ዊለም ድሪስ፡ ድሕሪ ኲናት ንኔዘርላንድ ዳግማይ ዝሃነጸ ቀዳማይ ሚኒስተር

ዊለም ድሪስ (1886–1988) ፍሉጥ ኔዘርላንዳዊ ፖለቲከኛ ናይ PvdA እዩ ነይሩ። ካብ 1948 ክሳብ 1958 ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ኣገልጊሉ።

ድሪስ ኣብ ኣምስተርዳም እዩ ዓብዩ። ብናይ ቤት ጽሕፈት ስራሕ ጀሚሩ ብድሕሪኡ ናብ ፖለቲካ ኣትዩ። ኣብ ዘ ሄግ ኣባል ባይቶ ኮይኑ፡ ብድሕሪኡ ድማ ኣባል ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኮይኑ። ድሒሩ ድማ ሚኒስተር ድሕሪኡ ድማ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ። ኣብ ዘ ሄግ ድማ ከም እሙን ኣመሓዳሪ ብኣጋኡ ጽቡቕ ስም ረኺቡ።

ኣብ እዋን ካልኣይ ኲናት ዓለም ጀርመናውያን ንድሬስ ማሪኾም ሒዞሞ። ድሬስ ድሕሪ ምፍታሑ ኣብቲ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ።

ድሕሪ ኲናት ድሪስ ዳግማይ ነታ ሃገር ንምምሕዳር ሓጊዙ። ኣብ 1945 ንግስቲ ድሕሪ ኲናት ኔዘርላንድ ዳግማይ ዝሃንጽ ሓድሽ መንግስቲ ክምስርት ሓተተቶ።

ዊለም ድሪስ ካብ 7 ነሓሰ 1948 ክሳብ 22 ታሕሳስ 1958 ቀዳማይ ሚኒስተር ኔዘርላንድ ኮይኑ።ኣብቲ እዋን እቲ ኣርባዕተ ካቢነታት መሪሑ።

ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኔዘርላንድ ብዙሕ ጸገማት ኣጋጢምዋ። ኔዘርላንድ ዓበይቲ ቁጠባዊ ጸገማት ስለዝነበራ ከቢድ ሕጽረት ኣባይቲ ከምዝነበረ ይፍለጥ። ድሪስ ኣብ ዳግመ-ህንጸት እታ ሃገር ሰሪሑ። ኣብዘን ዓመታት እዚኣተን፣ ከም ሓገዝ ትሑት ኣታዊ ዘለዎም ሰባት ዝኣመሰለ ማሕበራዊ ድሕነት እውን ዓብዩ።

ሓደ ካብቲ ኣብ ግዜኡ ኣጸጋሚ ዝነበረ ዛዕባታት ናይ ኔዘርላንድ ምብራቕ ኢንዲስ (ኢንዶነዥያ) እዩ ነይሩ። ኔዘርላንድ ነቲ መግዛእቲ ክትገድፎ ክትውስን ነይርዋ። እዚ እዋን እዚ ኣብ ታሪኽ ኔዘርላንድ ከቢድን ኣገዳስን እዋን እዩ ነይሩ።

ዊለም ድሪስ ብዙሓት ሰባት ከም ሓላዪን ዘተኣማምንን መራሒ ስለዝረኣይዎ 'ኣቦ ድሪስ' ዝብል ሳጓ ተዋሂብዎ። ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ብፍላይ ኣብቶም ጡረታ ዘይብሎም ኣረጋውያን ድኽነት ሰፊሕ ነይሩ። ድሪስ እቶም ኣረጋውያን ብዘይ ገንዘብ ከይተርፉ ከረጋግጽ ደለየ።

ከም ሚኒስተር ማሕበራዊ ጉዳያት መጠን፡ ሕጊ ህጹጽ ምቕራብ እርጋን (‘Drees Emergency Act’) ኣብ 1947 ኣተኣታትዩ።እዚ ሕጊ’ዚ ን65 ዓመትን ልዕሊኡን ዝዕድሚኦም ኣረጋውያን ውሑድ ወይ ድማ ዋላ ሓንቲ ኣታዊ ዘይብሎም ሓገዝ ዝህብ ነበረ።

ድሒሩ

ድሪስ ብሰንኪ ቁጠባን ህዱእ ቅዲ ኣመራርሓኡን "ንእሽቶ ኣቦ" ተባሂሉ እውን ይጽዋዕ ነይሩ። በቶም ንሰልፉ ዘይመረጹ ሰባት እውን እንተኾነ ተፈታዊ እዩ ነይሩ።

ዊለም ድሪስ ብ22 ታሕሳስ 1958 ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ምስ ወጸ፡ 'ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ' ዝብል ናይ ክብሪ መዓርግ ተቐቢሉ። እዚ ንኔዘርላንድ ዓቢ ትርጉም ዘለዎም ፖለቲከኛታት ፍሉይ መዓርግ እዩ። ብድሕሪኡ ንነዊሕ እዋን ምስ PvdAን ፖለቲካን ተጸሚዱ ጸንሐ። ብ1971 ዓ.ም ድማ ድሕሪ ደጊም ብPvdA ስለዘይዓገበ ካብቲ ሰልፊ ወጺኡ። ዊለም ድሪስ ብ14 ግንቦት 1988 ኣብ መበል 101 ዓመቱ ዓሪፉ።

ድሪስ “ኩሉ ኣይከኣልን፣ ብርግጽ ድማ ኩሉ ብሓንሳብ ክግበር ኣይከኣልን” ብዝብል መግለጺኡ እውን ይፍለጥ። ሰባት ነዚ ሓረግ ምርጫታት ክትገብር ኣለካ ንምባል ይጥቀሙሉ።

ዊለም ድሪስ ንብዙሓት ሰባት ምልክት ምዕባለ ዌልፌር መንግስቲ ኔዘርላንድ ኮይኑ። እዚ ብቐንዱ ንማሕበራዊ ሕግታትን ንኣረጋውያን ዝህቦ ደገፍን ከም ሕጊ ህጹጽ ድንጋገ እርጋን ዝኣመሰለ ተወፋይነት ስለ ዝነበሮ እዩ። ሳላ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ስጉምትታት፡ ብዙሓት ሰባት ድሕሪ ኲናት ዝያዳ ውሕስነትን ምጉዳል ሓደጋ ድኽነትን ረኺቦም። ስለዚ ድማ እዩ ብብዙሓት ኣቦና ድሪስ ተባሂሉ ዝዝከር ዝነበረ።