Uitvaart in Nederland: begrafenis, regels en kosten

In Nederland bel je eerst de huisarts als iemand thuis overlijdt. De huisarts  bevestigt of het gaat om een natuurlijke dood. Dat betekent dat iemand aan ouderdom of ziekte is overleden. Als daar twijfel over is, kan extra onderzoek aan het lichaam nodig zijn. Een huisarts geeft daarna een

Je kunt zelf doorgeven. Je doet dit bij de gemeente waar de persoon is overleden. Als de overleden persoon in een andere gemeente ingeschreven is, dan geeft de gemeente waar de persoon is overleden dit door aan de gemeente waar de overledene is ingeschreven. Maar meestal geeft de uitvaartondernemer het overlijden door aan de gemeente.

Het overlijden moet binnen 6 werkdagen worden doorgegeven aan de gemeente. Dit moet in ieder geval vóór de uitvaart gebeuren. De gemeente geeft daarna toestemming voor het begraven of cremeren. Deze toestemming is nodig voor de uitvaart.

Overlijdensakte van de gemeente

Na het doorgeven van het overlijden maakt de gemeente een overlijdensakte. De gemeente verwerkt het overlijden ook in de

Het is belangrijk bij de gemeente waar degene is overleden een overlijdensakte aanvragen. Dit document heb je vaak nodig om andere zaken te regelen. Bijvoorbeeld bankzaken, verzekeringen, de huur of andere administratieve zaken.

In Nederland beslissen nabestaanden wat er na het overlijden met de overledene gebeurt. Dit doe je in overleg met de uitvaartverzorger.

In de dagen tot de uitvaart wordt het lichaam van de overledene opgebaard. Dit kan thuis of misschien in de opvanglocatie. Het is ook mogelijk iemand op te baren in een uitvaartcentrum. Met de uitvaartverzorger bespreek je hoe en wanneer mensen afscheid kunnen nemen. Een uitvaartverzorger is iemand die helpt bij het regelen en verzorgen van de uitvaart.

Je moet veel regelen als een naaste overlijdt. Je kunt alles zelf regelen, maar meestal doet een uitvaartverzorger dat. Na het overlijden bespreek je met de uitvaartverzorger al je wensen voor  de begrafenis of crematie en de kosten die erbij horen. Vraag de huisarts, mensen in het ziekenhuis, begeleiders in de locatie of van de gemeente om je te helpen met het vinden van een uitvaartverzorger.

In Nederland kun je kiezen voor begraven of cremeren.

Bij een begrafenis wordt de overledene in een graf begraven. Je betaalt meestal voor het graf. De kosten verschillen per gemeente en begraafplaats.

Bij sommige geloven en culturen is begraven belangrijk. Soms zijn er ook speciale wensen of regels voor de begrafenis.

Bij een crematie wordt het lichaam van de overledene verbrand in een crematorium. Na de crematie bewaart het crematorium de as van de overledene 1 maand. Vanaf 1 maand na de crematie kunnen de nabestaanden de as ophalen. Daarna kunnen zij zelf beslissen wat ze met de as willen doen. Ze kunnen de as bijvoorbeeld bewaren, uitstrooien of meenemen naar het buitenland.

Als de nabestaanden de as eerder dan na 1 maand willen ophalen, dan moeten zij toestemming vragen aan de officier van justitie.

Als de as na verschillende herinneringen en na een paar maanden nog niet is opgehaald, kan het crematorium de as zelf uitstrooien.

In Nederland gelden regels voor het moment waarop iemand begraven of gecremeerd mag worden. Meestal geldt:

• de uitvaart mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden. Dat geeft tijd om goed vast te stellen dat iemand is overleden en om de juiste documenten te regelen.

• de uitvaart moet uiterlijk op de 6e werkdag na het overlijden plaatsvinden.

Weekenden en officiële feestdagen tellen niet mee als werkdagen.

Begrafenis binnen 36 uur

Sommige religies hebben de gewoonte om iemand snel na het overlijden te begraven. Als je de begrafenis binnen 36 uur wil doen, dan heb je toestemming nodig van de burgemeester en de officier van justitie.

Uitstel van de begrafenis

Soms kan de begrafenis niet binnen 6 werkdagen zijn. Bijvoorbeeld omdat familie uit het buitenland eerst naar Nederland moet komen. Je kunt dan bij de burgemeester en de officier van justitie uitstel aanvragen. Familie die van ver moet komen of religieuze redenen heeft, kunnen soms uitstel krijgen.

Een begrafenis kost gemiddeld ongeveer € 10.000 in Nederland. Een crematie is meestal goedkoper en kost gemiddeld ongeveer € 7.000.

Belangrijkste kosten

Bij een begrafenis betaal je bijvoorbeeld voor:

• de uitvaartondernemer

• het graf

• de grafsteen of het grafmonument

• de kist

Er kunnen ook andere kosten zijn. Bijvoorbeeld voor bloemen, vervoer, rouwkaarten en eten en drinken na de uitvaart.

Een begrafenis kan veel geld kosten. Je kunt een uitvaartverzekering afsluiten. Deze verzekering betaalt na je overlijden een deel van de kosten of soms alle kosten van de uitvaart.

Soms is er niemand die de uitvaart kan of wil regelen. Dan regelt de gemeente de uitvaart. De burgemeester moet ervoor zorgen dat iedere overledene wordt begraven of gecremeerd. Dan betaalt de gemeente ook de kosten.

Bijzondere bijstand

Als je de uitvaart zelf wilt regelen, maar je hebt niet genoeg geld, dan kun je bij de gemeente vragen naar bijzondere bijstand. De gemeente kan helpen met de kosten. Je kunt dan zelf betrokken blijven bij het regelen van de uitvaart.

Veel mensen willen afscheid nemen op een manier die past bij hun geloof of cultuur. Bijvoorbeeld met een gebed, een rituele wassing, speciale kleding of een bepaalde manier van begraven.

In Nederland is vaak veel mogelijk. Je moet wel rekening houden met de Nederlandse wet en met de regels van de begraafplaats of het crematorium.

Bespreek je wensen daarom zo snel mogelijk met de uitvaartondernemer. Je kunt ook hulp vragen aan iemand uit je geloof of gemeenschap.

Sommige families willen de overledene begraven in het land van herkomst. De overledene moet dan vanuit Nederland naar het andere land worden gebracht. Dit heet repatriëring.

Voor het vervoer naar het buitenland zijn verschillende documenten nodig. Meestal regelt een internationale uitvaartondernemer deze documenten en het vervoer.

Voor vervoer naar veel landen is een lijkenpas nodig. Je vraagt deze aan bij de gemeente waar de persoon is overleden.

De regels verschillen per land. Controleer daarom ook welke regels gelden in het land waar de overledene wordt begraven.

Controleer ook of de overledene verzekerd was voor een uitvaart of vervoer naar het buitenland. Repatriëring kan veel geld kosten.

Na het overlijden kun je de tijd nemen om afscheid te nemen van de overledene. In de dagen voor de uitvaart kunnen familie en vrienden afscheid nemen. Hoe dit gebeurt, verschilt per familie. Geloof en cultuur kunnen hierbij ook belangrijk zijn. Er kan bijvoorbeeld ruimte zijn voor een gebed, een ritueel of andere gebruiken.

Ook tijdens de begrafenis of crematie nemen familie en vrienden afscheid. De familie kan voor een groot deel zelf bepalen hoe dit afscheid eruitziet. Hierbij kan rekening worden gehouden met de wensen van de overledene.

Condoleren in Nederland betekent dat je laat weten dat je meeleeft met iemand die een dierbare heeft verloren. Je kunt iemand op verschillende manieren condoleren. Bijvoorbeeld persoonlijk, met een kaart of telefonisch.

Soms is er bij de uitvaart, ervoor of erna, een moment waarop je de familie persoonlijk kunt condoleren. Je hoeft niet veel te zeggen. Een paar eenvoudige en oprechte woorden zijn vaak genoeg. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Gecondoleerd met je verlies.’ of ‘Heel veel sterkte.’

Als je de overledene goed kende, kun je ook een mooie herinnering delen. Iedereen gaat anders om met verdriet. Geef de nabestaanden daarom ruimte en probeer vooral te luisteren.

De manier van afscheid nemen en condoleren kan per geloof en cultuur verschillen. Sommige families hebben speciale rituelen of gewoonten na een overlijden. Als je niet weet wat gebruikelijk is, vraag dan aan de familie wat zij prettig vinden.