Studiekeuze in Nederland: hoe kies je een opleiding of studie die bij je past

Elk jaar stoppen veel eerstejaarsstudenten met hun opleiding. Vaak komt dat doordat de studie toch niet goed bij hen past. Soms weet je nog niet goed welke opleiding past bij jouw interesses, talenten en manier van leren

Veel jongeren krijgen daarom keuzestress bij het kiezen van een studie. Daarom is het belangrijk om eerst jezelf beter te leren kennen. Daarna kun je beter onderzoeken welke studie bij jou past.

Een studie past niet alleen bij je omdat je het onderwerp interessant vindt. Je moet ook kijken naar:

• de manier van leren

• de vakken

• het vereiste taalniveau

• het soort werk dat je later kunt doen.

• En of er genoeg werk is in dat beroep.

Een voorbeeld: misschien vind je psychologie interessant. Maar bij een studie psychologie moet je vaak ook onderzoek doen, statistiek leren en veel teksten lezen. Of misschien vind je techniek interessant. Dan moet je kijken wat beter bij je past: praktisch bouwen of meer leren over theorie en wiskunde. Een studie die bij je past, sluit dus aan bij:

• je interesses

• je persoonlijkheid

• je manier van leren

• Je huidige taalniveau

• je sterke punten

• je toekomstwensen

• de omgeving waarin jij goed kunt leren: een praktische of theoretische opleiding

Daarom is het belangrijk om 2 dingen te onderzoeken:

• Jezelf: Wat vind je leuk? Waar ben je goed in? Hoe leer je graag?

• De opleiding: Welke vakken krijg je? Hoe wordt er lesgegeven? Moet je veel lezen, samenwerken, onderzoek doen of juist praktisch werken?

Een goede studiekeuze betekent dus niet alleen: “Ik vind dit onderwerp leuk.” Een goede studiekeuze betekent: “Deze opleiding past bij wie ik ben, hoe ik leer en wat ik later ongeveer wil doen.”

Veel mensen denken dat je 1 grote passie moet vinden. Maar zo werkt het niet altijd. Interesse kan ook groeien. Soms vind je iets in het begin nog niet zo leuk maar als je er meer over leert, kan het toch interessant worden. Je kunt ergens interesse in krijgen doordat je:

• er meer over leert

• er beter in wordt

• een goede ervaring hebt

• merkt dat je er nieuwsgierig naar bent.

Let niet alleen op wat je leuk vindt. Let ook op momenten waarop je merkt dat je:

• uit jezelf meer informatie zoekt

• veel vragen stelt

• de tijd vergeet

• iets graag aan iemand anders uitlegt

• een moeilijk onderwerp toch wilt begrijpen

• vaak over het onderwerp nadenkt

• nieuwsgierig wordt als iemand over een vakgebied vertelt.

Een belangrijk teken is: je komt steeds terug bij hetzelfde onderwerp. Vind je iets 1 keer leuk? Dan is dat niet meteen een vaste interesse. Maar kom je steeds terug bij hetzelfde onderwerp? Dan is dat belangrijk om verder te onderzoeken.

Bij een studiekeuze kijk je vaak eerst naar een onderwerp. Bijvoorbeeld: journalistiek of media. Maar een onderwerp zegt nog niet alles. Er zijn namelijk veel opleidingen die met journalistiek en media te maken hebben. Bijvoorbeeld journalistiek, communicatie, mediaredactie, audiovisuele media, creatieve business of documentaires maken. Daarom is het belangrijk om te kijken wat je precies leuk vindt om te doen.

Wil je iets doen met journalistiek of media? Vraag jezelf dan af:

• wil ik nieuws schrijven en mensen interviewen?

• wil ik video’s of documentaires maken?

• wil ik werken met sociale media?

• wil ik verhalen vertellen met beeld en geluid?

• wil ik onderzoeken en feiten controleren?

• wil ik organisaties helpen met communicaties?

Bij elk antwoord past een andere opleiding. Kijk dus niet alleen naar het onderwerp. Kijk ook naar de activiteit die je leuk vindt. Zo ontdek je beter welke studie bij jou past.

Bij een studiekeuze kijk je vaak naar de inhoud van een opleiding. Maar de manier van leren is ook belangrijk. Soms lijken 2 opleidingen op elkaar, omdat ze over hetzelfde onderwerp gaan. Toch kunnen ze heel anders zijn. Bij de ene opleiding krijg je misschien veel theorie, veel zelfstandig leeswerk of les in grote groepen. Bij een andere opleiding krijg je misschien veel projecten, veel praktijkopdrachten, stages of les in kleinere groepen. Daarom kan opleiding A niet goed bij je passen, terwijl opleiding B wel goed bij je past. Ook als de opleidingen over hetzelfde onderwerp gaan.

Kijk daarom naar 2 dingen:

1. Past de inhoud bij mij? Vind ik de vakken en onderwerpen interessant?

2. Past de manier van leren bij mij? Leer ik graag uit boeken en theorie? Of leer ik liever door te doen, samen te werken en stage te lopen?

Mbo betekent middelbaar beroepsonderwijs. Je leert vooral voor een praktisch beroep. Bijvoorbeeld verzorgende, monteur, onderwijsassistent of beveiliger.

Hbo betekent hoger beroepsonderwijs. Je leert voor een beroep op een hoger niveau. Bijvoorbeeld verpleegkundige, leraar, sociaal werker of communicatieadviseur.

Wo betekent wetenschappelijk onderwijs. Dit is onderwijs aan de universiteit. Je leert daar meer theorie en onderzoek. Bijvoorbeeld rechten, geneeskunde, psychologie of geschiedenis.

Lees hier meer over studeren in Nederland en de verschillende niveaus.

Soms hoef je niet eerst jarenlang alleen naar school. Bij sommige beroepen kun je werken en leren combineren.

Lees meer over praktisch leren in dit artikel.

1. Zoek informatie op betrouwbare websites

Er zijn handige websites die je kunnen helpen bij je studiekeuze.

Voor mbo-opleidingen kun je kijken op KiesMBO.nl

Voor hbo- en universitaire opleidingen kun je kijken op Studiekeuze123.nl

Kijk ook altijd op de website van de school zelf. Daar staat vaak de nieuwste informatie over de opleiding, de vakken, de kosten en de toelatingseisen.

2. Doe een studiekeuzetest

Een studiekeuzetest kan helpen. Zo’n test geeft ideeën over opleidingen of beroepen die bij jou kunnen passen.

Maar let op: een test kiest niet voor jou. Gebruik de uitslag als startpunt. Kijk daarna zelf goed of de opleiding echt bij je past.

3. Ga naar open dagen

Een open dag is heel handig bij je studiekeuze. Je kunt dan de school bezoeken en de sfeer voelen. Tijdens een open dag kun je praten met docenten en studenten. Je kunt ook vragen stellen over de opleiding.

Je kunt ook naar een meeloopdag gaan. Dan loop je een dag of een dagdeel mee met studenten. Zo merk je beter of de opleiding bij jou past.

Goede vragen tijdens een open dag

Op een open dag zullen veel mensen positief praten over de opleiding. Stel daarom vragen waardoor je beter begrijpt hoe de opleiding echt is.

Goede vragen zijn bijvoorbeeld:

• Kun je een opdracht van het eerste jaar laten zien?

• Welke vakken vinden eerstejaarsstudenten vaak moeilijk?

• Waarom stoppen sommige studenten met deze opleiding?

• Hoe ziet een normale lesdag eruit?

• Hoeveel uur per week heb je les?

• Hoeveel moet je zelfstandig studeren?

• Hoeveel groepswerk is er?

• Wat had jij willen weten voordat je begon?

Praat vooral ook met studenten die al in het 2e of 3e jaar zitten. Zij kunnen vaak goed vertellen hoe de opleiding echt is.

Lees meer over open dagen voor hbo en universiteit.

Lees meer over open dagen voor mbo-opleidingen

4. Ga ook kijken in de echte wereld

Lees niet alleen informatie op websites. Ga ook kijken hoe een beroep in het echt is.

• een werkplek te bezoeken

• een dag mee te lopen met iemand die het werk doet

• naar een banenmarkt of beroepenmarkt te gaan

• te praten met mensen die het beroep al hebben.

Dit is belangrijk, omdat een opleiding op een website soms anders klinkt dan de werkelijkheid. Daarom is meelopen vaak waardevoller dan alleen lezen over een opleiding.

Sommige organisaties en bedrijven hebben ook een eigen opleiding of leerwerktraject. Bijvoorbeeld bij NS kun je een opleiding volgen om machinist of conducteur

Ook sommige garagebedrijven hebben interne opleidingen. Daar kun je bijvoorbeeld leren om automonteur te worden. Veel zorginstellingen hebben ook leerwerktrajecten. Je kunt dan werken en leren in de zorg.

Ook bij de politie combineer je leren met werken in de praktijk

Een studiekeuze maken kost tijd. Dat is normaal. Begin bij je interesses. Kies daarna een richting. Vergelijk opleidingen. Kijk goed naar de toelatingseisen. Ga naar open dagen. Vraag hulp als je twijfelt. Zo maak je stap voor stap een keuze die beter bij jou past. Zorg dat je op tijd aanmeldt om te beginnen met studeren.