ንምንታይ እየ ብዛዕባ ዘለኒ ጸገማት ጥዕና መጀመርታ ናብ ሓፈሻዊ ሓኪም ክኸይድ ዘለኒ?

ሓፈሻዊ ሓኪም ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ጸገማት ጥዕና ሰፊሕ ኣፍልጦ ዘለዎ ክኢላ ሕክምና እዩ። ነፍስወከፍ ሓፈሻዊ ሓኪም መጀመርታ ናይ ሽዱሽተ ዓመት ናይ ሕክምና ትምህርቲ ዝዛዘመ እዩ። ብድሕሪኡ ድማ ፍሉይ ስልጠና ወሲዱ ሓፈሻዊ ሓኪም ይኸውን። እዚ ድማ ሰፊሕ ሕክምናዊ ፍልጠት ከምዝረኽቡ ይገብርን፣ ብዙሓት ናይ ጥዕና ጸገማት ባዕላቶም ክሕክሙ የኽእሎምን።

ንብዙሓት ሰባት፣ ምናልባት ንዓኻ እውን ከይተረፈ፣ ተራ ሓፈሻዊ ሓኪም ሓድሽ እዩ። ኣብ ብዙሓት ሃገራት ሕክምናዊ ጸገማት ምስ ዘጋጥመካ ብቐጥታ ናብ ሓደ ኣብ ሆስፒታል ዝርከብ ክኢላ ኢኻ ትኸይድ። ኣብ ሆስፒታል መብዛሕትኡ ግዜ ዋላ እውን ቅልል ዝበለ ጸገማት ምስ ዝህልወካ፣ ቅልጡፍ መርመራ፣ ሕክምናን መድሃኒትን ትረክብ።

ኣብ ኔዘርላንድ እዚ ብዝተፈልየ ኣገባብ እዩ ዝሰርሕ። ኣብዚ ኩሉ ግዜ መጀመርታ ናብ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ክትከይድ ኣለካ። ገሊኦም ሰባት እዚ ኣጸጋሚ ኮይኑ ይረኽብዎ፣ ከምኡ እውን ንሓፈሻዊ ሓኪም ከም ተወሳኺ ስጉምቲ ወይ ከም ዕንቅፋት ከይተረፈ ገይሮም ይርእይዎ። ብቕልጡፍ ኣብ ሆስፒታል ክትምርመር፣ ወይ ሓያል መድሃኒት ክወሃበካ ትደልይ ትኸውን።

ብዙሓት ጸገማት ጥዕና ደስ ዝብሉ ኣይኮኑን፣ ኮይኑ ግን ከበድቲ ድማ ኣይኮኑን። ንኣብነት፡ ሰዓል፣ ቃንዛ ጎሮሮ፣ ወይ ካልእ ቅልል ዝበለ ናይ ቃንዛ ጸገማት ክትሓስብ ትኽእል። እዚ ጸገማት ጥዕና መብዛሕትኡ ግዜ ባዕሉ ዝሓድገካ እዩ። ንነብስኻ ዕረፍት ብምውሳድን ብመድሃኒትን ክትሕግዛ ድማ ትኽእል ኢኻ፣ እዚ ድማ ካብ

ከምዚ ኮይኑ እናሃለወ ብዛዕባ ጥዕናኻ እንተድኣ ተሻቒልካ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ቀልጢፍካ ናብ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ። እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ድማ ኩነታትካ ክምርምርን፣ እንታይ ዓይነት ሕክምና ከምዘድልየካ ክውስንን እዩ። ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት፣ እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ወይ ካልእ ኣብቲ እንዳ ሓኪም ዝሰርሕ ኣባል ሰራሕተኛ ክሕግዘካ ይኽእል እዩ።

ኣብ እዋን ቆጸራ፣ ንሓኪምካ ብዛዕባ ዘለካ ጸገማት ጥዕና ትነግሮ፣ እዚ ድማ ምምኽኻር ይበሃል። እዚኦም ኣካላዊ ጸገማት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ግን ድማ ስነ-ኣእምሮኣዊ ወይ ስምዒታዊ ጸገማት እውን ክኾኑ ይኽእሉ። እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ይሰምዓካ፣ ሕቶታት ይሓተካ፣ ከምኡ እውን ክምርምረካ ይኽእል። እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ቤት ጽሕፈት ሓፈሻዊ ሓኪም እዩ ዝፍጸም። ብድሕሪኡ እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ምኽሪ ይህበካ፣ መድሃኒት ይእዝዘካ ወይ ናብ ሆስፒታል ይልእከካ።

ሓፈሻዊ ሓካይም ንብዙሕ ሕማማት ባዕሎም ስለ ዝሕክምዎ፡ ሆስፒታላት ንናይ ብሓቂ ፍሉይ ክንክን ዘድልዮም ሰባት ድሉዋት ኮይኖም ይቕጽሉ ኣለዉ። በዚ መንገዲ እዚ ከቢድ ሕማም ዘለዎም ሰባት ዝቐልጠፈ ክንክን ይረኽቡ።

ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ናብ ሓደ ኣብ ሆስፒታል ዝርከብ ክኢላ ክመሓላለፈካ እዩ። ብዘይ ሪፈራል ናብ ሆስፒታል ክትከይድ ኣይትኽእልን ኢኻ። እዚ ስርዓት እዚ ዘየድሊ መርመራታትን ሕክምናታትን ክቡር መድሃኒታትን ይከላኸል። በዚ መንገዲ እዚ፡ ክንክን ጥዕና ኣብ ኔዘርላንድ ንኹሉ ሰብ ብተመጣጣኒ ዋጋ ይቕጽል።

ኔዘርላንዳውያን ሓፈሻዊ ሓካይም መድሃኒት ብፍላይ ድማ ጸረ-ነፍሳት ኣብ ምእዛዝ ጥንቁቓት እዮም። ጸረ-ነፍሳት ኣብ ረኽሲ ባክተርያ ጥራይ እምበር ኣብ ቫይረስ ከም ሰዓል ወይ ጉንፋዕ ኣይሕግዙን እዮም። ጸረ-ነፍሳት ብብዝሒ እንተተጠቒምካ፡ ባክተርያ ተጻዋርነት ክህልዎም ይኽእል። እዚ ማለት ጸረ-ነፍሳት ኣብ መወዳእታ ውጽኢታዊ ዘይኮኑ ክኾኑ እዮም። ድሕሪኡ ረኽሲታት ንምሕካም ዝያዳ ኣጸጋሚ ይኸውን፣ እዚ ድማ ሓደገኛ ክኸውን ይኽእል።

ኔዘርላንዳውያን ሓካይም ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ጥራይ ጸረ-ነፍሳት ይእዝዙ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ ኔዘርላንድ ጸረ-ነፍሳት ምጽዋር ሳሕቲ እዩ። ብናይ ሓኪምካ ትእዛዝ ናብ ፋርማሲ ትኸይድ። ኣብኡ ኢኻ መድሃኒትካ ትረኽቦ።

ኣብ ሓፈሻዊ ሓኪም (GP) ምምዝጋብካ ኣገዳሲ እዩ። ሕክምናዊ መዛግብትኻ ኣብኡ እዩ ዝቕመጥ። እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም እንታይ ዓይነት መድሃኒታት ከም እትወስድን ቅድሚ ሕጂ ዝነበረካ ዝኾነ ጥርዓናትን ይፈልጥ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ኩነታት ስድራቤትካ እውን ይፋለጡ እዮም። ድሒርካ ፍሉይ ክንክን እንተድኣ ኣድልዩካ፡ ኩሉ ግዜ መጀመርታ ናብ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ክትከይድ ኣለካ።

እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ምሳኻ ንዝግበር ምምኽኻር ኣተርጓሚ ክጽውዕ ይኽእል እዩ።

ባዕልኻ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ክትመርጽ ትኽእል ኢኻ፣ እንተኾነ ግን ሓፈሻዊ ሓኪምካ ኣብ ውሽጢ 15 ደቓይቕ ኣብ ህጹጽ ኩነታት ክበጽሓካ ዝኽእል ክኸውን ኣለዎ። ኣብ Zorgkaart Nederland

ኣብ ከባቢኻ ኣብ ዝርከብ ፋርማሲ እውን ክትምዝገብ ኣለካ። እዚ ፋርማሲ ዝርዝር ናይ ኩሎም መድሃኒታትካ ኣለዎ። በዚ መንገዲ እዚ እቲ ፋርማሲ ኣየኖት ከም እትወስድ ይፈልጥን ንዓኻ ዘይምቹኣት መድሃኒታት ንኸይትወስድ ክኽልክለካን ይኽእል። ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ሓፈሻዊ ሓኪምን ፋርማሲን ኣብ ሓደ ህንጻ ይርከቡ።

ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ዘሎ ሓበሬታ ንህይወት ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ወይ ንህጹጽ ኩነታት ኣይምልከትን እዩ። ኣብ ከምኡ ኩነታት፡ ናብ 112 ደውሉ ወይ ብቕልጡፍ ናብ ክፍሊ ህጹጽ ረድኤት (ED) ናይቲ ሆስፒታል ኪድ።

ኣብ ኔዘርላንድ፡ ሓፈሻዊ ሓካይም (GPs) ጽቡቕ ስልጠና ዝወሰዱ ክኢላታት ሕክምናን ንጸገማት ጥዕና ቀዳማይ ርክብ ነጥቢን እዮም። ብዙሕ ሕማማት ባዕሎም ይሕክሙን ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ እዋን ጥራይ ሕሙማት ሪፈር ይገብሩን። እዚ ድማ ጽቡቕ፡ ውሑስን ብተመጣጣኒ ዋጋን ክንክን የረጋግጽ። ስለዚ ኣብ ሓፈሻዊ ሓኪም ተመዝጊብካ ዝኾነ ጥርዓን እንተሃልዩካ መጀመርታ ክትረኽቦም ኣገዳሲ እዩ።