ኣብ ብዙሓት ካልኦት ቋንቋታት እውን ዝርከቡ ኣገላልጻታትን ብሂላትን ቋንቋ ኔዘርላንድ

ብቋንቋ ኔዘርላንድ ሰባት ብዙሕ ኣበሃህላታትን መግለጺታትን ይጥቀሙ። እዚኣቶም ምሳልያዊ ትርጕም ዘለዎም ጽኑዓት ሓረጋት ወይ ቃላት እዮም። እዚ ማለት ቃል ብቓሉ ክትወስዶም የብልካን።

ንኣብነት ሓደ ሰብ “dat is appeltje-eitje” ማለት እዚ ደኣ “ከም ኣባልዓ ቱፋሕ” እንተድኣ ኢሉ፣ ብዛዕባ መግቢ ኣይኮነን ዝዛረብ ዘሎ። እዚ ሓደ ነገር ኣዝዩ ቀሊል እዩ ይብል ኣሎ ማለት እዩ።

ቀደም ሰባት ብዙሕ ግዜ ካብ ዕለታዊ ህይወቶም ከም መግቢ፣ ስራሕን ተፈጥሮን ዝኣመሰሉ ብምስሊን ኣብነታትን ይዛረቡ ስለ ዝነበሩ፣ ምስላታትን ብሂላትን ልሙድ እዩ። እዚ ድማ ቋንቋ ዝያዳ ህያውን ብቐሊሉ ክትዝክሮ ዝከኣልን ገበሮ።

ሎሚ እውን እንተኾነ ኣብ ባህሊ ኔዘርላንድ መግለጺታት ኣገዳሲ እዩ። ንዕላላት ዝያዳ ውልቃዊ፡ ንጹር፡ ሓድሓደ ግዜ ድማ ዝያዳ መስሓቕ ይገብሩ። ስለዚ ድማ ኢኻ ብዙሕ ግዜ ኣብ ዕላል፡ ኣብ ስራሕ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ትሰምዖም።

ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ይነብሩ፣ ከምኡ እውን ዝተፈላለዩ ቋንቋ ይዛረቡ። ከምዚ ኮይኑ እናሃለወ ግን መብዛሕትኡ ግዜ ተመሳሳሊ ነገራት የጋጥመና እዩ። ንሕጎስ፣ ንጭነቕ፣ ንህወኽ፣ ንጋገ፣ ወይ ድማ ነገራት ጽቡቕ ንኽኸዱ ተስፋ ንገብር። ብዛዕባ ፍቕሪ፣ ስድራ-ቤት፣ ስራሕ፣ ጓሂ፣ ሓጎስ ወይ ኣጸገምቲ ምርጫታት ድማ ከም ኣብነት ክትሓስብ ትኽእል። ስለዚ ድማ እዩ ገለ ኣገላልጻታት ኣብ ዝተፈላለዩ ቋንቋታት ነንሓድሕዶም ክመሳሰሉ ምኽኣሎም ዘገርም ዘይከውን።

ቃላት ግን ኩሉ ግዜ ሓደ ዓይነት ኣይኮኑን። ኣብ ቋንቋ ኔዘርላንድ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ካብቲ ኣብ ዓረብኛ ወይ ካልእ ቋንቋ ዝርከብ ዝተፈልየ ቃል ኢኻ እትጥቀም። ይኹን እምበር ትርጉም ናይቲ ብሂል ዳርጋ ሓደ ክኸውን ይኽእል እዩ። ልክዕ እዚ እዩ ድማ ኣገላልጻታት መሳጢ ዝገብሮም። ቋንቋታት ኣዝዩ ዝተፈላለየ ኣደማምጻ ክህልዎም ይኽእል እዩ፣ ኮይኑ ግን ሰባት ብግምት ተመሳሳሊ ነገር ክዛረቡ ይደልዩ።

“Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in - ንኻልእ ዝፈሓርካዮ ጉድጓድስ ባዕልኻ ትኣትዎ”

ነዚ ኣገላልጻ እዚ እትጥቀመሉ ሓደ ሰብ ንኻልእ ሰብ ሕማቕ ነገር ክገብር ምስ ዝፍትን፣ ኣብ መወዳእታ ግን ብሰንኪ እዚ ባዕሉ ኣብ ጸገም ክኣቱው እንከሎ እዩ።

ትርጉሙ ድማ፡ ንኻልእ ክጎድእ ዝደሊ ሰብ ኣብ መወዳእታ ንባዕሉ ግዳይ ክኸውን ይኽእል እዩ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ሳም ኮነ ኢሉ ንሓደ መሳርሕቱ ኣብ ጸገም ከእትዎ ይፍትን፣ ኣብ መወዳእታኡ ግን ሳም ንባዕሉ ካብ ሓላፊኡ መጠንቀቕታ ይወሃቦ። ስለዚ ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ “Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.” ማለት “ንኻልእ ዝፈሓርካዮ ጉድጓድስ ባዕልኻ ትኣትዎ” ክትብል ትኽእል።

“Beter 1 vogel in de hand dan 10 in de lucht - ኣብ ኢድካ ዘላ 1 ዑፍ፣ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለዋ 10 ትበልጽ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ ትርጒሙ፡ ምናልባት ኣብ መጻኢ ክትረኽቦ እትኽእል ዝሓሸ ነገር ካብ ምጽባይ፣ በቲ ሕጂ ብርግጽ ዘለካ ነገር ምዕጋብ ይሓይሽ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ እቲ ሕጂ ብርግጽ ዘለካ ንእሽቶ ነገር፣ ሓደ ሓደ ግዜ ካብቲ ርግጽ ዘይኮነ ዝዓበየ ነገር ይሓይሽ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ሓደ ጽቡቕ ስራሕ ቀሪቡልካ፣ እንተኾነ ግን ድሒርካ ዝሓሸ ስራሕ ክረክብ ይኽእል ይኸውን እየ ኢልካ ትጠራጠር። ስለዚ ድማ ዓርክኻ “Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht.” ማለት “ኣብ ኢድካ ዘላ ሓንቲ ዑፍ፣ ኣብ ሰማይ ካብ ዘለዋ ዓሰርተ ትበልጽ” ይብለካ።

“Wie in een glazen huis woont, moet niet met stenen gooien - ብጥርሙስ ኣብ ዝተሰርሐ ገዛ ዝነብር ሰብ እምኒ ክድርብይ የብሉን”

ሓደ ሰብ ንባዕሉ ተመሳሳሊ ጸገም ወይ ተመሳሳሊ ጌጋ እናህለዎ ክነሱ ንኻልእ ሰብ ክነቅፍ እንከሎ፣ ነዚ ኣገላልጻ ትጥቀም።

ትርጉሙ ድማ: ብዛዕባ ንስኻ ባዕልኻ እውን እትገብሮ ነገር፣ ንኻልኦት ሰባት ኣይትነቀፍ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ቶም መሳርሕቱ ወትሩ ደንጒዮም እዮም ዝመጽኡ እናበለ የማርር፣ ቶም ንባዕሉ እውን መብዛሕትኡ ግዜ ደንጉዩ እዩ ዝመጽእ። ስለዚ ሽዕኡ፡ “Wie in een glazen huis woont, moet niet met stenen gooien.” ማለት “ብጥርሙስ ኣብ ዝተሰርሐ ገዛ ዝነብር ሰብ እምኒ ክድርብይ የብሉን” ክትብል ትኽእል።

“Liefde maakt blind - ፍቕሪ ዕዉር ይገብረካ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ብሰንኪ ፍቕሪ ሓደ ሓደ ግዜ እንታይ ጌጋ ይግበር ከምዘሎ ብንጹር ኣይትርእዮን ማለት እዩ። ብቐንዱ ናይ ሓደ ሰብ ጽቡቕ ጎድኒ ትርኢ፣ ከምኡ እውን ንዝፍጸሙ ጌጋታት ወይ ጸገማት ቀልጢፍካ ኣይተስተብህለሎምን።

ትርጉሙ ድማ፡ ኣብ ፍቕሪ እንተድኣ ጥሒልካ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ንሓደ ሰብ ብዝተፈላለየ መንገዲ ትጥምቶ፣ ከምኡ እውን ንኹሉ እቲ ዝገብሮ ብንጹር ኣይትርእዮን።

ኣብነት፡ ሳራ በዓል-ቤታ ብቐጻሊ ጌጋታት ከም ዝፍጽም ትርኢ፣ እንተኾነ ግን ኣዝያ ስለ እተፍቅሮ ኩሉ ግዜ ትከላኸለሉ። ስለዚ ድማ ኣብ ከምዚ ኩነታት “Liefde maakt blind.” ማለት “ፍቕሪ ዕዉር ይገብረካ” ክትብል ትኽእል።

“Haastige spoed is zelden goed - ብሃውሪ ፍጥነት መብዛሕትኡ ግዜ ጽቡቕ ኣይኮነን”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ብሰንኪ ምህዋኽ ዝያዳ ብዝቐልጠፈ ጌጋታት ክትፍጽም ትኽእል ማለት እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ብህድኣት ግዜ ምውሳድ ይሓይሽ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ነገር ብታህዋኽ እንተድኣ ገይርካዮ፣ ጌጋ ከጋጥም ይኽእል ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ዑመር ቀልጢፉ ቅጥዒ ክመልእ ብሰንኪ ምድላዩ፣ ሓያሎ ጌጋታት ይፍጽም። ዓርኩ ድማ፡ “Haastige spoed is zelden goed” ማለት “ብሃውሪ ፍጥነት መብዛሕትኡ ግዜ ጽቡቕ ኣይኮነን” ይብል።

“Wie zwijgt, stemt toe - ዘስቐጠ ሰብ ከም ዝተሰማምዐ ይቚጸር”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓደ ሰብ ዋላ ሓንቲ ነገር እንተድኣ ዘይተዛረበ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ካልኦት ሰባት እቲ ሰብ ዝተሰማምዐ ይመስሎም ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ እንተድኣ ዘይተቓዊምካ፣ ዝተሰማማዕካ ክመስል ይኽእል እዩ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ኣብ እዋን ኣኼባ እቲ ሓላፊ ኩሉ ሰብ ምስቲ ውጥን ዝሰማማዕ ምዃኑን ዘይምዃኑን ይሓትት። ኩሉ ሰብ ድማ ወላ ሓንቲ ኣይተዛረበን። ስለዚ ሽዕኡ ሓደ ሰብ፡ “Wie zwijgt, stemt toe” ማለት “ዘስቐጠ ሰብ ከም ዝተሰማምዐ ይቚጸር” ክብል ይኽእል።

“Spreken is zilver, zwijgen is goud - ምዝራብ ብሩር እዩ፣ ስቕታ ግን ወርቂ እዩ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ምዝራብ ጽቡቕ እዩ፣ ኣብ ገሊኡ ኩነታት ግን ዋላ ሓንቲ ዘይምዝራብ ይሓይሽ ማለት እዩ።

ትርጉሙ ድማ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ስቕታ ካብ ምዝራብ ይምረጽ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ሊና ኣብ እዋን ባእሲ ከም እተቘጥዐትን ሕማቕ ነገር ክትዛረብ ከም እትኽእልን ኣስተብሃለት። ስለዚ ድማ ንሓጺር እዋን ዋላ ዋላ ሓንቲ ዘይምዝራብ ወሰነት። ኣብዚ ጉዳይ እዚ፡ “Spreken is zilver, zwijgen is goud” ማለት “ምዝራብ ብሩር እዩ፣ ስቕታ ግን ወርቂ እዩ” ዝብል ኣበሃህላ ዝግባእ እዩ።

“Voorkomen is beter dan genezen - ካብ ምፍዋስ ምክልኻል ይሓይሽ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ንሓደ ጸገም ድሒርካ ክትፈትሖ ካብ ምግዳድ፣ ኣቀዲምካ ምክልኻሉ ይሓይሽ ማለት እዩ።

ትርጉሙ ድማ፡ ኣብ ግዚኡ ስጉምትታት እንተድኣ ወሲድካ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ድሒሩ ዝዓበየ ጸገም ከይፍጠር ክትከላኸል ትኽእል ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ናድያ ንኣሽቱ ጸገማት ኣብ ግዚኦም ምእንቲ ክፍለጡን መፍትሒ ክግበረሎምን፣ መኪናኣ ብቐጻሊ ቚጽጽር ከምዝግበረላ ተረጋግጽ። ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ “Voorkomen is beter dan genezen.” ማለት “ካብ ምፍዋስ ምክልኻል ይሓይሽ” ዝብል ኣበሃህላ ቦታኡ እዩ።

“Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel - ድሙ ካብ ገዛ ምስ ወጽአት፣ ኣናጹ ኣብ ጠረጴዛ ይዕንድራ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሰባት ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ዝከታተል ሰብ ኣብ ዘይህልወሉ እዋን፣ ዝያዳ ናጽነት ይወስዱ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ቁጽጽር እንተድኣ ዘይሃልዩ፣ ሰባት ሓደ ሓደ ግዜ ብናቶም መንገዲ ይኸዱ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ሓላፊ ንሓደ መዓልቲ ካብ ቤት-ጽሕፈት ቦዂሩ። ስለዚ ድማ ገሊኦም መሳርሕቲ ብዙሕ ይዛረቡ፣ ከምኡ እውን ካብቲ ልሙድ ብዝወሓደ ህርኩትነት ይሰርሑ። ስለዚ ሽዕኡ “Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.” ማለት “ድሙ ካብ ገዛ ምስ ወጽአት፣ ኣናጹ ኣብ ጠረጴዛ ይዕንድራ” ክትብል ትኽእል።

“Van een mug een olifant maken - ካብ ጣንጡ ሓርማዝ ምፍጣር”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ሓደ ሰብ ንሓደ ንእሽቶ ጸገም ካብቲ ብጭቡጥ ዘለዎ ኣዝዩ ዝዓበየ ገይሩ የጋንኖ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ሰብ ብዛዕባ ንእሽቶ ነገር ካብ መጠን ንላዕሊ ይጭነቕ፣ ወይ ንሓደ ንእሽቶ ጸገም ኣድላይነት ዘይብሉ ክነሱ ኣጋኒኑ ዓቢይ ይገብሮ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ንዩሱፍ መሳርሕቱ ሓንሳብ ንሓጺር እዋን ኣይትዛረብ ኢሉ ሓተቶ፣ ዩሱፍ ድማ እቲ መሳርሕቱ ዘይፈትዎ ኮይኑ ይስምዖ። መሳርሕቱ ድማ “Je maakt van een mug geen olifant.” ማለት እዚ “ካብ ጣንጡ ሓርማዝ ምፍጣር” እዩ ይብሎ።

“Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen - ኣድጊ ብሓደ እምኒ ክልተ ግዜ ኣይዕንቀፍን እዩ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ካብ ጌጋታትካ ክትመሃር ከምዘለካን፣ ከምኡ እውን ሓደ ዓይነት ጌጋ ቀጻሊ ደጋጊምካ ክትፍጽም የብልካን ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ 1 ግዜ ሓደ ጌጋ እንተድኣ ኣጋጢሙ፣ ካብኡ ክትመሃርን ተመሳሳሊ ነገር ዳግማይ ከይፍጸም ክትከላኸልን ኣለካ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ዓሊ ዝሓለፈ ወርሒ ሕሳብ ኣብ ግዚኡ ምኽፋል ረሲዑ ተወሳኺ ክፍሊት ኣጋጢምዎ። ስለዚ ሕጂ ብኡንብኡ ኣብ ተሌፎኑ መዘኻኸሪ ኣዋዲዱ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ፡ “Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen” ማለት “ኣድጊ ብሓደ እምኒ ክልተ ግዜ ኣይዕንቀፍን እዩ” ዝብል ኣበሃህላ ምጥቃም ግቡእ እዩ።

“Schoenmaker, blijf bij je leest - ኣብ ዘይትፈልጦ ጦብሎቕ ኣይትበል”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ኣብ እትፈልጦ ነገር እንተድኣ ተጸሚድካ ወይ ኣተኲሮ ምስ እትገብር ይሓይሽ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ዕማም ተመኩሮ ወይ ኣፍልጦ ብዘለዎ ሰብ ከም ዝስራሕ ግበር ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ካሪም ንሓደ ዝተሓላለኸ ናይ ኮምፒተር ጸገም ባዕሉ ክፈትሖ ይፍትን፣ እንተኾነ ግን ነቲ ጸገም ዝያዳ ከም ዝገድድ ጥራይ ገበሮ። ኣብ መወዳእታኡ ሓደ ክኢላ IT ማለት ናይ ኮምፒተር ክኢላ ክፈትሖ ኣለዎ። ካልእ መሳርሕቱ ድማ እናሰሓቐ፡ “Schoenmaker, blijf bij je leest” ማለት “ኣብ ዘይትፈልጦ ጦብሎቕ ኣይትበል” ይብል።

“Vele handen maken licht werk - ብዙሓት ኣእዳው ስራሕ የቕልላ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓያሎ ሰባት እንተድኣ ተሓጋጊዞም፣ ዓቢይ ስራሕ ይቐልል ማለት እዩ።

እቲ ሓሳብ፡ ብሓባር ምስራሕ ንሓደ ከቢድ ዕማም የቃልሎ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ሓንቲ ስድ-ራቤት ክትግዕዝ ኣለዋ። ስድራ-ቤትን ፈተውትን ሳንዱቕ ምጽዓንን ኣቑሑት ገዛ ንምግዓዝን ክሕግዙ ይመጹ። በዚ ምኽንያት ድማ እቲ ስራሕ ቀልጢፉ ይውዳእ። ብድሕሪኡ፡ “Vele handen maken licht werk.” ማለት “ብዙሓት ኣእዳው ስራሕ የቕልላ” ክትብል ትኽእል ኢኻ።

“De aanhouder wint - ዘይምሕላል ወዳእትኡ ዓወት እዩ”
እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ብቐጻሊ ጻዕሪ እንተድኣ ቐጺልካን ብቐሊሉ ተስፋ እንተድኣ ዘይቆሪጽካን፣ ሓደ ነገር ክትበጽሖ ትኽእል ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ ተመሳሳሊ እዩ፡ ምልምማድ፣ ምስራሕን ምፍታንን እንተድኣ ቐጺልካ፣ ናይ ምዕዋት ዕድልካ ዝሓሸ እዩ።

ኣብነት፡ ሊና ኣብ ናይ ምዝዋር ፈተና ክልተ ግዜ ትወድቕ፣ እንተኾነ ግን ልምምድ ትቕጽል። ኣብ ሳልሳይ ግዜ ድማ ትሓልፍ። ብድሕሪኡ፡“De aanhouder wint.” ማለት “ዘይምሕላል ወዳእትኡ ዓወት እዩ” ክትብል ትኽእል።

“Elk nadeel heeft zijn voordeel - ካብ ሕማቕ ሰናይ ይወጽእ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ደስ ካብ ዘይብል ወይ ካብ ኣጸጋሚ ኩነታት፣ ሓደ ሓደ ግዜ ጽቡቕ ነገር እውን ክርከብ ይኽእል እዩ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ኣሉታዊ ነገር ብዘይተጸበኻዮ መንገዲ እውን ኣወንታዊ ሳዕቤናት ክህልዎ ይኽእል እዩ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ሰሚር ናብ ስራሕ እናኸደ ባቡር ሓዲጋቶ ከይዳ። ከም ውጽኢቱ ድማ ድሒራ ኣብ ዝመጸት ባቡር ተሰቒሉ፣ ከምኡ እውን ንዓመታት ምስ ዘይረኣዮ ናይ ቀደም ዓርኩ ኣብ መንገዲ ይራኸብ። ብድሕሪኡ፡ “Elk nadeel heeft zijn voordeel.” ማለት “ካብ ሕማቕ ሰናይ ይወጽእ” ክትብል ትኽእል ኢኻ።

“Twee vliegen in één klap slaan - “ብሓንቲ እምኒ ክልተ ኣዕዋፍ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ ትርጒሙ ብሓደ ተግባር ክልተ ነገራት ኣብ ሓደ እዋን ትበጽሕ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ነገር ትገብር፣ ከምኡ እውን ብእኡ ኣብ ሓደ እዋን ክልተ ዕላማ ትወቅዕ።

ኣብነት፡ ኖራ ናብ ስራሕ ብብሽክለታ ትኸይድ። ብኸምዚ መንገዲ ድማ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ትገብርን ናይ መጓዓዝያ ገንዘብ ትቑጥብን። ስለዚ ሽዕኡ “Ze slaat twee vliegen in één klap.” ማለት “ብሓንቲ እምኒ ክልተ ኣዕዋፍ” ክትብል ትኽእል።

“Tijd is geld - ግዜ ገንዘብ እዩ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ ግዜ ዋጋ ኣለዎ ማለት እዩ። ግዜ እንተድኣ ኣጥፊእካ ዕድላት ወይ ገንዘብ ክትስእን ትኽእል ኢኻ።

እቲ መልእኽቲ፡ ግዜ ክቡር ስለ ዝኾነ፣ ብጥበብ ክትጥቀመሉ ኣለካ።

ኣብነት፦ ያሲን ሓደ ኣገዳሲ ዕዮ ክውድእ ኣለዎ። ቴለፎኑ ኣቐሚጡ ብኡንብኡ ናብ ስራሕ ክኣቱ ይውስን። ድሕሪኡ፡ “ግዜ ገንዘብ እዩ” ክትብል ትኽእል ኢኻ።

“Uit het oog, uit het hart - ካብ ዓይኒ ዝረሓቐ፣ ካብ ልቢ ረሓቐ””

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓደ ሓደ ግዜ ንሓደ ሰብ ወይ ገለ ነገር ትናፍቖ፡ ወይ ድማ ብዙሕ ግዜ ትሓስቦ፡ ነቲ ሰብ ወይ ነገር ካብ ዘይረኣኻዮ ነዊሕ እዋን ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ሰብ ካብ ህይወትካ ወጻኢ ወይ ካብ ምርኣይካ ንነዊሕ እዋን እንተሃልዩ፡ እቲ ርክብ ወይ ስምዒታት በብቑሩብ ክሃስስ ይኽእል እዩ።

ኣብነት፡ ኣሚር ናብ ካልእ ከተማ ምስ ገዓዘ፡ ናይ ቀደም ኣዕሩኽቱ እናወሓዱ ይረኣዮም። “ካብ ምርኣይ፡ ካብ ኣእምሮ” ክትብል ትኽእል ኢኻ።

ብቋንቋ ነዘርላንድ፡ እዚ ኣበሃህላ’ዚ’ውን መብዛሕትኡ ግዜ ብኣንጻሩ ይጥቀመሉ፡ ድሕሪ ደጊም ምስ ዘይረኣኻዮ ሰብ ካብ ልብኻ ከም ዘይትስእኖ ንምምልካት።

ኣብነት፦ ኣሚር ንኽመሃር ናብ ወጻኢ ሃገር ከይዱ፡ ምስ ናይ ቀደም ኣዕሩኽቱ ግን ርክብ ይገብር ነበረ። ምስ ተመልሰ ድማ ርሒቑ ዘይፈልጥ ኰይኑ ተሰምዖ። "ካብ ምርኣይ ወጻኢ፡ ካብ ኣእምሮ ግን ኣይኮነን።"

“Boontje komt om zijn loontje - ክፉእ ዝገብር ክፉእ ይረክብ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓደ ሰብ ኣብ መወዳእታ ሳዕቤን ናይቲ ናቱ ባህሪ የጋጥሞ ማለት እዩ። ሕማቕ ነገር ትገብር ዲኻ ወይስ ዘይቅንዕና? ሽዑ ድሒሩ ክስዕበካ ተመሊሱ ክመጽእ ይኽእል እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ እቲ እትገብሮ ኣብ መወዳእታ ናባኻ ክምለስ ይኽእል እዩ።

ኣብነት፦ ሓደ ሰብ ምስጢር ካልኦት ሰባት እናገለጸ ይቕጽል። ጸኒሑ ካልእ ሰብ’ውን ምስጢሩ የሕልፎ። ሽዑ "ናይ ገዛእ ርእሱ መድሃኒት ጣዕሚ ረኺቡ" ክትብል ትኽእል ኢኻ።

“Wie kaatst, kan de bal (terug) verwachten - ኢድ ሸናሒት ጸናሒት”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ንሓደ ሰብ እንተድኣ በዲህካዮ፣ ነቂፍካዮ ወይ ገለ ነገር እንተድኣ ገይርካዮ ግብረ-መልሲ ክትጽበይ ትኽእል ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ነገር እንተድኣ ጀሚርካ፣ እቲ ካልእ ሰብ ግብረ-መልሲ እንተሂቡካ ኣይትገረም ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ባርባራ ብዛዕባ መሳርሕታ ብቐጻሊ በላሕቲ ቃላት ትዛረብ። መሳርሕታ ገለ ነገር እንተድኣ መሊሱ ድማ ትሓርቕ። ኣብ ከምኡ ኩነታት፡ “Wie kaatst, kan de bal verwachten.” ማለት “ኢድ ሸናሒት ጸናሒት” ክትብል ትኽእል።

“De appel valt niet ver van de boom - ቱፋሕ'ሲ ካብ ገረባ ርሒቓ ኣይትወድቕን”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ቆልዑት መብዛሕትኡ ግዜ ንወለዶም ይመስሉ ማለት እዩ። እዚ ንመልክዕ፣ ባህርይ፣ ጠባይ ወይ ድሌታት ከመልክት ይኽእል።

እቲ መልእኽቲ፡ ቆልዑ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ወለዶም ባህርያት ወይ ክእለት ይወርሱ እዮም ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ማርያም ልክዕ ከም ኣዲኣ ስእሊ ትፈቱ፣ ኣብኡ እውን ንፍዕቲ እያ። ስለዚ፡ “De appel valt niet ver van de boom” ማለት “ቱፋሕ'ሲ ካብ ገረባ ርሒቓ ኣይትወድቕን” ክትብል ትኽእል ኢኻ።

“Wat je zaait, zul je oogsten - ዝዘራእካዮ ኢኻ እትዓጽድ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ድሒርካ እዚ ሕጂ እትገብሮ ዘለኻ ሳዕቤን ክገጥመካ እዩ ማለት እዩ። ጽቡቕ ነገር እንተ ጌርካ ጽቡቕ ነገር ክመጽእ ይኽእል እዩ። ሕማቕ ነገር እንተ ጌርካ፡ ድሒሩ ኣሉታዊ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእል እዩ።

እቲ ቃላትን መልእኽትን ዳርጋ ሓደ እዩ፡ ኣካይዳኻን ምርጫታትካን ሳዕቤናት ኣለዎ።

ኣብነት፡ ራሚ መብዛሕትኡ ግዜ ንመሳርሕቱ ሓገዝ ኣብ ዘድልዮም እዋን ይሕግዞም እዩ። ንሳቶም እውን ድሕሩ ኣብ ዘጸግሞ እዋን ይሕግዝዎ። ስለዚ ሽዕኡ “Wat je zaait, zul je oogsten.” ማለት “ዝዘራእካዮ ኢኻ እትዓጽድ” ክትብል ትኽእል።

“Smeed het ijzer als het heet is - ሓጺን ብርሱኑ ቅርጺ ኣትሕዞ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ ብቕጽበት ጽቡቕ ዕድል ክትጥቀመሉ ይግባእ ማለት እዩ። ብዙሕ እንተ ተጸቢኻ እቲ ዕድል ጠፊኡ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ትርጉሙ ድማ፡ እቲ ቅኑዕ እዋን ምስ መጽአ፣ ስጉምቲ ክትወስድ ኣለካ።

ኣብነት፡ ሳራ ክትሰርሓሉ ኣብ እትደልዮ ትካል ስራሕ ንኸተመልክት ዕድል ትረክብ። እቲ ክፉት ናይ ስራሕ ቦታ ጽባሕ እዩ ዝዕጾ። ስለዚ ኣፍቃሪኣ ሓጺን ብርሱኑ ቅርጺ ኣትሕዝዮ፣ ሎም መዓልቲ ድማ ኣመልክቲ ይብል።

“Geen woorden, maar daden - ካብ ብወረስ ብግብሪ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ሓደ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ካብቲ ዝብሎ ንላዕሊ እቲ ዝገብሮ ኣገዳሲ እዩ ማለት እዩ። ቃላት ጽቡቕ ክመስል ይኽእል እዩ፡ ባህርያት ግን ሓደ ሰብ ብሓቂ እንታይ ማለት ምዃኑ እዩ ዝገልጽ።

ትርጉሙ ድማ፡ መን ምዃንካን ዝሓሰብካዮ እንታይ ማለትካ ምዃኑን፣ ብዝበለጸ ብባህርያትካ ተርኢ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ሓደ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ንኻልኦት ክሕግዝ ከም ዝደሊ ይዛረብ፣ ብጭቡጥ ብተግባር ግን ፈጺሙ ኣይገብሮን። እቲ ካልእ ሰብ ድማ ሒደት ይዛረብ፣ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ግን ኩሉ ግዜ ብተግባር ይሕግዝ። ኣብ ከምኡ ኩነታት፡ “Daden zeggen meer dan woorden.” ማለት “ካብ ብወረስ ብግብሪ” ክትብል ትኽእል።

“Stel niet uit tot morgen wat je vandaag kunt doen - ናይ ሎሚ ስራሕ ንጽባሕ ኣይተሕድሮ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ እንተድኣ ተኻኢሉ ብቕጽበት ሓደ ነገር ምግባር ይሓይሽ ማለት እዩ። ቀጻሊ ተደናጉዮ እንተድኣ ኮይንካ፣ ድሒሩ ክኸብድ ወይ ጠቕላላ ዘይፍጸም ክኸውን ይኽእል እዩ ንምባል እዩ።

ትርጉሙ ድማ፡ ሎሚ ክትገብሮ እትኽእል ሎሚ ግበሮ እዩ።

ኣብነት፡ ዑመር ኣገዳሲ ቅጥዒ ክመልእ ኣለዎ። እንተኾነ ግን ንጽባሕ ከሰጋግሮ ይደሊ፣ እቲ ናይ መወዳእታ ገደብ-ግዜ ድማ ይቐርብ ኣሎ። ስለዚ ሽዕኡ፡ “Stel niet uit tot morgen wat je vandaag kunt doen.” ማለት “ናይ ሎሚ ስራሕ ንጽባሕ ኣይተሕድሮ” ክትብል ትኽእል።

“Oog om oog, tand om tand - ዓይኒ ኣብ ክንዲ ዓይኒ፣ ስኒ ኣብ ክንዲ ስኒ”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ሓደ ሰብ ከምቲ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ ዝገበሮ ተግባር ዝዳረግ መቕጻዕቲ ወይ ኣተሓሕዛ ተመሊሱ ይረክብ ማለት እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ሓደ ሰብ ነቲ እቲ ኣብ ልዕሊ ካልእ ሰብ ዝገበሮ ተግባር፣ ተመሊሱ ኣብ ልዕሊኡ ይፍጸም ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ሓደ ሰብ ኮነ ኢሉ ንብረት ካልእ ሰብ የዕኑው። ሽዕኡ እቲ ዋና እቲ ንብረት ኣብ ልዕሊ እቲ ሰብ ከም ሕነ ከምኡ ተመሳሳሊ ክገብር ይደሊ። ብድሕሪኡ “Oog om oog, tand om tand.” ማለት “ዓይኒ ኣብ ክንዲ ዓይኒ፣ ስኒ ኣብ ክንዲ ስኒ” ክትብል ትኽእል።

“Niet alles wat blinkt is goud - ኩሉ ዘንጸባርቕ ወርቂ ኣይኮነን”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ሓደ ነገር ጽቡቕ ክመስል ይኽእል እዩ፣ ብሓቂ ግን ከምኡ ኣይኮነን ንምባል እዩ።

ትርጉሙ ድማ ሓደ ነገር ከመይ ከም ዝመስል ጥራይ ክትጥምት የብልካን። ሓደ ነገር ጽቡቕ ክመስል ይኽእል እዩ፣ ኮይኑ ግን ከምቲ ዝተጸበኻዮ ኮይኑ ኣይጸንሓካን ማለት እዩ።

ኣብነት፡ ሓደ ስራሕ ብሰንኪ እቲ ልዑል ደሞዝ ኣዝዩ ሰሓቢ ይመስል፣ ድሒሩ ግን እቲ ጽዕነት ናይቲ ስራሕ ኣዝዩ ልዑል ምዃኑ ይገሃድ። ኣብ ከምኡ ኩነታት፡ “Niet alles wat blinkt is goud” ማለት “ኩሉ ዘንጸባርቕ ወርቂ ኣይኮነን” ክትብል ትኽእል።

“Waar rook is, is vuur - ትኪ ኣብ ዘለዎ ሓዊ ኣሎ” ወይ “Geen rook zonder vuur - ብዘይ ሓዊ ትኪ የለን”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፣ ሓደ ወረ ወይ ጥርጣረ ሓደ ሓደ ግዜ ምኽንያት ኣለዎ ንምባል እዩ። ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ሓደ ነገር ዝዛረቡ እንተድኣ ኮይኖም፣ ገለ ሓቅነት ኪህልዎ ይኽእል እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ኣብ ሓደ ቦታ ብዙሕ ወረታት ወይ ምልክታት እንተሃልዩ፣ ሓደ ሓደ ግዜ ሓቀኛ ምኽንያት ኣለዎ ንምባል እዩ።

ኣብነት፡ ኣብ ስራሕ ሓያሎ ሰባት እቲ ትካል ኣብ ቀረባ እዋን ክግዕዝ ምዃኑ ይዛረቡ። ገና ብወግዒ ዝፍለጥ ነገር የለን፣ ኣብ ከምኡ ኩነታት ግን ሓደ ሰብ፡ “Waar rook is, is vuur” ማለት “ትኪ ኣብ ዘለዎ ሓዊ ኣሎ” ክብል ይኽእል።

መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ዝምድናዊ ሃዋሁው እውን ኣብ ጥቕሚ ይውዕል እዩ።

ኣብነት፡ እቶም ክልተ ምፍልላዮም ኣይገርመንን እዩ። ኣብዚ ዳሕረዋይ ግዜ ብዙሕ ክትዕ ክገብሩ ጸኒሖም እዮም። ትኪ ኣብ ዘለዎ ሓዊ ኣሎ [Waar rook is, is vuur]።

“De muren hebben oren - መናድቕ እዝኒ ኣለዎም”

እዚ ኣገላልጻ እዚ፡ ክትዛረብ እንከለኻ ክትጥንቀቕ ኣለካ ማለት እዩ። ዋላ ሓደ ሰብ ክሰምዓኒ ኣይክእልን እዩ ኢልካ እንተድኣ ሓሲብካ፣ ሓደ ሰብ ዝሰምዓካ ክኸውን ይኽእል እዩ ንምባል እዩ።

እቲ መልእኽቲ፡ ምናልባት ካልኦት ክሰምዑኻ ዝኽእሉ እንተድኣ ኮይኖም ብዛዕባ ምስጢራዊ ወይ ተሃዋሲ ነገራት ብግልጺ ኣይትዛረብ ማለት እዩ።

ኣብነት፡ 2 መሳርሕቲ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ብዛዕባ ምስጢራዊ ነገር ይዛረቡ። 1 ካብኣቶም፡ “Pas op, de muren hebben oren.” ማለት “ተጠንቀቕ፣ መናድቕ እዝኒ ኣለዎም” ይብል።