ቋንቋ ኔዘርላንድ ዳህስስ፡ ኣገላልጻታት፣ ምስላታትን ዋዛታትን

ብቋንቋ ኔዘርላንድ ሓደ ሓደ ግዜ ምስላታት፣ ብሂላትን ኣበሃህላታትን ንምፍልላዮም ኣጸጋሚ እዩ። ምስላ ማለት ትምህርቲ ወይ ሓፈሻዊ ሓቂ ዝሓዘ ቀማዊን ምሉእን ሓረግ እዩ። ብሂል ግሲ ዘይብሉ ሓጺርን ቀማዊን ሓረግ እዩ። ኣበሃህላ ድማ ግሲ ዝሓዘ ቀማዊ ሓረግ እዩ። ኣገላልጻ ዝብል ቃል ንብሂላትን ኣበሃህላታትን ዝገልጽ ሓባራዊ ቃል እዩ። ኣብዚ ታሕቲ ብዛዕባ እዞም ሰለስተ ዓይነታት ዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።

ኣገላልጻታት

ኣገላልጻ ማለት ምሳልያዊ ትርጕም ዘለዎ ቀዋሚ ጽንባረ ናይ ቃላት እዩ። እዚ ማለት ትርጒሙ ቃል ብቓል ካብቶም ንጽል ቃላት ክትርድኦ ኣይትኽእልን ኢኻ ማለት እዩ።

ኣገላልጻ መብዛሕትኡ ግዜ ንሓደ ስምዒት፣ ኩነታት ወይ ባህሪ ይገልጽ። ብዙሓት ኣገላልጻታት ግሲ ዝሓዙ እዮም።

ኣብነታት፡

'ከም ሰራሕ ቆቢዕ ዕቡድ እዩ።' እዚ ማለት ሓደ ሰብ ኣዝዩ ዝገርም ወይ ስግንጢር እዩ ማለት እዩ።

'ኣብ ከብደይ ጽምብላሊዕ ኣለዋኒ።' እዚ ማለት ኣፍቂርካ ኣለኻ፣ ብዛዕብኡ ድማ ፍርሒ ይገብረልካ ኣሎ ማለት እዩ።

ምስላ

ምስላ ማለት ሓፈሻዊ ልቦና ወይ ናይ ህይወት ትምህርቲ ዝሓዘ ቀዋሚ ሓረግ እዩ። እቲ ትርጕም መብዛሕትኡ ግዜ ምሳልያዊ እዩ።

ምስላ ምሉእ ሓረግ እዩ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ኣብ ህሉው ግዜ ዝጽሓፍ እዩ። ሰባት ንሓደ ነገር ብተምሳላዊን ብንጹርን ንምግላጽ ምስላ ይጥቀሙ።

ኣብነታት፡

'ድሕሪ ዝናብ ጸሓይ ትበርቕ'። እዚ ማለት ድሕሪ ጽንኩር እዋን መብዛሕትኡ ግዜ ዝሓሸ እዋን መሊሱ ይመጽእ ማለት እዩ።

'ብምብራቕ ይኹን ብምዕራብ፣ ገዛ እዩ ዝበለጸ'። እዚ ማለት ገዛ ኩሉ ግዜ እቲ ዝበለጸ ቦታ እዩ ማለት እዩ።

ብሂል (ከም ኣጠቓቕማ ቋንቋ)

ብሂል ምሳልያዊ ትርጉም ዘለዎ ቀዋሚ መግለጺ እዩ። እዚ ማለት መልእኽቲ ናቶም ቃላት፣ ቃል ብቓል ዝዓለሙ ኣይኮኑን ማለት እዩ።

ብሂል መብዛሕትኡ ግዜ ከም ምስላ፣ ናይ ህይወት ትምህርቲ ዝሓዘ ምሉእ ሓረግ ኣይኮነን። መብዛሕትኡ ግዜ ከም ኣካል ናይ ሓረግ እዩ ኣብ ትቕሚ ዝውዕል።

ኣብነታት፡

'ድሙ ናበይ ገጻ ከም እትነጥር ረኣይ።' እዚ ማለት ቅድሚ ስጉምቲ ምውሳድካ ምጽባይ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ኣብ ሓድሽ ጉጅለ መጀመርታ እታ ድሙ ናበይ ገጻ ከም እትነጥር ይርእይ።

'ኢድካ ዝመልአ ምዃን።' እዚ ማለት ብዛዕባ ሓደ ነገር ኣዚኻ ዝተጸመድካ ምዃን ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ምስ ስራሕን ሰለስተ ቆልዑትን ኣእዳዋ ዝመልአ እዩ።

ኣገላልጻ ኣካል ታሪኽ ኔዘርላንድ እዩ። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ሰባት ከመይ ይነብሩን ይሓስቡን ከም ዝነበሩ ዘርእዩ እዮም። ብዙሓት ኣገላልጻታት ካብቲ ኣብ ዝሓለፈ እዋን ዝነበረ ከም ስራሕ፣ ንግዲ ወይ ስድራ-ቤት ዝኣመሰለ ዕለታዊ ህይወት ዝብገሱ እዮም።

ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ድማ ሰባት ገና ነዚኦም ኣገላልጻታት ይጥቀምሎም ኣለዉ። ሓደ ሓደ ግዜ ሰባት እቶም ኣገላልጻታት ካበይ ከም ዝመጽኡ ብልክዕ ኣይፈልጥዎምን እዮም፣ እንተኾነ ግን ሕጂ እውን ትርጒሞም ይርድእዎም እዮም። ብኸምዚ ድማ ሓደ ቁንጣሮ ታሪኽ ኣብቲ ቋንቋ ተዓቂቡ ይቕጽል።

ኣገላልጻታት ቑንጣሮ ታሪኽ ይዕቅቡ እዮም። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ሰባት ከመይ ይነብሩን ይሓስቡን ከም ዝነበሩ ዘርእዩ እዮም።

ዋዛ ኣብ ኔዘርላንድ ዓቢይ ተራ ኣለዎ። ኔዘርላንዳውያን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ዕለታዊ ህይወት፣ ኣብ ስራሕን ምስ ኣዕሩኽቶም ኣብ ዝገብርዎ ዕላልን ዋዛ ይጥቀሙ እዮም።

ኣብ ኔዘርላንድ ዋዛ መብዛሕትኡ ግዜ ብዛዕባ መሳጢ ወይ ተሃዋሲ ኣርእስታት ዝምልከት እዩ። ሓደ ነገር መስሓቕ ምዃኑን ዘይምዃኑን ድማ ብብዝሒ ኣብቲ ኩነታትን ባህላዊ መቃንን እዩ ዝምርኮስ።

እዞም ዝስዕቡ ቀንዲ መለለይታት ዋዛታት ኔዘርላንድ እዮም፡

• ትሕተ-ምግላጽ፡ ንሓደ ነገር ካብቲ ዝግብኦ ንእሽቶ ወይ ኣገዳስነቱ ዝንእስ ምግባር

• ርእሰ-ጭርቓን፡ ብዛዕባ ገዛእ-ርእስኻ ክትስሕቕ ምኽኣል

• ደረቕ ዋዛ፡ ሓጺር፣ መቐረት ኣልቦን፣ ብዙሕ ስምዒት ዘይብሉን ዋዛ

• ብቋንቋ ምጽዋት፡ ናይ ቃላት ዋዛ ወይ ምጥዋይ ምስላ

እዚ ቅዲ ዋዛ፣ ምስ ቀጥታዊነትን ዕቱብ ዋዛን ኔዘርላንዳውያን ዝሰማማዕ እዩ።

ኣሽሙር (መብዛሕትኡ ግዜ ረቂቕ)

ምስ ስሕተት ሓደ ነገር ትዛረብ ግን (ብኸፊል) ብኣንጻሩ ማለትካ እዩ። እቲ ሓቀኛ ትርጉሙ ካብቲ ኩነታት፡ ቃና ወይ ዓውደ-ጽሑፍ ዝመጽእ እዩ።

መብዛሕትኡ ግዜ ስሕተት ልኡም መልክዕ ላግጺ እዩ። መስሓቕ፡ ዝተጋነነ ወይ ዝገርም ነገር ንምስራሕ ትጥቀመሉ። መብዛሕትኡ ግዜ ብጭቡጥ ንዝኾነ ሰብ ንምጉዳእ ዝዓለመ ኣይኮነን።

ምስ ስሕተት፡ ዓውደ-ጽሑፍ ወሳኒ እዩ። ብዘይ ዓውደ-ጽሑፍ፡ ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ዋዛ ክርድኣካ ኣይክእልን እዩ።

ኣብነታት ናይ ኣሽሙር፡

ኣዝዩ ብርቱዕ ዝናብ ይዘንብ፣ ሓደ ሰብ ድማ: 'ጽቡቕ ኩነታት ኣየር' ይብል።

ሓደ ሰብ ንሓደ ዕማም ንምፍጻም ናይ ብሓቂ ነዊሕ ግዜ ይወስድ እሞ ሓደ መሳርሕቱ 'እዚ ቅልጡፍ እዩ ነይሩ' ይብል።

ሕጫጨ (ዝያዳ ቀጥታውን ትኲርን)

ሳርካዝም መብዛሕትኡ ግዜ ንቑጥዐ ንምንቃፍ ወይ ንምግላጽ ይጥቀመሉ። ዋዛ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግን ከኣ ክጎድእ እውን ይኽእል እዩ። ሳርካዝም ብኣንጻር እቲ ክትብሎ ዝደለኻዮ፡ ግን ከኣ በሊሕ ወይ ነኸስ ቃና ምዝራብ እውን የጠቓልል።

ምስ ስሕተት ዘሎ ፍልልይ ሳርካዝም ውሑድ ጸወታን መብዛሕትኡ ግዜ ንሓደ ሰብ ንምድህሳስ ዝዓለመን ምዃኑ እዩ። ሳርካዝም ምስ ስሕተት ዝመሳሰል ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ግን ዝያዳ ተሪርን ቀጥታውን እዩ።

ኣብነት ናይ ሕጫጨ፡

ሓደ ሰብ ደንጉዩ ይመጽእ፣ ንስኻ ድማ 'ኣብ ሰዓትካ ብምምጻእካ ኣዝየ ደስ ኢሉኒ' ትብል።

ሓደ ሰብ ዓቢይ ጌጋ ፈጺሙ፣ ንስኻ ድማ 'እዋእ መሊስካ ግሩም ስራሕ ሰሪሕካ' ትብል።

ቋንቋ ኔዘርላንድ ብዝበለጸ ክትርድኦ ትደሊ? ድሕሪኡ መግለጺታትን ምስላታትን ተማሃር። ኣብ ኔዘርላንድ ኣዝዮም ኣገደስቲ ኮይኖም መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ዕላል ይጥቀሙ።

እቲ ሙሉእ ሓሳብ ኣይተረድኣካን? ድሕሪኡ ተወሳኺ ሕተት። ንኣብነት፡ ሓደ ሰብ ቃል ብቓሉ ወይ ብምሳልያዊ መገዲ ማለቱ እንተ ዀይኑ ሕተቶ። ነቲ ኩነታትን ዓውደ-ጽሑፍን እውን ኣጸቢቕካ ኣስተብህል። እዚ ብፍላይ ኣብ ስሕተት ክመጽእ ከሎ ኣገዳሲ እዩ።

ልምምድካ ቀጽል ክትጋገ ኣይትፍራሕ። በዚ መንገዲ እዚ፡ ደረጃ ብደረጃ ዝያዳ ክትመሃር ኢኻ። ብተወሳኺ ብዛዕባ ቋንቋን ባህልን ኔዘርላንድ ዝያዳ ንምፍላጥ ኣብ RefugeeHelp ተወከሱ።