ውላድካ ካባኻ ንላዕሊ ቀልጢፉ ቋንቋ ኔዘርላንድ እንተድኣ ተማሂሩ፡ ኣብ ገዛ እንታይ ይቕየር?

ውላድካ ናይ ቋንቋ ኔዘርላድን ቃላት ጥራይ ኣይኮነን ዝመሃር። ውላድካ ብዝተፈልየ ኣተሓሳስባ ምሕሳብን ምዕያይን እውን ይመሃር እዩ። ኣብ ኔዘርላንድ ቆልዑት ካብ ንእስነቶም ጀሚሮም ናይ ገዛእ-ርእሶም ርእይቶ ክገልጹን ገዛእ-ርእሶም ክኽእሉን ይመሃሩ እዮም። ንኣብነት ውላድካ ብቕልጡፍ "ኣይፋልን" ይብል፣ ወይ ድማ ኣብ እዋን መኣዲ ናይ ገዛእ-ርእሱ ርእይቶ ክህብ ይኽእል። ሓደ ሓደ ግዜ ውላድካ ንዓኻ ወይ ንኻልኦት በጽሒታት ካብቲ ዝለመድካዮ ብዝተፈለየ መንገዲ ይዛረብ።

እዚ ኣካል ናይቲ ውላድካ ዝዓብየሉ ዘሎ ሓድሽ ባህሊ እዩ። ውላድካ ኣብ መንጎ ክልተ ዓለማት እዩ ዝነብር፡ ናይ ቤት ዓለምን ናይ ቤት-ትምህርትን ኣዕሩኽን ዓለምን። እዚ እንተድኣ ተረዲእካ፣ ነዚ ብውልቂ ንዓኻ ዝተዓለመ ገይርካ ክትወስዶ ዘሎ ተኽእሎ ትሑት እዩ። ብዛዕብኡ ድማ ህድእ ኢልካ ክትዘራረብ ትኽእል።

በዚ ምኽንያት ውላድካ ካባኻ ንላዕሊ ቀልጢፉ ዝቕየር ዘሎ ኮይኑ ክስምዓካ ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ መንጎኹም ርሕቀት ክፈጥር ይኽእል።

ንውላድካ ክትዓግቶ ኣይትደልን ኢኻ። እቲ ቆልዓ ጽቡቕ ክምዕብል ኢኻ እትደሊ። ብዛዕባ እዚ ሒደት ነገራት ክሕግዙ ይኽእሉ፡

• ምሕባንካ ግለጽ፣ ከምኡ እውን ነዚ ኣርእዮ። ውላድካ ቀልጢፉ ዝመሃር ምዃኑ ንውላድካን ንመላእ ስድራ-ቤትን ጽቡቕ እዩ። ውላድካ ቀልጢፉ ብምምሃሩ ጌጋ ዝገብር ዘሎ ኮይኑ ከም ዝስምዖ ኣይትግበር።

• ብዙሕ ኣብ ውላድካ ጽግዕተኛ ኣይትኹን። ሓደ ሓደ ግዜ ሓደ ቆልዓ ኣብ ነፍስወከፍ ቆጸራ ክትርጉም፣ ኣጸጋሚ ፖስታ ከንብብ ወይ ብሓቂ በጽሒታት ከዋድድዎም ዘለዎም ነገራት ከዋድድ ይግደድ። ስለዚ ድማ እቲ ቆልዓ ብዙሕ ናይ በጽሒታት ዕማማት ይወሃቦ። እዚ ንቆልዓ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ምትርጓም ሓደ ሓደ ግዜ ይፍቀድ እዩ፣ ግን ድማ ውላድካ ቚልዕነቱ ከስተማቕር ሕደጎ።

• ኣዝዩ ኣገዳሲ ድማ፡ ባዕልኻ ቋንቋ ኔዘርላንድ እናተማሃርካ ቀጽል። ሽዕኡ ውላድካ ንስኻ እውን ዝከኣለካ ትገብር ከም ዘለኻ ክርኢ እዩ። እዚ ጽቡቕ ኣብነት እዩ፣ ኣብ መንጎኹም ዘሎ ሚዛን ብዝበለጸ ንኽቕጽል ድማ ይሕግዝ።

ንኽትሳተፍ ውርጹጽ ኔዘርላንድ እትዛረብ ክትከውን ኣየድልየካን እዩ። ድሮ እዞም ዝስዕቡ ነገራት ይሕግዙ እዮም፡

• ዋላ እቲ ቋንቋ ኣጸጋሚ እንተኾነ እውን፣ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ናብ ዝግበር ኣኼባታት ኪድ።

  ኣተርጓሚ
  ክህሉው ዝኽእል ምዃኑን ዘይምዃኑን ሕተት፣ ወይ ድማ ክትርጉም ዝኽእል በጽሒ ሰብ ምሳኻ ተማላእ።

• ተገዳስነት ኣርኢ። ውላድካ እንታይ ከም ዝተማህረ፣ ምስ መን ከም ዝጻወትን፣ እንታይ ከም ዝፈቱን ሕተቶ።

• ነገራት ብሓባር ግበሩ፡ ብሓባር ኣንብቡ (ብቋንቋኹም እውን)፣ ስፖርት ተጻወቱ፣ ምግቢ ከሽኑ፣ ብእግሪ ተዛወሩ።

• ኣብ ገዛኹም ብናይ ገዛእ-ርእስኩም ቋንቋ ጽቡቕ ገይርኩም ተዛረቡ። እዚ ኣገዳሲ እዩ፡ ድልዱል ቋንቋ ኣደ ብሓቂ ንሓደ ቆልዓ ቋንቋ ኔዘርላንድ ብጽቡቕ ንኽመሃር ይሕግዞ እዩ። ብልጫ ደኣ እምበር ጸገም ኣይኮነን።

• እቲ ስርዓተ ቤት-ትምህርቲ እንተድኣ ዘይተረዲኡካ ሓገዝ ሕተት። እቲ ቤት-ትምህርቲ ወይ ከም RefugeeHelp ዝኣመሰለ ውድብ ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ክገልጸልካ ይኽእል እዩ። ብዛዕባ ትምህርቲ ኣብ ኔዘርላንድ ዝያዳ ኣብዚ ኣንብብ።

ኣብ ሓዳስ ሃገር ዝዓቢ ቆልዓ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓለማት እዩ ዝነብር። ኣብ ገዛ ዝተፈልየ ሕግታት ይኽተል፣ ከምኡ እውን መብዛሕትኡ ግዜ ካብቲ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዘሎ ዝተፈልየ ቋንቋ ይዝረብ። ኣብ ጎደና ምስ ኣዕሩኽ እውን መሊሱ ካብዚ ዝተፈልየ እዩ። ውላድካ ኣብ መንጎ እዞም ዓለማት ብቐጻሊ እናቐያየረ ምትዕርራይ ይመሃር። ሓደ ሓደ ግዜ ውላድካ ኣብ ገዛ፣ ካብቲ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ዝኾኖ ዝተፈልየ ቆልዓ ይመስል።

እዚ ጽቡቕ ነገር ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ መንጎ ባህልታት ዝዓብዩ ቆልዑት መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ዝተፈላለዩ ሰባትን ኩነታትን ብቐሊሉ ክሳነዩ ይመሃሩ። ክልተ ቋንቋን ክልተ ባህልን ኣወሃሂዶም ናይ ገዛእ-ርእሶም ድልዱል መንነት ክገብሩ ድማ ይኽእሉ።

እንተኾነ ግን ኣጸጋሚ ክኸውን እውን ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ሓደ ቆልዓ ምሉእ ብምሉእ ናይ ዝኾነ ኣባል ዘይኮነ ኮይኑ ይስምዖ፡ ምሉእ ብምሉእ ናይቲ ናይ ቀደም ባህሊ ዘይኮነ፣ ከምኡ እውን ምሉእ ብምሉእ ናይቲ ሓድሽ ባህሊ ዘይኮነ ኮይኑ ይስምዖ። እዚ ድማ ዘይምርግጋእ ወይ ዘይውሕስነት ከስዕብ ይኽእል። ውላድካ ካባኻ ንላዕሊ ቀልጢፉ ናብቲ ሓድሽ ባህሊ ይዓቢ ስለዘሎ ድማ፣ ኣብ ዝተፈላለየ ዓለማት ትነብሩ ዘለኹም ኮይኑ ክስምዓኩም ይኽእል። ሽዕኡ ወላዲን ውላድን ነንሓድሕዶም ብዙሕ ኣይረዳድኡን፣ ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ርሕቀት ወይ ባእሲ ይፍጠር።

ንውላድካ እንታይ ይሕግዞ? ልዕሊ ኩሉ ኣብ ገዛ ውሑስን ህዱእ ቦታ ምህላው ንክልቲኡ ዓለማት ሓጋዚ እዩ። ብዛዕባ እዚ ሒደት ነገራት ይሕግዙ፡

• ውላድካ ኣብ መንጎ ገዛን ግዳምን ክመርጽ ኣይተገድዶ። እቲ ቆልዓ ክልቲኡ የድልይዎ እዮም።

• ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ናይ ውላድካ ተገዳስነት ኣርኢ። ክፉት ሕቶታት ሕተቶ፣ "ሎሚ እንታይ ገይርካ?" ወይ "ምሳኻ መን ነይሮም?" ዝኣመሰሉ ሕቶታት፣ ብታህዋኽ ኣይትፍረድ።

• ናይ ገዛእ-ርእስኹም ቋንቋን ልምድን ኣብ ገዛኩም ህያው ግበርዎም። እዚ ንውላድካ ጽኑዕ መሰረት ይህቦ እዩ።

• ንባዕልኻ እውን ቁሩብ ናብቲ ሓዲሽ ዓለም ቅረብ፡ ብዛዕባ ቤት-ትምህርትን ቋንቋን ተማሃር። ንኸምዚ ድማ ዓለማትኩም ብዙሕ ኣይክረሓሓቚን እዮም።

ውላድካ ካብቲ ንስኻ ቀደም ዝዓበኻሉ ብዝተፈልየ መንገዲ እዩ ዝዓቢ ዘሎ። ኣብ ኔዘርላንድ ቆልዑት ካብ ንእስነቶም ጀሚሮም ገዛእ-ርእሶም ክኽእሉን፣ ናይ ገዛእ-ርእሶም ምርጫ ክገብሩን ይመሃሩ። ሓደ ሓደ ግዜ ውላድካ ብዛዕባ ናጻ ግዜ፣ ኣዕሩኽ፣ እምነት ወይ ዝምድናታት ካባኻ ዝተፈልየ ሓሳባት ኣለዎ። እዚ ድማ ግጭት ከስዕብ ይኽእል እዩ፣ ከምኡ እውን ቀጻሊ ካብ ነንሓድሕድኩም እናተረሓሓቕኩም ትኸዱ ዘለኹም ኮይኑ ክስምዓኩም ይኽእል እዩ። ከምዚ ኮይኑ እናሃለወ ግን ምስ ውላድካ ርክብ እናገበርካ ክትቕጽል ትኽእል ኢኻ። ብዛዕባ እዚ ድማ ሒደት ነገራት ክሕግዙ ይኽእሉ እዮም፡

• ዋላ ምስ ነንሓድሕድኩም እንተድኣ ዘይተሰማማዕኩም እውን፣ ምዝርራብኩም ቀጽሉ። እቲ ዝርርብ ንባዕሉ ምትእስሳር ዘለኩም ኮይንኩም ከም እትቕጽሉ ይገብር እዩ።

• ገለ ነገር ቅድሚ ምንጻግካ ወይ ዘይምቕባልካ፣ መጀመርታ ስምዓዮ። ውላድካ ስለምንታይ ሓደ ነገር ከም ዝሓስብ ወይ ከም ዝገብር ክትርዳእ ፈትን።

• እንታይ ኣገዳሲ ምዃኑን፣ ስለምንታይን ብህድኣት ግለጽ። ምስግዳድ መብዛሕትኡ ግዜ ኣይሰርሕን እዩ።

• ብሓባር ክትገብርዎም ዘሐጉስኹም ነገራት ድለዩ፡ መግቢ፣ ልምድታት፣ ብሓባር ግዜ ምሕላፍ፣ ዋዛ።

ውላድካ ካባኻ ንላዕሊ ቀልጢፉ ቋንቋ ኔዘርላንድ ዝመሃር ምዃኑ፣ ኣካል ናይቲ ኣብ ሓዳስ ሃገር ምዕባይ እዩ። ተራኻ ይቕየር ደኣ እምበር ኣይንኪን እዩ። ተገዳስነት ብምርኣይ፣ ነገራት ብሓባር ብምስራሕን፣ ኣብ ገዛ ውሑስ ቦታ ብምሃብን፣ ውላድካ ኣብ ክልቲኡ ዝነብረሉ ዓለማት ጽቡቕ ንኽዓቢ ሓግዞ።