ፖሊስ ወይ ኣስፈጻሚ ሕጊ፡ መን ኣብ ኣየናይ ጸገም ይሕግዝ?

ፖሊስ ኣብ ኔዘርላንድ ድሕነት ዘረጋግጽ ውድብ እዩ። ፖሊስ ንሕግን ህዝባዊ ስርዓትን ንምሕላው ይሕግዙ።

ፖሊስ 2 ኣገደስቲ ዕማማት ኣለዎ፡

• ሕጊ ምትግባር

• ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ሓገዝ ምሃብ

ንፖሊስ መን ዕማም ይህቦ?

ፖሊስ ኣብ ትሕቲ መንግስቲ እዩ ዝሰርሕ። ይኹን እምበር ብዛዕባ ኣብ ሓደ ምምሕዳር ከተማ ዝርከብ ህዝባዊ ስርዓት ዝምልከት ምስ ዝውኸን ፖሊስ ኣብ ትሕቲ

ፖሊስ ዝተፈላለየ ተራ ኣለዎ፡

• ምክልኻል: እዚ ማለት ፖሊስ ንሰባትን ናጽነቶምን ንብረቶምን ይከላኸሉ ማለት እዩ። ፖሊስ ቅልጡፍ ሓደጋ ኣብ ዘጋጥመሉ እዋን ጣልቃ ክኣቱ ይኽእል እዩ

• ደረት ምቕማጥ: እዚ ማለት ፖሊስ ዘይፍቀድ ባህርያት ደው የብሉ ማለት እዩ። ንኣብነት ዓመጽ፡ ከቢድ ምዝንባዕ ወይ ገበን።

• ምትሕብባር፡ እዚ ማለት ፖሊስ ምስ ነበርቲ፡ ከባቢያዊ ምምሕዳራት፡ ትካላት ንግዲ፡ ከምኡ’ውን ትካላት ይተሓባበር። ብሓባር ድማ ድሕነት ንምምሕያሽ ይጽዕሩ።

ፖሊስ እንታይ ይገብር?

• ፖሊስ ኣብ ሓደጋታት፡ ገበናዊነትን ገበናዊ ገበናትን ኣብ ዝፍጸመሉ ጉዳያት ይሕግዙ። ንኣብነት፡ ዓመጽ፡ ስርቂ፡ ዘረፋ፡ ምፍርራሕ ወይ ሓደጋ ኣብ ዝፍጸመሉ እዋን።

• ፖሊስ ኣብ ጥሕሰትን ገበናትን እውን ይሕግዙ። ንኣብነት ብዛዕባ ስርቂ፡ ዓመጽ፡ ምፍርራሕ፡ ምስሕሓብ ጎረባብቲ፡ ወይ ካልእ ዓይነት ገበን ሕሰብ።

• ፖሊስ ንዝተጸገሙ ሰባት እውን ይሕግዙ። ንኣብነት ሓደጋ፡ ኣብ ጽርግያ ሓደጋ ምስ ዘጋጥም፡ ወይ ካልእ ህጹጽ ኩነታት ምስ ዘጋጥም።

• ፖሊስ መርመራታት ከካይድ ይኽእል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ፖሊስ ንሓደ ሰብ ክኣስርዎ ይኽእሉ እዮም። ገበናዊ ገበን እንተ ኣጋጢሙ እውን ናብ ፖሊስ ጸብጻብ ከተቕርብ ትኽእል ኢኻ።

ፖሊስ እንታይ ክገብር ይፍቀደሉ?

ፖሊስ ፍሉይ ስልጣን ኣለዎ። እዚ ማለት ሓደ ፖሊስ ገለ ካልኦት ሰባት ክገብርዎ ዘይፍቀደሎም ነገራት ክገብር ይፍቀደሉ ማለት እዩ። ንኣብነት ሓደ ኣባል ፖሊስ፤

• መንነትካ ምቚጽጻር

• ቦርሳኻ ምፍታሽ

• ደው ከብለካ

• ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከእትወካ

• ኣብ ትራፊክ ብዝቐልጠፈ ናህሪ ክዝውር

• ናይ መጠንቀቕታ መብራህትን ድምጺን ብምውላዕ ክዝውር

• ኣብ ገለ ኩነታት ሓይሊ ክጥቀም

• ኣብ ገዛ ብፍቓድ መርመራ ምክያድ

• ኣብ ገለ ኩነታት ተሌፎን ምጥላፍ

• ኣብ ገለ ኩነታት ንሓደ ሰብ ምዕዛብ።

ጽኑዓት ሕግታት

ፖሊስ ነዚ ስልጣን እዚ ብዘይ ፍቓድ ክጥቀመሉ ኣይክእልን እዩ። ብዛዕባ እዚ ጽኑዓት ሕግታት ተፈጻምነት ኣለዎም።

ሓደ ኣባል ፖሊስ ንገለ ነገራት ብናጻ ክውስን ይፍቀደሉ። ንኣብነት ንሓደ ሰብ ደው ምባል ወይ መንነት ምሕታት። ይኹን እምበር፡ ነዚ ዚኸውን ብቑዕ ምኽንያት ኪህሉ ኣለዎ።

ዝያዳ ከቢድ ስልጣን ብፍቓድ ዓቃቢ ሕጊ ወይ መርማሪ ዳኛ ጥራሕ ክውዕል ይኽእል። ንኣብነት፥

• ተሌፎን ምጥላፍ

• ንሓደ ሰብ ንነዊሕ እዋን ምዕዛብ

• ገዛ ንምፍታሽ

ፖሊስ ኩሉ ግዜ ሕጊ ከኽብር ኣለዎ።

ፖሊስ እንታይ ክገብር ኣይፍቀደሉን?

ፖሊስ ብዙሕ ስልጣን ኣለዎ። ይኹን እምበር፡ ሓደ ኣባል ፖሊስ ዝኾነ ነገር ጥራይ ክገብር ኣይፍቀደሉን እዩ። ፖሊስ ኩሉ ግዜ ሕጊ ክኽተል ኣለዎ። ንኣብነት፡ ሓደ ኣባል ፖሊስ፡ ብቐሊሉ ኣይክኸውንን ይኽእል እዩ፤

• ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት መለለዪ መንነትካ ምሕታት

• ኣድላዪ ኣብ ዘይኮነሉ እዋን ጎነጽ ምጥቃም

• ካብቲ ዘድሊ ንላዕሊ ጎነጽ ምጥቃም

• ብዘይ ፍቓድ ገዛኻ ምፍታሽ

• ብዘይ ፍቓድ ተሌፎንካ ምጥላፍ

• ብዘይ ፍቓድ ንዝተናውሐ ግዜ ምክትታል ወይ ምዕዛብ

• ብዘይ ሕጋዊ ምኽንያት ንሓደ ሰብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው

• ብዘይ ብቚዕ ምኽንያት ውልቃዊ ሓበሬታ ምክፋል

• ንሓደ ሰብ ብሰንኪ መበቆል፣ ሃይማኖት፣ ሕብሪ ቆርበት፣ ጾታ ወይ ርእይቶ ዝተፈልየ ኣተሓሕዛ ምግባር

ኣብ ኣጠቓቕማ ሓይሊ እውን ጽኑዕ ሕግታት ይምልከት። ፖሊስ ሓይሊ ክጥቀም ዝኽእል ካልእ ጽቡቕ መፍትሒ እንተዘይሃልዩ ጥራይ እዩ። እቲ ሓይሊ ምስቲ ኩነታት ዝሰማማዕ ክኸውን ኣለዎ።

ስለዚ ፖሊስ ብዙሕ ስልጣን ኣለዎ፡ እንተኾነ ግን ብመሰረት ሕጊ ጥራይ ክጥቀመሉ ይኽእል እዩ።

ምትግባር ማለት መንግስቲ ሰባትን ትካላትን ነቲ ሕግታት ይኽተሉ ድዮም ኣይፍጽሙን ይምርምር ማለት እዩ። ኣብ ብዙሓት ኮሙናት፡ ኣኽበርቲ ሕጊ ኣብ ጎደናታት ይሰርሑ። መብዛሕትኡ ግዜ BOAs ተባሂሎም እውን ይጽውዑ። BOA ማለት ‘buitengewoon opsporingsambtenaar’ ዝብል ትርጉም ኣለዎ።

ኣስፈጸምቲ ሕጊ ብቐንዱ ብዛዕባ ከባቢን ኣብ ጎደናን ዝርከቡ ሕግታት ዘተኮሩ እዮም። ንኣብነት፡

• ጎሓፍ

• ምቋም መኪና

• ረብሻ

• ፍቓዳት

• ሕግታት ኣብ መናፈሲ ቦታ።

ሓደ ሰብ ንሓደ ሕጊ እንተጥሒሱ፡ ኣኽበርቲ ሕጊ ጣልቃ ክኣትዉ ይኽእሉ። ሓደ ሓደ ግዜ መጀመርታ መጠንቀቕታ ይወሃብ። ሓደ ሓደ ግዜ መቕጻዕቲ እውን ክኽፈል ይኽእል እዩ።

ትካላት ንግዲ እውን ምትግባር ከጋጥመን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ሓደ ኩባንያ ንከባብያዊ ስርዓታት እንተዘይተማእዚዙ።

ስለዚ ምትግባር ሰባት ነቲ ሕግታት ክኽተሉ ዝዓለመ እዩ። እዚ ድማ እቲ ከባቢ ውሑስን ጽሩይን ንኽትነብረሉ ምቹእን ይገብሮ።

ዓይነታት ኣስፈጸምቲ ሕጊ

ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኣኽበርቲ ሕጊ ኣለዉ። ሓደ ኣኽበርቲ ሕጊ ዝፍጽሞም ዕማማት ኣብ ስርሓቶምን ስልጣኖምን ይምርኮሱ።

ፍሉጥ ዓይነት ኣኽበርቲ ሕጊ BOA እዩ። ሓደ BOA ኣብ ልዕሊ ዝተወሰኑ ጥሕሰታት ስጉምቲ ክወስድ ስልጣን ኣለዎ። ሓደ ሓደ ግዜ BOA መቕጻዕቲ ከውጽእ እውን ይፍቀደሉ።

ናይ ከባቢ ኣኽበርቲ ሕጊ እውን ኣለዉ። ኣብ ሓደ ፍሉይ ከባቢ እዮም ዝሰርሑ። መብዛሕትኡ ግዜ ነቲ ከባቢ ኣጸቢቖም ይፈልጥዎን ንነበርትን ወነንቲ ትካላትን ፍሉጥ ገጽ እዮም።

ካብዚ ብተወሳኺ ፍሉይ ዕማም ዘለዎም ኣኽበርቲ ሕጊ ኣለው። ንኣብነት ኣብ መዕረፊ መካይን፣ ከባቢ፣ ህዝባዊ መጓዓዝያ፣ ትምህርቲ፣ ክንክን ጥዕና ወይ ስራሕን ኣታዊን ዘተኮሩ ኣኽበርቲ ሕጊ።

ዕማማት ናይ ኣስፈጻሚ ሕጊ

ኣስፈጻሚ ሕጊ ዝተፈላለየ ዕማማት ክህልዎ ይኽእል እዩ። ንኣብነት፡

• ኣብ ህዝባዊ ቦታታት ምክትታል ምግባር

• ብዛዕባ ዘይፍቀድ ባህርያት ንሰባት ምዝራብ

• ብዛዕባ ሕግታት መብርሂ ምሃብ

• መጠንቀቕታታት ምሃብ

• ገንዘባዊ መቕጻዕቲ ምሃብ

• ኣብ እዋን ረብሻ ምሕጋዝ

• ምስ ፖሊስን ምምሕዳር ከተማን ምትሕብባር

• ኣብ እዋን ፍጻመታት ምክትታል።

ኣስፈጻሚ ሕጊ እንታይ ክገብር ይፍቀደሉ?

ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ ፍሉይ ስልጣን ኣለዎ። ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ ብልክዕ እንታይ ክገብር ከም ዝፍቀደሉ ኣብ መርገጺኡን ስልጠናኡን ናይ ስራሕ ዓውዱን ይምርኮስ። ንኣብነት ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ፤

• ሰባት ሕግታት ዝኽተሉ ምዃኖምን ዘይምዃኖምን ምቚጽጻር

• ንሓደ ሰብ ብዛዕባ ዘይፍቀድ ባህርያት ምዝራብ

• ንሓደ ሰብ ደው ምባል

• መረጋገጺ መንነት ምሕታት

• ወግዓዊ ጸብጻብ ምድላው

• ገንዘባዊ መቕጻዕቲ ምሃብ

• ኣብ ገለ ኩነታት ንሓደ ጥርጡር ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው።

ገለ ኣኽበርቲ ሕጊ ተወሳኺ ስልጣን ኣለዎም። ንኣብነት ኣብ ዝተወሰኑ ኩነታት ፍተሻ ከካይዱ ወይ መቑሕ ክጥቀሙ ይፍቀደሎም። እዚ ኣብ ትሕቲ ጽኑዕ ቅድመ ኩነት ጥራይ እዩ ዝፍቀድ።
፤

ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ እንታይ ክገብር እዩ ዘይፍቀደሉ?

ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ ፖሊስ ክገብሮ ዝፍቀደሉ ኩሉ ክገብር ኣይፍቀደሉን እዩ። ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ እንታይ ክገብር ከም ዝፍቀደሉ ኣብ መርገጺኡን ስልጠናኡን ናይ ስራሕ ዓውዱን ይምርኮስ። ንኣብነት ሓደ ኣኽባሪ ሕጊ ብቐሊሉ ክገብር ኣይፍቀደሉን እዩ

• ገዛ ምፍታሽ

• ተሌፎን ምጥላፍ

• ንሓደ ሰብ ንነዊሕ እዋን ምኽታል ወይ ምዕዛብ

• ከቢድ ገበን ኣብ ዝፍጸመሉ እዋን ባዕሉ ንብምሉኡ መርመራ ምክያድ

• ዘይፍቀድ ክነሱ ጎነጽ ምጥቃም

• ንዕኡ ዝኸውን ፍቓድ እንተድኣ ዘይብሉ ኮይኑ ኢድ ምእሳር፣ በትሪ ወይ ዓይኒ ዘሳሕይ ፈሳሲ ማለት ፔፐርስፕረይ ምጥቃም

• ካብ ናይ ገዛእ-ርእሱ ናይ ስራሕ ዓውዲ ወጻኢ ምውሳእ።

ስለዚ ሓደ ኣኽሪር ሕጊ ኣብ ውሽጢ ስልጣኑ ጥራይ እዩ ክሰርሕ ዝኽእል። እዞም ስልጣናት ኣብ ወግዓዊ ሰነድ ተቐሚጦም ኣለዉ።

ሓደ ኣባል ፖሊስ ኣብ ኣካዳሚ ፖሊስ ስልጠና ይወስድ። ስልጠና ፖሊስ

• ሕግታት ምትግባር

• ኣብ ህጹጽ ኩነታት ንዝርከቡ ሰባት ምሕጋዝ

• ብሕጊ ዘቕጽዑ ገበናት ኣብ ዘጋጥምሉ እዋን ምውሳእ

• ግርጭታት ምፍታሕ

• መርመራ ምግባር

• ኣብ ኣጸጋሚ ኩነታት ብውሕስነት ምውሳእ።

ብተወሳኺ ብደረጃ ላዕለዋይ ሞያዊ ትምህርቲ (hbo) መደባት ስልጠና ፖሊስ ኣሎ። ፖሊስ ንምዃን፣ ናይ

boa መጀመርታ መሰረታዊ ስልጠና ይስዕብ። ድሕሪኡ እቲ boa ፈተና ይወስድ። ኣብ እዋን ስልጠና boa፡ boa ንኣብነት፤

• ኣየኖት ሕግታትን ስርዓታትን ተፈጻምነት ከምዘለዎም

• ብኸመይ ንሰባት ከም እትዛረብ

• ብኸመይ ወግዓዊ ጸብጻብ ከም እተዳሉው

• ጥሕሰት ሕጊ ብኸመይ ተለልዮ

• ፍሉይ ኣስፈጻሚ ሕጊ ( boa) እንታይ ክገብር ዝፍቀደሉን ዘይፍቀደሉን ምዃኑ።

ንገሊኦም ፍሉይ ኣስፈጸምቲ ሕጊ ( boa) ተወሳኺ ናይ ስልጠና ጠለባት ተፈጻምነት ኣለዎም። እዚ ኣብቲ ዓውዲ ስራሕን ዘለዎም ሕጋዊ ስልጣንን ይምርኮስ።

ብዛዕባ ጎሓፍ፣ ዝተሰብረ ናይ ጎደና መብራህቲ፣ ኣብ ጎደና ዘጋጥም ረብሻ ወይ ዘይሕጋዊ መዕረፊ መካይን ዝምልከት ድዩ? መብዛሕትኡ እዋን ናብ ምምሕዳር ከተማኻ ክትሕብር ትኽእል ኢኻ። ድሕሪኡ እቲ ምምሕዳር ከተማ ምትግባር ሕጊ ኣድላዪ ድዩ ኣይኮነን ክግምግም ይኽእል።

ቅጽበታዊ ሓደጋ ኣሎ ድዩ? ድሕሪኡ ንፖሊስ ብ 112 ደውሉ።ንኣብነት ኣብቲ ህሞት ዓመጽ፡ ሓደጋ፡ ባርዕ ወይ ገበን ምስ ዘጋጥም።

ህጹጽ ኩነታት ድዩ ኣይኮነን ግን ሕጂ ውን ፖሊስ የድልየካ ድዩ? ድሕሪኡ ብ 0900-8844 ደውሉ። ንኣብነት ጸብጻብ ከተቕርብ ወይ ዘጠራጥር ነገር ክትሕብር እንተደሊኻ።

ኣበይ ክትከውን ከምዘለካ ርግጸኛ ኣይኮንካን ዲኻ? ስለዚ መጀመርታ ቅጽበታዊ ሓደጋ እንተሃልዩ መርምር። ቅጽበታዊ ሓደጋ እንተጋጢሙ ኩሉ ግዜ ናብ 112 ደውሉ።

ብዛዕባ ድሕነት ኣብ ኔዘርላንድ ዝያዳ ኣብዚ ዓንቀጽ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።