakte Rembrandt een van zijn beroemdste schilderijen af: De Nachtwacht. De echte titel van het schilderij is "Officieren en andere schutters van wijk II in Amsterdam, onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch", maar bijna iedereen kent het werk als De Nachtwacht. Op het schilderij zie je leden van een Amsterdamse schutterscompagnie. Dat was een groep mannen die hielp om de stad te beschermen.

De Nachtwacht is belangrijk omdat Rembrandt iets nieuws deed. Groepsportretten waren in die tijd vaak rustig en netjes. Mensen stonden of zaten meestal stil naast elkaar. Rembrandt maakte er juist een levendig schilderij van. De mensen bewegen, kijken verschillende kanten op en lijken midden in een actie te staan. Daardoor lijkt het schilderij bijna een scène uit een verhaal. Daarom werd De Nachtwacht later een symbool van de Nederlandse

Rembrandt overleed op 4 oktober 1669 in Amsterdam. Hij was toen 63 jaar.

In de laatste jaren van zijn leven had Rembrandt het niet altijd makkelijk. Hij had geldproblemen en verloor mensen van wie hij hield. Toch bleef hij schilderen, tekenen en etsen. Na zijn dood werd Rembrandt steeds beroemder. Nu wordt hij gezien als 1 van de belangrijkste schilders uit de Nederlandse geschiedenis.

Zijn schilderijen zijn te zien in musea over de hele wereld. In Nederland kun je belangrijke kunstwerken bekijken in het Rijksmuseum in Amsterdam, het Mauritshuis in Den Haag en Museum De Lakenhal in Leiden.

Ook buiten Nederland hangen veel schilderijen van Rembrandt. Bijvoorbeeld in grote musea in Londen, Berlijn, Parijs, Sint-Petersburg, New York, Washington en Wenen.

Rembrandt is niet alleen bekend door zijn schilderijen. In verschillende steden zie je ook herinneringen aan hem op straat.

Het bekendste voorbeeld is het standbeeld van Rembrandt op het Rembrandtplein in Amsterdam. Dit beeld werd in 1852 onthuld. Later kreeg het plein officieel de naam Rembrandtplein.

Ook in Leiden, de stad waar Rembrandt werd geboren, is hij nog zichtbaar. Bij de plek waar zijn geboortehuis stond, vind je een standbeeld en een gevelsteen.

Daarnaast komt zijn naam vaak terug in straatnamen. In veel plaatsen in Nederland zijn er straten en lanen met namen zoals Rembrandtstraat, Rembrandtlaan of Rembrandtplein.

Zo blijft Rembrandt zichtbaar in het dagelijks leven. Niet alleen in musea, maar ook op pleinen, in straten en in de openbare ruimte.