ውዕል ዑቕባን ፍልሰትን ኤውሮጳ ካብ 12 ሰነ 2026 ጀሚሩ ኣብ ግብሪ ይውዕል፡ እዚ እንታይ ማለት እዩ?

ንዓመታት ብዙሓት ሰባት ዑቕባ ንምሕታት ናብ ኤውሮጳ ክመጹ ጸኒሖም እዮም። ገለ ሃገራት ኤውሮጳ ካብ ካልኦት ኣዝዩ ዝበዝሑ ሰባት ከአንግዳ ኣለወን። እዚ ንኣብነት ግሪኽ፡ ጣልያንን ስጳኛን ዝምልከት ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ እዚኣተን ስደተኛታት ናብ ኤውሮጳ ዝኣትዋለን ቀዳሞት ሃገራት እየን። እዚ ንዓመታት ነዊሕ ናይ ምጽባይ ግዜ፡ ኣብ መቐበሊ ማእከላት ልዕሊ ዓቐን ምጽቕቓጥ፡ ከምኡ እውን ኣብተን ሃገራት ንዝርከቡ ሓተትቲ ዑቕባ ዘይርጉጽነት ኣስዒቡ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እዘን ሃገራት ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ እኹል ሓገዝ ከምዘይገብረለን ኮይኑ ይስምዐን። በዚ ምኽንያት ኤውሮጳ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዛ ኣብ ሓባራዊ ፖሊሲ ዑቕባ ኤውሮጳ ስምምዓት ክትገብር ትደሊ ነይራ። ሕጂ ድማ ኣብ ኤውሮጳዊ ውዕል ዑቕባን ስደትን ከምኡ እዩ።

ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ብዝበለጸ ምትሕብባርን ሕቶ ዑቕባ ብዝቐልጠፈ ክውስንን ተሰማሚዐን ኣለዋ። ኣብ ውሽጢ 7 መዓልቲ መርመራ ክትገብሩ ኢኹም። እቲ ምርመራ ናብቲ ቅልጡፍ መስመር ዲኻ ወይስ ናብቲ ስሩዕ ኣገባብ ዑቕባ ትኣቱ ይውስን። ብተወሳኺ እቲ ውዕል፡ ሓተትቲ ዑቕባ ኣብ መላእ ኤውሮጳ ብዝያዳ ፍትሓዊ መንገዲ ክዝርግሑን፡ ኣብ ኩለን ሃገራት ኤውሮጳ ዝርከባ መቐበሊ ኣጋይሽ ብመሰረት መምርሒ ኣቀባብላ ዑቕባ ንኽኾና ዝዓለመ እዩ።

• ኣብ ግዳማዊ ዶባት ኤውሮጳ፣ ዝቐልጠፈን ዝጸንዐን ምልላይ መንነት (‘ምጽረያ’) ክህሉው እዩ

እቲ ምጽራይ ኣየናይ ኣገባብ ዑቕባ ከም እትኣቱ ይውስን። ናይ ዑቕባ መመልከቲኻ ኣብ ግዳማዊ ዶብ ሆላንድ ማለት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ወይ ወደብ ባሕሪ ዲኻ ኣቕሪብካዮ? ከምኡ እውን ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ዑቕባ ዝረኽባ ውሑዳት ሰባት ካብ ዘለዋ ሃገር ዲኻ ትመጽእ? ድሕሪኡ ብኣገዳድ ቅልጡፍ ኣገባብ ዶብ ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። እቲ ሓታቲ ዑቕባ ንመንግስቲ ከደናግር ፈቲኑ፡ ንኣብነት ሰነዳት ብምጉሓፍ መንግስቲ እንተኣሚኑ እውን ኣገባብ ዶብ ግዴታ እዩ። ወይ ድማ መንግስቲ እቲ ሓታቲ ዑቕባ ሓደገኛ እዩ ኢሉ እንተኣሚኑ። ኣብዚ ኣገባብ ዝሳተፉ ሰባት ኣብ ዶብ ኣብ ሆላንድ ናይ ዑቕባ ሕቶኦም ክሓልፉ ኣለዎም። ኔዘርላንድ ኣብ ኣገባብ ዶብ ንዝርከቡ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ማእሰርቲ ዶብ ከተቐምጦም ትመርጽ። እዚ ብመሰረት ሕጊ ሕብረት ኤውሮጳ ግዴታ ኣይኮነን።

• ግዴታዊ ምትሕግጋዝ ኣብ መንጎ ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ

ብመሰረት እቲ ውዕል፣ እታ ሓደ ስደተኛ ናብ ኤውሮጳ ዝኣተወላ ሃገር፣ ሓላፍነት ናይቲ ስደተኛ እትስከም ኮይና እያ እትቕጽል። ነቲ ስደተኛ ከተዕቚቦን ብዛዕባ ሕቶ ዑቕባኡ ውሳነ ክትህብን ድማ ኣለዋ። ይኹን እምበር፣ ሓንቲ ሃገር ብዙሓት ሰባት ከተአንግድ እንተድኣ ተገዲዳ፣ ካልኦት ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ ካብ ምትሕግጋዝ ተበጊሰን ክድግፋኣ ኣለወን። እዘን ካልኦት ሃገራት ብኸመይ ከም ዝሕግዛ ባዕላተን ክመርጻ ይኽእላ እየን። ሓተትቲ ዑቕባ ብምቕባል ክሕግዛ ይኽእላ እየን፣ እንተኾነ ግን ገንዘብ ብምኽፋል ወይ ድማ ኣብታ ሃገር ንዝግበሩ መስርሓትን መዕቆቢን ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ብምቕራብ እውን ክሕግዛ ይኽእላ እየን።

• ዝተፋጠነ መስርሕ ዑቕባ

ንዝተፋጠነ መስርሕ ዑቕባ ድማ እቲ ናይ ውሳነ ግዜ ናብ 3 ወርሒ ጥራይ ክወርድ እዩ። ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኔዘርላንድ ካብ ዝርከቡ ሓተትቲ ዑቕባ ኣስታት 4% ናብቲ ዝተፋጠነ ኣገባብ ይኣትዉ፤ ኣብ ቀረባ እዋን እዚ ናብ 20% ክዓቢ እዩ። ናይ መገሻ ሰነድ ዘይብሎም ሰባትን ካብ ውሑስ መበቆል ሃገር ዝመጹን ብኣውቶማቲክ ናብቲ ዝተፋጠነ መስርሕ ዑቕባ ክቐንዑ እዮም። ሓተትቲ ዑቕባ መብዛሕትኡ ግዜ ፍቓድ ዑቕባ ካብ ዝኽልከላ ሃገራት ዝመጹ ሰባት እውን ተመሳሳሊ እዩ።

VWN ብዛዕባ እቲ ኣብ ዶብ ዝግበር ግዴታዊ ዝቐልጠፈ መስርሕ እውን ስክፍታ ኣለዎ። ደሓር ከኣ እዚ ኣብ ቀረባ እዋን ካብ ውሑሳት ሃገራት ንዝመጹ ሰባት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ንኻልኦት እውን ዝምልከት ክኸውን እዩ። ብተወሳኺ ብውሑሳት ሃገራት ኣቢሎም ናብ ኔዘርላንድ ንዝተጓዓዙ ስደተኛታት፣ ከምኡ እውን ንዝኾነ ብቚዕ ሰነድ ዘይብሉ ሰብ ዝምልከት ክኸውን እዩ። ብተወሳኺ እቲ ውዕል፣ ነቲ 'ንውሑሳት ሳልሳይ ሃገራት' ዝምልከት ሕግታት ዝያዳ ዝሰፍሐ ትርጒም ዝህብ እዩ። ኤውሮጳ ስደተኛታት ናብተን ምስኣተን ስምምዓት ዝገበረትለን ሃገራት ክትሰዶም ትደሊ እያ፣ ምኽንያቱ ድማ ኣብኡ ሓለዋ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም ተባሂሉ እዩ።